Lo thừa dầu, OPEC+ ngừng tăng sản lượng từ năm tới

Liên minh OPEC+ của Tổ chức Các nước xuất khẩu dầu lửa (OPEC) và đồng minh gồm Nga vừa quyết định có thêm một đợt tăng sản lượng nhỏ vào tháng 12, nhưng sẽ tạm dừng các đợt tăng tiếp theo trong 3 tháng sau đó. Quyết định này cho thấy OPEC+ đang cân nhắc giữa mục tiêu chiếm thị phần và các dấu hiệu của tình trạng dư thừa nguồn cung dầu đang xuất hiện trên toàn cầu.

Trong một cuộc họp trực tuyến diễn ra vào ngày 2/11, các thành viên chủ chốt của OPEC+ do Saudi Arabia dẫn đầu đã đồng ý tăng hạn ngạch sản lượng thêm 137.000 thùng mỗi ngày vào tháng tới như đã dự kiến, bằng với mức tăng của tháng 10 và tháng 11. Tuy nhiên, nhóm thông thông báo sẽ tạm dừng việc tăng sản lượng trong thời gian từ tháng 1 đến tháng 3/2026.

Năm nay, OPEC+ đã tăng mục tiêu sản lượng dầu thêm hơn 2,8 triệu thùng mỗi ngày, tương đương khoảng 2,6% nhu cầu tiêu thụ dầu toàn cầu. Trong đó, có 1,65 triệu thùng/ngày thuộc kế hoạch cắt giảm sản lượng mà nhóm này đã thực thi cách đây hai năm, và phần còn lại thuộc một kế hoạch giảm sản lượng khác.

Cùng với việc OPEC+ tăng sản lượng trở lại và nhu cầu tiêu thụ dầu toàn cầu có dấu hiệu suy yếu do căng thẳng thuế quan, giới phân tích dự báo thế giới sắp bước vào một giai đoạn thừa cung cung dầu kéo dài bắt đầu từ cuối năm nay hoặc đầu năm tới.

Cuộc họp sản lượng lần này của OPEC+ cũng diễn ra trong bối cảnh áp lực gia tăng đối với Nga - đồng lãnh đạo của liên minh - sau khi Mỹ áp lệnh trừng phạt đối với hai công ty sản xuất dầu lớn nhất của nước này là Rosneft và Lukoil.

Sau khi biện pháp trừng phạt đó của Mỹ được công bố, giá dầu đã hồi phục từ mức đáy của 5 tháng. Dù vậy, một đại biểu của OPEC+ nói với tờ báo Financial Times rằng còn quá sớm để OPEC+ đánh giá tác động tổng thể của các biện pháp này đối với thị trường.

Theo dự kiến, Thái tử Saudi Mohammed bin Salman của Saudi Arabia sẽ đến Washington vào cuối tháng này để gặp Tổng thống Donald Trump - người đã nhiều lần kêu gọi OPEC giúp hạ giá nhiên liệu.

Giá dầu Brent đã giảm khoảng 13% trong năm nay, đóng cửa dưới mức 65 USD/thùng vào thứ Sáu tuần vừa rồi. Ngoài các lệnh trừng phạt đối với Nga, giá dầu cũng đang được hỗ trợ bởi sự xuống thang căng thẳng thương mại Mỹ - Trung. Dù vậy, các dự báo thừa dầu vẫn tiếp tục gây áp lực giảm lên giá “vàng đen”.

Sự gia tăng sản lượng thực tế của OPEC+ không lớn như hạn ngạch được công bố, vì một số thành viên tăng sản lượng ít để bù trừ cho việc đã sản xuất quá mức trước đó và một số khác gặp khó khăn trong việc tăng sản lượng mạnh hơn. Bởi vậy, tác động từ các đợt tăng sản lượng đến thị trường bị hạn chế.

OPEC+ đã nhiều lần nói rằng quyết định khôi phục sản lượng trong năm nay - diễn ra bất chấp những cảnh báo về áp lực giảm lên giá dầu - dựa trên “các yếu tố căn bản của thị trường lành mạnh” và mức tồn kho thấp. Việc giá dầu chưa giảm sâu hơn phần nào cho thấy nhận định đó của liên minh là đúng đắn.

Tuy nhiên, với những dấu hiệu cho thấy nhu cầu từ Trung Quốc - nước tiêu thụ dầu hàng đầu thế giới - đang yếu đi và nguồn cung dầu trên khắp châu Mỹ tăng bùng nổ, thị trường dầu toàn cầu đang đứng trước khả năng dư cung.

Các công ty giao dịch dầu lửa thuộc hàng lớn nhất thế giới như Trafigura Group cho biết sự dư thừa đã trở thành hiện thực nếu nhìn vào một số lượng lớn các thùng dầu đang nằm trên các tàu chở dầu.

Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) dự báo nguồn cung thế giới có thể vượt cầu trong quý này với chênh lệch hơn 3 triệu thùng/ngày, và sau đó sẽ phát triển thành một sự dư thừa chưa từng có vào năm tới, ít nhất là trên sổ sách. Các ngân hàng JPMorgan Chase & Co. và Goldman Sachs Group Inc. dự báo giá giá dầu sẽ tiếp tục giảm xuống dưới 60 USD/thùng.

Áp lực giảm đè nặng lên giá dầu có thể gây thiệt hại lớn cho các nhà sản xuất dầu như các công ty khai thác dầu đá phiến của Mỹ và cả những quốc gia phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu dầu như Saudi Arabia. Thâm hụt ngân sách của nước này đã gia tăng trong quý 3 năm nay, và Riyadh đã buộc phải cắt giảm chi tiêu cho một số dự án chuyển đổi kinh tế gồm thành phố tương lai Neom.