Việc chính quyền Tổng thống Donald Trump cho phép xem xét xuất khẩu chip H200 của Nvidia sang Trung Quốc theo từng trường hợp cho thấy sự điều chỉnh đáng chú ý trong chính sách kiểm soát công nghệ của Mỹ, đồng thời tác động tới cạnh tranh công nghệ Mỹ - Trung và mang lại lợi ích kinh tế cho ngành bán dẫn Mỹ.

Bộ Thương mại Mỹ mới đây đã công bố quy định nới lỏng các hạn chế xuất khẩu đối với chip H200 của Nvidia sang Trung Quốc. Theo đó, các đơn xin cấp phép xuất khẩu sẽ được xem xét trên cơ sở từng trường hợp cụ thể, thay vì mặc định bị từ chối như trước.

Động thái này diễn ra sau khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố các loại chip tiên tiến có thể được bán cho “những khách hàng được phê duyệt” tại Trung Quốc, kèm theo khoản phụ thu 25% nộp cho chính phủ Mỹ. Quyết định được đưa ra trong bối cảnh Nvidia và CEO Jensen Huang đã tích cực vận động hành lang nhằm duy trì khả năng tiếp cận thị trường lớn thứ hai thế giới của hãng.

NỚI LỎNG NHƯNG ĐI KÈM ĐIỀU KIỆN NGHIÊM NGẶT

Mặc dù được nới lỏng, các quy định mới vẫn đặt ra hàng loạt điều kiện chặt chẽ nhằm giảm thiểu rủi ro an ninh quốc gia. Trước khi xuất khẩu, chip H200 phải được kiểm định bởi một phòng thí nghiệm độc lập để xác nhận năng lực hiệu suất. Ngoài ra, Mỹ chỉ cho phép xuất khẩu nếu thị trường trong nước được bảo đảm nguồn cung đầy đủ.

Một giới hạn đáng chú ý khác là Trung Quốc không được nhận quá 50% tổng sản lượng chip H200 sản xuất cho thị trường Mỹ. Các doanh nghiệp xuất khẩu cũng buộc phải áp dụng quy trình “Hiểu rõ khách hàng của bạn” (KYC), nhằm xác minh danh tính người mua và mục đích sử dụng, qua đó ngăn chặn nguy cơ truy cập trái phép hoặc sử dụng cho các mục đích ngoài dân sự.

Quy định mới áp dụng với chip H200 - sản phẩm bán dẫn tiên tiến thứ hai của Nvidia - cũng như một số dòng chip ít tiên tiến hơn. Tuy nhiên, các bộ xử lý cao cấp hơn như Blackwell và mẫu Rubin sắp ra mắt không nằm trong diện được phép xuất khẩu.

Quyết định của chính quyền Trump tiếp tục làm dấy lên tranh luận trong giới lập pháp Mỹ. Một số nghị sĩ lo ngại Trung Quốc có thể tận dụng chip tiên tiến cho các ứng dụng quân sự và an ninh. Ngược lại, nhiều ý kiến cho rằng việc siết chặt xuất khẩu chỉ khiến Trung Quốc đẩy nhanh phát triển công nghệ nội địa, làm suy yếu lợi thế dài hạn của Mỹ.

Thực tế cho thấy, mỗi vòng hạn chế mới của Washington lại trở thành động lực để Bắc Kinh tăng tốc tự chủ công nghệ. Chip H200 có hiệu suất cao gấp khoảng sáu lần so với chip H20 - dòng sản phẩm từng được thiết kế để tuân thủ các quy định kiểm soát xuất khẩu thời chính quyền Biden.

Sau khi Mỹ dỡ bỏ lệnh cấm đối với H20 vào giữa năm ngoái, Trung Quốc được cho là đã yêu cầu các doanh nghiệp công nghệ trong nước giảm phụ thuộc vào Nvidia, thậm chí tẩy chay chip Mỹ trong một số lĩnh vực nhạy cảm.

CHẤT BÁN DẪN - ĐIỂM NÓNG CHIẾN LƯỢC MỸ - TRUNG

Đối với Nvidia, quyết định nới lỏng xuất khẩu H200 được xem là một thắng lợi quan trọng. Trong bối cảnh năng lực sản xuất chip cao cấp của Trung Quốc vẫn còn hạn chế, nhu cầu đối với H200 được dự báo sẽ duy trì ở mức rất cao trong vài năm tới, trừ khi Bắc Kinh ban hành lệnh cấm nghiêm ngặt hơn với chip Mỹ.

Theo Reuters, các công ty công nghệ Trung Quốc đã đặt hàng hơn 2 triệu chip H200 cho năm 2026, trong khi lượng tồn kho hiện tại của Nvidia chỉ khoảng 700.000 bộ xử lý. Điều này cho thấy sức cầu vượt trội, hứa hẹn mang lại nguồn doanh thu lớn cho hãng bán dẫn hàng đầu của Mỹ.

Bên cạnh đó, chính quyền Trump cũng hưởng lợi trực tiếp khi áp dụng mức phụ thu 25% đối với các thương vụ xuất khẩu chip sang Trung Quốc, vừa hỗ trợ ngân sách vừa giúp xoa dịu chỉ trích trong nước.

Trong bối cảnh cuộc cạnh tranh công nghệ giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới ngày càng gay gắt, chất bán dẫn đã trở thành “điểm nghẽn chiến lược”. Những con chip nhỏ bé này đóng vai trò nền tảng cho hàng loạt lĩnh vực từ điện tử tiêu dùng, y tế đến trí tuệ nhân tạo và quốc phòng.

Mỹ hiện vẫn giữ vị thế dẫn đầu toàn cầu, song Trung Quốc đang thu hẹp khoảng cách nhanh chóng nhờ đầu tư mạnh mẽ và chính sách công nghiệp quy mô lớn. Việc Washington nới lỏng có điều kiện xuất khẩu chip H200 cho thấy Mỹ đang tìm kiếm một thế cân bằng mới: vừa bảo vệ lợi ích an ninh, vừa duy trì ưu thế cạnh tranh và lợi ích kinh tế trong dài hạn.