Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng suy yếu của kinh tế 3 nghìn tỷ USD của Nga là chính sách tiền tệ thắt chặt kéo dài...

Chính phủ Nga cắt giảm dự báo tốc độ tăng trưởng kinh tế của nước này trong năm nay - một động thái diễn ra dù Tổng thống Vladimir Putin gần đây đã bày tỏ không hài lòng với tình trạng suy yếu của kinh tế và yêu cầu Chính phủ có biện pháp ứng phó.

Trong một cuộc trả lời phỏng vấn tờ báo Vedomosti đăng vào ngày 12/5, Phó thủ tướng Nga Alexander Novak nói rằng nền kinh tế Nga hiện được dự báo sẽ chỉ tăng trưởng 0,4% trong năm 2026, một sự điều chỉnh giảm mạnh so với dự báo trước đó là tăng 1,3%. Ông nói rằng nền kinh tế Nga vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức sau khi suy giảm trong quý 1 năm nay.

Theo số liệu được Chính phủ Nga công bố gần đây, tổng sản phẩm trong nước (GDP) của nước này đã giảm 0,3% so với cùng kỳ năm ngoái trong quý đầu tiên của năm 2026, đánh dấu quý giảm đầu tiên trong ba năm qua. Sự suy giảm này một phần là hệ quả của đợt tăng thuế vào đầu năm và những thời điểm giá dầu thô Nga được bán với giá chiết khấu sâu so với giá thị trường do các biện pháp trừng phạt của phương Tây.

Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng suy yếu của kinh tế 3 nghìn tỷ USD của Nga là chính sách tiền tệ thắt chặt kéo dài - yếu tố mà ông Novak cho rằng sẽ tiếp tục kìm hãm tăng trưởng trong thời gian tới. Ông cũng nhấn mạnh rằng khoảng cách ngày càng lớn giữa cung và cầu trong nền kinh tế thời chiến có thể khiến chính sách tiền tệ thắt chặt này được duy trì lâu hơn.

Tháng trước, Tổng thống Putin đã yêu cầu giới chức Nga giải thích lý do tại sao nền kinh tế Nga đang giảm tốc. Sự thừa nhận của người đứng đầu điện Kremlin về tình trạng khó khăn của nền kinh tế được đưa ra sau khi ông Putin từng coi sự giảm tốc của nền kinh tế như một quá trình chuyển đổi có kiểm soát từ những năm tăng trưởng mạnh do chi tiêu công quy mô lớn cho cuộc chiến tranh với Ukraine.

Ông Novak chỉ ra rằng tình trạng đứt gãy của chuỗi cung ứng hàng hóa, dịch vụ và tiền vốn do các lệnh trừng phạt của phương Tây, cùng với tình trạng thiếu hụt lao động do chiến tranh và sự thay đổi trong ưu tiên ngân sách, là những yếu tố khác góp phần tạo ra những khó khăn mà nền kinh tế Nga đang phải đương đầu.

Kể từ khi chiến tranh Nga - Ukraine nổ ra, chi tiêu quân sự đã trở thành khoản chi lớn nhất trong ngân sách của Nga, chiếm khoảng 1/3 tổng chi tiêu. Kim ngạch xuất khẩu dầu cao hơn do xung đột ở Trung Đông đang mang lại lợi ích cho ngân sách Nga, nhưng cú huých này khó có thể giúp tăng trưởng kinh tế Nga có được một sự phục hồi thực sự.

Ngoài ra, Chính phủ Nga cũng không mấy tin tưởng vào khả năng giá dầu sẽ duy trì ở mức cao trong thời gian dài.

“Điều quan trọng là cần tiếp tục theo đuổi chính sách thực tế và thận trọng. Cuộc khủng hoảng ở Vùng Vịnh tạo điều kiện cho việc tăng kim ngạch xuất khẩu dầu khí và các hàng hóa khác. Nhưng đây không phải là hiệu ứng dài hạn”, ông Novak nói Vedomosti.

CBR đã liên tục hạ lãi suất trong 10 tháng qua, đưa lãi suất chính sách về mức 14,5% trong cuộc họp gần đây nhất vào cuối tháng 4 vừa rồi. Tuy nhiên, lãi suất cho vay thực ở nước này vẫn ở ngưỡng cao lịch sử khoảng 9%.

Theo dự kiến, giới chức Nga sẽ giữ nguyên giả định về giá xuất khẩu trung bình của dầu thô nước này ở mức 59 USD/thùng cho năm nay trong bản cập nhật dự báo kinh tế vĩ mô mới nhất đang được thảo luận, đồng thời kỳ vọng đồng rúp sẽ mạnh hơn đáng kể so với dự kiến trước đó.

Điều này đồng nghĩa rằng thu ngân sách liên quan đến dầu sẽ thấp hơn so với giả định trong ngân sách. Tuy nhiên, Chính phủ vẫn kỳ vọng tăng trưởng kinh tế sẽ bắt đầu phục hồi vào năm tới, với tốc độ tăng trưởng dự kiến đạt 1,4% - theo Phó thủ tướng Novak.

Dù vậy, con số dự báo tăng trưởng cho năm 2027 cũng giảm một nửa so với dự báo trước đây là 2,8%. Chính phủ Nga kỳ vọng đến năm 2029, nền kinh tế sẽ đạt mức tăng 2,4%, ông Novak cho hay.

“Chính phủ đang làm việc một cách có hệ thống để đưa nền kinh tế tăng trưởng trở lại theo một hướng đi bền vững trong dài hạn, nhằm đạt hoặc vượt tốc độ tăng trưởng bình quân toàn cầu và đạt các mục tiêu phát triển quốc gia”, Phó thủ tướng Nga cho hay.