Theo ông Phạm Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Thanh toán (Ngân hàng Nhà nước), yếu tố quyết định thành công của chuyển đổi số không nằm ở công nghệ mà ở con người, lực lượng trực tiếp vận hành và khai thác công nghệ để tạo ra dịch vụ cho người dân, doanh nghiệp…

Trao đổi với phóng viên bên lề hội thi "Chuyển đổi số ngành ngân hàng năm 2026", ông Phạm Anh Tuấn cho biết thách thức lớn nhất trong quá trình chuyển đổi số ngân hàng hiện nay là nhân lực công nghệ thông tin chất lượng cao.

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, nhu cầu nhân sự có khả năng vận hành hệ thống dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, bảo mật và quản trị rủi ro công nghệ ngày càng gia tăng.

“Yếu tố quan trọng nhất vẫn là con người trong việc vận hành, sử dụng công nghệ đó để cung cấp các sản phẩm, dịch vụ cho người dân, doanh nghiệp”, ông Tuấn nhấn mạnh.

Theo Vụ trưởng Vụ Thanh toán, bài toán nhân lực công nghệ hiện là vấn đề được quan tâm không chỉ tại các ngân hàng thương mại mà cả ở cơ quan quản lý. Ngân hàng Nhà nước kỳ vọng thời gian tới, sự tham gia của các trường đại học trong đào tạo nguồn nhân lực phù hợp với nhu cầu thị trường sẽ từng bước tháo gỡ áp lực nhân sự cho ngành. 

Không chỉ dừng lại ở vấn đề nguồn nhân lực, ông Phạm Anh Tuấn cho rằng một thách thức khác nằm ở thay đổi tư duy và văn hóa số.

“Chúng ta vẫn nói đến chuyển đổi số nhưng thực ra đa phần mới tập trung cho vấn đề số hóa quy trình. Chuyển đổi số không chỉ là số hóa các quy trình mà là tái cấu trúc hệ thống vận hành của ngành ngân hàng, qua đó cung cấp các dịch vụ với chi phí hợp lý nhất”, ông nói.

Thực tế, nhiều ngân hàng lớn đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc vận hành thay vì chỉ “đưa dịch vụ lên online”. Tại Vietcombank, quá trình chuyển đổi số không chỉ dừng ở ứng dụng ngân hàng số hay thanh toán QR mà còn mở rộng sang nền tảng dữ liệu, định danh điện tử và hệ thống xử lý giao dịch theo thời gian thực.

Bà Phùng Nguyễn Hải Yến, Phó Tổng giám đốc Vietcombank cho biết nhờ tích hợp với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, thời gian xử lý giao dịch cho khách hàng đã giảm 75% so với trước; đồng thời hạn chế được tối đa tình trạng tài khoản ảo, ngăn chặn hiệu quả gian lận, lừa đảo.

Năm 2025, gần 99% giao dịch bán lẻ của Vietcombank được thực hiện qua kênh số; hệ sinh thái số xử lý khoảng 1,17 tỷ giao dịch với tổng giá trị khoảng 14,7 triệu tỷ đồng.

Theo ông Phạm Anh Tuấn, những kết quả tích cực của chuyển đổi số đang thể hiện ngày càng rõ nét thông qua tốc độ tăng trưởng thanh toán số.

Trong 5 tháng đầu năm 2026, thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam tăng khoảng 38% so với cuối năm 2025. Trong đó, giao dịch trên internet tăng 66%, giao dịch qua kênh di động tăng 33%, còn thanh toán bằng mã QR tăng trên 50%.

“Hạ tầng thanh toán số hiện nay đáp ứng đầy đủ các yêu cầu thanh toán của người dân và doanh nghiệp”, ông Tuấn cho biết.

Song song với thị trường nội địa, ngành ngân hàng cũng đang mở rộng thanh toán xuyên biên giới. Từ đầu năm 2026, Việt Nam đã triển khai thanh toán song phương bằng mã QR với Trung Quốc và Hàn Quốc. Từ nay đến cuối năm, hệ thống này dự kiến tiếp tục mở rộng sang Singapore, Đài Loan (Trung Quốc) và Ấn Độ, đồng thời tiến tới kết nối với nhiều quốc gia khác trong khu vực châu Á.

Theo ông Tuấn, việc thúc đẩy thanh toán song phương bằng mã QR là một trong những định hướng đang được ngành ngân hàng triển khai nhằm hỗ trợ người dân, doanh nghiệp thực hiện giao dịch thuận tiện hơn trong bối cảnh giao thương và du lịch quốc tế ngày càng gia tăng.