Ngành in và bao bì Việt Nam đang đối mặt với những thách thức chưa từng có. Chi phí sản xuất trung bình của các doanh nghiệp nội hiện cao hơn khoảng 15% so với khối FDI, trong khi gần 80% vẫn phụ thuộc vào công nghệ truyền thống và đối mặt với nguy cơ tụt hậu...

Làn sóng dịch chuyển sản xuất và sự gia tăng của nguồn vốn FDI, đặc biệt là các doanh nghiệp FDI có năng lực tài chính mạnh và ứng dụng công nghệ hiện đại, đang tạo ra áp lực cạnh tranh gay gắt ngay tại thị trường nội địa.

Theo nhận định của Hiệp hội in Việt Nam (VPA), ngành in và bao bì Việt Nam đang đối mặt với những thách thức chưa từng có. Chi phí sản xuất trung bình của các doanh nghiệp nội hiện cao hơn khoảng 15% so với khối FDI, trong khi gần 80% doanh nghiệp trong nước vẫn phụ thuộc vào công nghệ truyền thống và đối mặt với nguy cơ tụt hậu.

Bên cạnh đó, việc thắt chặt các tiêu chuẩn xanh từ thị trường Mỹ và EU đòi hỏi doanh nghiệp phải nhanh chóng tiếp cận các chứng nhận quốc tế khắt khe như FSC, ISO 12647, chuẩn G7/GMI, ISO 14001 cũng như các tiêu chuẩn trách nhiệm xã hội và an ninh chuỗi cung ứng (SA8000, SCAN...).

Tại triển lãm Máy móc thiết bị Công nghiệp ngành In ấn và đóng gói bao bì tại Việt Nam - VietnamPrintPack 2026 (diễn ra từ 16 - 19/9/2026), ông Nguyễn Văn Dòng, Chủ tịch VPA, cho biết doanh nghiệp in nội địa hiện đang đối mặt với chi phí sản xuất cao hơn 15% do hạn chế về quản trị và chuyển đổi số; họ cần 3 - 5 năm để nâng cao năng lực cạnh tranh.

"Mặc dù ngành in duy trì tốc độ tăng trưởng bình quân trên dưới 10%/năm, nhưng việc đầu tư công nghệ hiện đại vẫn là yêu cầu cấp thiết nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, đáp ứng yêu cầu phát triển", ông Dòng nhấn mạnh.

Việt Nam đang hội nhập sâu vào nền kinh tế toàn cầu và được xem là mắt xích trong chuỗi cung ứng sản xuất và xuất khẩu. Tuy vậy, các nhà đầu tư nước ngoài trong ngành in ấn đang làm thay đổi cục diện thị trường nội địa. Các doanh nghiệp FDI khi đầu tư vào Việt Nam mang theo sẵn hệ sinh thái khách hàng, công nghệ thiết bị hiện đại và nguồn nguyên liệu tiên tiến.

Điều này gia tăng áp lực trực tiếp lên các doanh nghiệp Việt Nam, đặt ra nguy cơ đánh mất thị phần ngay trên sân nhà dù đã có những bước tiến trong việc nâng cao tỷ lệ tự chủ.

Theo quy định mới của Chính phủ Việt Nam, tất cả sản phẩm bao bì sản xuất ra đều phải minh bạch nguồn gốc, có tích hợp mã QR thể hiện rõ lịch sử sản xuất và quá trình nhập nguyên vật liệu. Các tập đoàn đa quốc gia thuộc lĩnh vực dược phẩm, điện tử cũng đưa ra các quy định nghiêm ngặt, bắt buộc các nhà cung cấp bao bì phải đáp ứng tiêu chuẩn xanh.

Ông Trần Việt Anh, Chủ tịch Hiệp hội Tái chế chất thải Việt Nam (VWRA), cho biết về bản chất kỹ thuật, ngành in ấn ứng dụng trên nhiều bề mặt chất liệu từ giấy, kim loại cho đến polyme, gắn liền với việc sử dụng hóa chất, mực in và dung môi bám dính.

Trước đây, quy trình xử lý sản phẩm sau in tương đối đơn giản. Chẳng hạn, đa số các đơn vị tiến hành xay sản phẩm để tạo ra loại nguyên liệu tạp cấp thấp nhất, hoàn toàn không bảo đảm yêu cầu an toàn thực phẩm…Tuy nhiên hiện nay, sự phát triển của công nghệ nguyên liệu đang tạo ra bước ngoặt mới. Đơn cử như mực in gốc nước và mực gốc bio dần thay thế các loại mực chứa dung môi hóa chất. Công nghệ hiện đại cho phép bóc tách toàn bộ mực in và chất phụ gia ra khỏi bề mặt giấy trong quy trình tái chế.

Theo ông Việt Anh, để đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe từ những khách hàng lớn, đối tác trong ngành dược phẩm, điện tử đòi hỏi doanh nghiệp in bao bì Việt Nam buộc phải đầu tư đổi mới công nghệ, thiết bị và nguyên vật liệu.

Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất của doanh nghiệp hiện nay, nhất là doanh nghiệp ngành in và bao bì là cạnh tranh về giá. Nhiều doanh nghiệp cho biết họ không ngại làm ra sản phẩm bảo đảm chất lượng tốt, nhưng cái khó lớn nhất là giá. Vì vậy, làm thế nào để chịu được áp lực về giá mà vẫn giữ vững chuỗi cung ứng, duy trì sản xuất xanh, bao bì xanh là bài toán mà doanh nghiệp cần phải tính, trong đó có việc chấp nhận giảm biên lợi nhuận.

Doanh nghiệp Việt Nam hiện nay đã thấu hiểu việc tuân thủ các quy chuẩn khắt khe về quản lý chất lượng, tiêu chuẩn xanh của các thị trường xuất khẩu khó tính như Mỹ, EU, Nhật Bản… Do đó, việc phải chuyển đổi là một yêu cầu cấp bách để tồn tại và phát triển. Để thực hiện được mục tiêu này, ông Dòng nhấn mạnh sự hỗ trợ của nhà nước về lâu dài là một nhân tố quan trọng.

"Ngành in và bao bì Việt Nam được xếp vào danh mục ngành công nghiệp hỗ trợ, phụ trợ; nhưng mới chỉ dừng lại ở quy định", ông Dòng nêu thực tế; đồng thời kiến nghị nhà nước cần có chính sách ưu đãi hơn đối với các doanh nghiệp ngành sản xuất phụ trợ, nhất là các doanh nghiệp TP.Hồ Chí Minh như ưu đãi về thuế, lãi suất… hướng tới mục tiêu nội địa hóa trên 50%, định hình tương lai ngành in và bao bì không lệ thuộc hoàn toàn vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu.