Nghệ An dự chi 1.450 tỷ xây 30 khu tái định cư phục vụ dự án đường sắt cao tốc Bắc – Nam

Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam, được Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư vào tháng 11/2024, có chiều dài toàn tuyến 1.541 km, từ ga Ngọc Hồi (Hà Nội) đến ga Thủ Thiêm (TP Hồ Chí Minh), đi qua 20 tỉnh, thành phố với tổng mức đầu tư khoảng 67 tỷ USD.

Tuyến được thiết kế vận tốc tối đa 350 km/h, khổ đôi 1.435 mm, ưu tiên vận tải hành khách và có thể phục vụ quốc phòng, vận tải hàng hóa khi cần thiết.

Trên địa bàn Nghệ An, tuyến đường sắt đi qua khoảng 85,5 km, qua 18 xã, phường thuộc các địa phương như Hoàng Mai, Quỳnh Lưu, Diễn Châu, Nghi Lộc, Hưng Nguyên…

Qua khảo sát, có 38 khu dân cư với khoảng 2.150 hộ dân bị ảnh hưởng. Trong đó, 1.942 hộ thuộc diện phải di dời, cần được bố trí tái định cư.

Trên cơ sở hồ sơ thiết kế sơ bộ trong Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi và ranh giới giải phóng mặt bằng, Sở Xây dựng Nghệ An đề xuất quy hoạch khoảng 30 khu tái định cư với tổng diện tích hơn 102 ha. Kinh phí xây dựng các khu này ước khoảng 1.450 tỷ đồng, lấy từ nguồn vốn giải phóng mặt bằng của dự án và ngân sách địa phương.

Đáng chú ý, Sở Xây dựng Nghệ An cũng đề xuất một số khu tái định cư có thể triển khai sớm nhằm đáp ứng tiến độ của dự án. Trong đó, tại phường Hoàng Mai (trước đây là xã Quỳnh Vinh), hai khu Đồng Ưng và Đồng Bàu được quy hoạch với quy mô 8 ha, có thể bố trí cho khoảng 200 hộ dân, kinh phí dự kiến 100 tỷ đồng.

Tại xã Tân Xuân (trước là Diễn Lộc), khu Phong Tiến được quy hoạch trên diện tích 1,5 ha, phục vụ tái định cư cho 30 hộ, tổng vốn khoảng 18 tỷ đồng. Còn tại xã Hưng Nguyên Nam, khu đất dọc tuyến đường lên Hồng Hà có diện tích 5 ha, đủ điều kiện bố trí cho khoảng 145 hộ dân, vốn đầu tư khoảng 60 tỷ đồng.

Bên cạnh việc quy hoạch khu tái định cư, tỉnh Nghệ An cũng đang triển khai các thủ tục liên quan đến sử dụng đất. UBND tỉnh đã giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các địa phương rà soát, điều chỉnh và phê duyệt quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất phù hợp với nhu cầu triển khai dự án. Công tác này phải hoàn thành trước ngày 30/7/2025 để làm cơ sở pháp lý cho giải phóng mặt bằng.

Theo kế hoạch, tỉnh Nghệ An đặt mục tiêu đến ngày 19/8/2025 sẽ khởi công ít nhất một khu tái định cư, qua đó đáp ứng tiến độ triển khai dự án đường sắt cao tốc theo yêu cầu của Chính phủ và Bộ Xây dựng.

Dọc tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam sẽ có 23 ga hành khách và 5 ga hàng hóa. Riêng tại Nghệ An, ga Vinh mới sẽ được xây dựng tại xã Hưng Nguyên Nam, trong khu vực giữa Khu công nghiệp VSIP và quốc lộ 46 mới.

Nhà ga được thiết kế với 4 đường, phục vụ tất cả các đoàn tàu dừng đỗ tại đây, kỳ vọng trở thành trung tâm trung chuyển hành khách và hàng hóa của khu vực Bắc Trung Bộ.

Dự kiến, dự án đường sắt cao tốc Bắc – Nam sẽ được khởi công trước ngày 31/12/2026 và cơ bản hoàn thành vào năm 2035. Giải phóng mặt bằng và bố trí tái định cư là một trong những nhiệm vụ then chốt nhằm bảo đảm tiến độ và hiệu quả đầu tư của dự án hạ tầng trọng điểm quốc gia này.