Theo khảo sát của hãng tin Bloomberg, nhiều doanh nghiệp Nhật Bản đang tính bán tài sản và cổ phần chiến lược để ứng phó với bối cảnh chi phí vay lên cao nhất nhiều thập kỷ...

Một số doanh nghiệp cũng tính vay thêm ở nước ngoài hoặc huy động vốn sớm hơn kế hoạch. Bloomberg đã tiến hành khảo sát 30 công ty phi tài chính đang có nợ là trái phiếu phát hành bằng đồng yên, trong đó 14 công ty gửi phản hồi trong tháng 8.

Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) hiện duy trì lãi suất chính sách ở mức 1%, cao nhất trong 31 năm, nhưng được dự báo sẽ tiếp tục tăng trong những tháng tới. Trong khi đó, lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 10 năm tuần này chạm 3%, cho thấy chi phí vay dài hạn đang chịu áp lực đi lên. Đây là lần đầu tiên lợi suất này chạm ngưỡng 3% trong 3 thập kỷ. 

Trong bối cảnh định hướng chính sách của BOJ ngày càng được quan tâm trong các cuộc thảo luận giữa Mỹ và Nhật Bản, cách doanh nghiệp Nhật ứng phó với chi phí huy động vốn gia tăng cũng có thể tác động đến thị trường toàn cầu, như từng xảy ra trước đây.

Các doanh nghiệp Nhật Bản đang tìm cách bảo vệ lợi nhuận khi chi phí vay trong nước lên mức cao nhất trong hơn 25 năm và BOJ chịu sức ép tiếp tục nâng lãi suất chính sách.

Chi phí bình quân để doanh nghiệp phát hành trái phiếu bằng đồng yên hiện cao gấp 10 lần so với một thập kỷ trước, khi BOJ bắt đầu áp dụng chính sách lãi suất âm. Dù chính sách này đã chấm dứt, nhiều doanh nghiệp vẫn phải vay mới với chi phí cao hơn để thay thế một lượng lớn vốn huy động trong giai đoạn đó.

Theo dữ liệu do Bloomberg tổng hợp, 30 doanh nghiệp được khảo sát có tổng cộng 6.740 tỷ yên (42,1 tỷ USD) trái phiếu đáo hạn từ ngày 1/9/2026 đến 31/8/2028.

Nhà mạng KDDI cho biết có thể bán tài sản để giảm nợ, trong khi Công ty Điện lực Chugoku tính đẩy nhanh việc bán tài sản và các khoản đầu tư cổ phần mang tính chiến lược nếu lãi suất tiếp tục tăng. Trong khi đó, nhà sản xuất ô tô Toyota Motor và Công ty Điện lực Tohoku cho biết nếu tái cấp vốn cho các trái phiếu bằng đồng yên đáo hạn trong 2 năm tới, chi phí lãi vay hàng năm của họ sẽ tăng hơn 30% so với hiện nay.

“Lãi suất tăng có thể đã bắt đầu gây sức ép lên hoạt động đầu tư”, ông Shumpei Fujita, nhà nghiên cứu tại Mitsubishi UFJ Research & Consulting, nhận định trong một báo cáo gần đây.

Theo ông Fujita, các ngành chịu chi phí vốn tăng mạnh trong hai năm qua, như sản xuất sản phẩm kim loại, điện và khí đốt, đang có xu hướng thận trọng hơn khi đầu tư vào máy móc, nhà xưởng và mở rộng sản xuất.

Dù vậy, xét trên tổng thể, các doanh nghiệp Nhật Bản vẫn ứng phó tương đối tốt nhờ lợi nhuận tăng mạnh và làn sóng đầu tư mở rộng năng lực trí tuệ nhân tạo (AI). Tuy nhiên, khảo sát cho thấy chi phí vay cao hơn đã bắt đầu ảnh hưởng đến quyết định đầu tư của doanh nghiệp.

Trong đó, Daiwa House Industry lo ngại lãi suất tăng có thể tác động đến giá bất động sản. Công ty cho biết sẽ phải xem xét lại ngưỡng lợi nhuận tối thiểu đối với các khoản đầu tư bất động sản khi môi trường lãi suất thay đổi. Còn công ty lưới điện Tokyo Electric Power cho biết đã huy động vốn sớm hơn kế hoạch trong 6 tháng qua hoặc đang cân nhắc thực hiện biện pháp này.

Trong khi đó, công ty năng lượng JERA cho biết ngoài huy động vốn bằng ngoại tệ, doanh nghiệp sẽ sử dụng các hợp đồng hoán đổi lãi suất và mở rộng nhóm nhà đầu tư để củng cố khả năng huy động vốn ổn định. JERA đã phát hành trái phiếu bằng USD vào tháng trước.

Theo dữ liệu do Bloomberg tổng hợp, từ đầu năm đến nay, các tổ chức Nhật Bản đã phát hành hơn 110 tỷ USD trái phiếu bằng USD và euro, đứng đầu châu Á - Thái Bình Dương về giá trị phát hành bằng hai đồng tiền này.

Sau khi hoán đổi số ngoại tệ huy động được sang đồng yên, chi phí vay ở nước ngoài có thể tương đương, thậm chí đôi khi thấp hơn tại Nhật Bản. Lợi thế này đã thúc đẩy các doanh nghiệp Nhật tăng phát hành trái phiếu trên thị trường quốc tế.