
Hơn một năm trôi qua kể từ khi chiến tranh thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới nổ ra, các chuyên gia kinh tế của ngân hàng đầu tư Nhật Bản Nomura đã tìm thấy bằng chứng về việc Mỹ và Trung Quốc giảm nhập khẩu một số hàng hóa nhất định của nhau để tránh thuế quan bổ sung.
Thay vào đó, các nhà nhập khẩu Mỹ và Trung Quốc tìm nguồn hàng thay thế từ các quốc gia khác không bị áp thuế. Hãng tin CNBC dẫn một báo cáo vừa công bố của Nomura nói rằng nhiều nước được hưởng lợi từ sự chuyển hướng của các dòng chảy thương mại này.
"Thuế quan ăn miếng trả miếng giữa Trung Quốc gia tăng, kéo giá hàng hóa nhập khẩu giữa hai nước tăng theo", báo cáo viết. "Một số nhà xuất khẩu ở Mỹ và Trung Quốc có thể sẵn sàng chịu phần chi phí gia tăng do thuế quan bổ sung, và một số công ty đa quốc gia có thể chuyển sản xuất để tránh thuế, nhưng quy luật thương mại cho thấy rằng theo thời gian, cách phản ứng được sử dụng nhiều nhất có thể là chuyển hướng thương mại".
Đến nay, Mỹ đã áp thuế quan 25% lên 250 tỷ USD hàng hóa Trung Quốc, và Tổng thống Donald Trump đã dọa sẽ áp mức thuế tương tự lên thêm 300 tỷ USD hàng hóa Trung Quốc nữa. Đáp trả Mỹ, Trung Quốc cũng đã áp thuế lên ít nhất 110 tỷ USD hàng hóa của đối phương.
Đóng góp của sự chuyển hướng thương mại do chiến tranh thương mại Mỹ-Trung vào GDP của các nền kinh tế - Nguồn: Nomura/CNBC.
Nomura nói rằng cuộc chiến thuế quan này đã dẫn tới hệ quả là Mỹ và Trung Quốc nhập ít hàng hóa của nhau hơn, nhất là những sản phẩm bị áp thuế. Nhiều nền kinh tế được hưởng lợi nhiều từ chiến tranh thương mại Mỹ-Trung là như Việt Nam, Đài Loan, Chile, Malaysia, và Argentina.
Theo báo cáo, Việt Nam và Đài Loan hưởng lợi chủ yếu nhờ tăng xuất khẩu sang Mỹ, trong khi Chile, Malaysia và Argentina hưởng lợi nhiều từ việc bán được nhiều hàng hóa hơn cho Trung Quốc.
Khi đi vào phân tích các sản phẩm bị áp thuế, các chuyên gia của Nomura phát hiện thấy rằng thuế quan mà Mỹ áp lên Trung Quốc đã khiến các công ty Mỹ tìm nguồn hàng thay thế cho nhiều sản phẩm, bao gồm phụ tùng điện cho điện thoại, linh kiện máy móc văn phòng, máy xử lý dữ liệu tự động, đồ nội thất, và các sản phẩm dùng cho du lịch.
Trong khi đó, thuế quan Trung Quốc áp lên hàng hóa Mỹ khiến các nhà nhập khẩu Trung Quốc đi tìm nguồn hàng thay thế đối với các sản phẩm đậu tương, máy bay, hạt nông sản, và bông.
Dưới đây là một số sản phẩm mà Nomura nói rằng 5 nền kinh tế hưởng lợi nhiều nhất từ chiến tranh thương mại đã xuất khẩu được nhiều hơn trước:
- Việt Nam: linh kiện điện thoại, đồ nội thất, máy xử lý dữ liệu tự động
- Đài Loan: linh kiện máy chữ, máy văn phòng, linh kiện điện thoại
- Chile: quặng đồng, đậu tương
- Malaysia: vi mạch điện tử, thiết bị bán dẫn
- Argentina: đậu tương
Bản báo cáo nói rằng các nền kinh tế bên thứ ba có thể hưởng lợi từ căng thẳng Mỹ-Trung thông qua việc trở thành nguồn hàng thay thế cho những sản phẩm mà hai nước này áp thuế lẫn nhau, nhưng cũng cảnh báo rằng những phát hiện trên không vẽ nên một bức tranh đầy đủ về cuộc chiến thương mại.
"Còn có nhiều vấn đề khác và ảnh hưởng kinh tế nói chung đối với hầu hết các quốc gia bên thứ ba sẽ là tiêu cực", báo cáo viết.
Theo báo cáo, những ảnh hưởng tiêu cực của chiến tranh thương mại Mỹ-Trung đối với các nền kinh tế khác bao gồm việc doanh nghiệp trì hoãn kế hoạch đầu tư do bấp bênh thương mại, và nhu cầu giảm ở cả Mỹ và Trung Quốc do các công ty và người tiêu dùng ở hai nước này chịu chi phí gia tăng do thuế quan.
Quy mô kinh tế toàn cầu được dự báo tăng 83%, từ khoảng 124 nghìn tỷ USD năm 2026 lên 227 nghìn tỷ USD vào năm 2040. Trong đó, thứ hạng của các nền kinh tế cũng có sự thay đổi đáng kể...
Giá vàng thế giới giảm trong phiên ngày thứ Sáu (6/11), khi báo cáo việc làm mạnh hơn dự báo của Mỹ củng cố khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tăng lãi suất, dẫn tới tỷ giá đồng USD và lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ cùng tăng mạnh...
Không chỉ tập trung xây dựng nhà máy, Liên minh châu Âu (EU) đang đẩy mạnh phát triển năng lực thiết kế chip nhằm nâng cao sức cạnh tranh công nghệ, giảm phụ thuộc vào Mỹ và châu Á, đồng thời tạo đầu ra cho ngành sản xuất bán dẫn trong khu vực…
Các biện pháp kiểm soát xuất khẩu kim loại thiết yếu của Trung Quốc đang làm gián đoạn nguồn cung mũi khoan siêu nhỏ, loại linh kiện ít được chú ý nhưng giữ vai trò then chốt trong chuỗi cung ứng con chip trí tuệ nhân tạo (AI)…
Ngày thứ Năm (5/11), Ngân hàng Trung ương Anh (BOE) nâng lãi suất cơ bản thêm 0,25 điểm phần trăm lên 4%. BOE cũng cảnh báo nhiều khả năng sẽ phải tăng thêm ít nhất một lần nữa nếu chiến tranh Mỹ - Iran còn kéo dài...
Báo cáo tình hình kinh tế - xã hội 10 tháng đầu năm 2026 ghi nhận nhiều con số kỷ lục. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu lần đầu tiên vượt mốc 1.000 tỷ USD, vốn FDI đăng ký đạt mức cao nhất kể từ năm 2009 đến nay (54,85 tỷ USD), vốn FDI thực hiện cũng đạt mức cao nhất trong 5 năm qua (24,08 tỷ USD). Cùng với sự phục hồi mạnh mẽ của sản xuất công nghiệp, bán lẻ và du lịch, nền kinh tế Việt Nam đang chứng tỏ đà tăng trưởng vững chắc…
Lần đầu tiên kim ngạch xuất nhập khẩu vượt mốc 1.000 tỷ USD, vốn FDI đăng ký lập đỉnh cao nhất trong vòng 17 năm qua, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng. Tuy nhiên, diện tích gieo cấy lúa lại giảm tới hàng chục nghìn ha, bình quân vẫn còn tới 18,2 nghìn doanh nghiệp rút lui khỏi thi trường. Đó là những điểm nhấn trong tổng quan bức tranh kinh tế Việt Nam 10 tháng qua.