Đến xã Ea Tóh, huyện Krông Năng, tỉnh Đắk Lắck, chúng tôi ngạc nhiên khi chứng kiến những khu vườn của nông dân nơi đây. Ngỡ ngàng là bởi gọi là vườn cà phê, nhưng nhìn như vườn tạp, chỉ trên một mảnh vườn 1-2 ha, nông dân trồng xen kẽ đủ loại cây: cà phê, tiêu, mắc ca, sầu riêng...
Ông Đỗ Văn Ánh kiểm tra sự phát triển của cây cà phê
Ông Nguyễn Lực, Trưởng ban kiểm soát của Hợp tác xã Nông nghiệp bền vững Ea Tóh, cho biết trước đây nông dân ở địa phương luôn phải quay cuồng với nạn “trồng- chặt”, “được mùa rớt giá”. Một thời cà phê được coi là cây làm giàu, từng cho lợi nhuận 150-200 triệu đồng/ha.
TRỒNG ĐA CANH CHO THU NHẬP BỀN VỮNG
Những năm 2011-2015, giá bán cà phê rơi tự do, khiến nông dân trồng cà phê thua lỗ. Giai đoạn 2013-2016, giá hồ tiêu tăng cao ngất ngưởng, có thời điểm lên đến 180-200 nghìn đồng/kg, mỗi ha hồ tiêu cho lợi nhuận 300-400 triệu đồng. Vào những năm ấy, nông dân ồ ạt chặt bỏ cây cà phê để trồng hồ tiêu. Thế nhưng niềm vui “ngắn chẳng tày gang”, từ năm 2016 giá hồ tiêu liên tục “lao dốc” cho đến năm 2019 đã xuống đến đáy chỉ còn 35.000 đồng/kg.
Nông dân trồng hồ tiêu thua lỗ, họ lại theo nhau chặt bỏ hồ tiêu, chuyển sang trồng cây mắc ca. Từ năm 2022 đến nay, giá sầu riêng tăng cao ngất ngưởng, nông dân ở nhiều nơi phá bỏ vườn cà phê, tiêu để trồng sầu riêng. Trồng cây gì cũng chỉ được 3-5 năm lại rớt giá, trong khi những cây đã chặt đi thì lại có lúc giá tăng trở lại.
Ông Nguyễn Lực dưới tán cây mắc ca.
Không thể cứ luẩn quẩn cảnh “trồng – chặt”, nông dân ở xã Ea Tóh đã liên kết với nhau, cùng tìm giải pháp làm giàu bền vững. Hợp tác xã nông nghiệp bền vững Ea Tóh ra đời từ đó. Ông Lực cho biết, Hợp tác xã nông nghiệp Ea Tóh hiện có 49 hộ xã viên, tổng diện đất canh tác 115 ha. Đối phó với biến động thị trường, Hợp tác xã đưa ra hai giải pháp.
Giải pháp thứ nhất là trồng đa canh, trong vườn của từng hộ dân trồng đủ các loại cây: cà phê, hồ tiêu, mắc ca, sầu riêng.
Vườn của gia đình ông Lực có 1,7 ha, khi trồng xen, thì số lượng cây cà phê giảm đi so với trước đây, nhưng nếu tính mật độ tổng của các loại cây, thì lại dầy hơn. “Việc trồng xen canh, liệu cây này có gây hại cho cây kia?”, tôi hỏi. Ông Lực giảng giải: trồng xen canh rất lợi, các cây to như cây sầu riêng, cây mắc ca sẽ che bóng cây cà phê, vì cây cà phê đòi hỏi phải che nắng và tránh gió thì mới phát triển tốt và cho năng suất cao.
Trước đây, nông dân Tây Nguyên thường trồng cây muồng đen che cho cây cà phê. “Tuy nhiên, không thể trồng cây muồng đen sát với cây cà phê, bởi rễ cây muồng sẽ hút hết chất dinh dưỡng, khiến cây cà phê còi cọc. Cây muồng đen thường trồng làm bờ rào xung quanh diện tích đất vườn, hoặc cứ trồng 50 hàng cây cà phê thì mới có một hàng cây muồng.
Nay không trồng cây muồng đen nữa, mà trồng cây mắc ca. Trồng cây sầu riêng cách cây cà phê từ 1-1,5 m vừa che được bóng mà không cạnh tranh dinh dưỡng với cây cà phê”, ông Lực nhấn mạnh.
Trước đây chỉ độc canh cây cà phê, mỗi năm vườn của ông Lực cho thu hoạch 3-4 tấn cà phê, nhưng nay chỉ còn thu hoạch 2-2,5 tấn cà phê. Mỗi ha, ông trồng xen 70 cây mắc ca, mỗi cây cho sản lượng 1-1,5 tạ hạt/năm, bán với giá 100-120 nghìn đồng/kg. Nhờ trồng xen nhiều loại cây, nên vườn cho thu hoạch quanh năm: tháng 6 đến tháng 8 thu hoạch mắc ca; tháng 9 thu hoạch sầu riêng, sang tháng 11 thu hoạch cà phê, tháng giêng thu hoạch hạt tiêu… “Từ khi trồng xen canh, vườn nhà tôi mỗi năm đều thu lợi nhuận trên 300 triệu đồng, sau khi đã trừ đi mọi chi phí”, ông Lực cho biết.
Về giải pháp thứ hai, ông Nguyễn Lực cho biết tất cả các hộ xã viên trong hợp tác xã đều chuyển hướng sang sản xuất cà phê chất lượng cao. Hợp tác xã liên kết với Công ty TNHH Một thành viên Xuất nhập khẩu 2-9 Đắk Lắk, được công ty bao tiêu thu mua sản phẩm. Sản lượng cà phê chất lượng cao chiếm 70-85% trong tổng sản lượng cà phê của hợp tác xã (tùy theo từng năm).
Cà phê chất lượng cao là phải sản xuất theo quy chuẩn Global Gap hoặc theo quy trình hữu cơ, phân bón chủ yếu là phân hữu cơ, phân vô cơ chỉ dùng hàm lượng ít và chủ yếu là lân, kali để tăng năng suất quả. Khi cây cà phê có sâu bệnh, không được sử dụng hóa chất, mà phải sử dụng thuốc trừ sâu sinh học. Trong vườn thường sử dụng bẫy côn trùng. Cây cà phê thường hay bị rệp sáp gây hại, chỉ dùng nước xịt cho con rệp rơi xuống đất và chết.
“Bây giờ, các xã viên trong hợp tác xã thu hoạch cà phê khi quả chín 100%, rửa sạch, đem ủ lên men khoảng 5 ngày sẽ rất thơm, sau đó mới đem ra phơi. Nếu như cà phê thông thường chỉ được thương lái thu mua với giá 40-50 nghìn đồng/kg, thì cà phê chất lượng cao do nông dân của Hợp tác xã nông nghiệp bền vững Ea Tóh được Công ty 2-9 thu mua với giá chênh cao hơn 25.000 đồng/kg trở lên. Cụ thể, hiện tại giá bán hạt cà phê là 85 nghìn đồng/kg”, ông Lực chia sẻ.
ÁP DỤNG CÔNG NGHỆ THỰC HÀNH CHÍNH XÁC
Đến thăm vườn của ông Đỗ Văn Ánh ở thôn Tân Phú, xã Ea Tóh, huyện Krông Năng, Đắk Lắk, ở đây cũng trồng xen canh nhiều loại cây. Tại vườn của ông Ánh, chúng tôi được chiêm ngưỡng công nghệ tưới tự động đo SAP-FLOW (công nghệ đo dòng nhựa cây), do dự án V-SCOPE triển khai. Hệ thống thiết bị này cho phép tự động tính toán lượng nước chính xác cây trồng sử dụng trong nhiều thời điểm khác nhau, từ đó tính toán và tự động điều chỉnh lượng nước tưới.
Chủ hộ Đỗ Văn Ánh chia sẻ, nếu trước kia vườn cây tưới nước theo cảm quan, cứ thấy đất khô là tưới, thì nay việc tưới tiêu được triển khai hợp lý hơn, tiết kiệm chi phí. Bên cạnh đó, sử dụng ít phân bón hơn và giúp nông dân tránh rủi ro về mặt thu nhập khi giá cả cà phê biến động.
“Nhờ tưới qua công nghệ nhỏ giọt đã giúp tiết kiệm được phân bón. Trước đây, 1 kg chỉ có thể rải quanh cho 3-5 gốc, thì nay hòa phân vào nước tưới tiết kiệm, 1 kg phân có thể bón được cho 100 cây. Bón phân qua nước tưới, phân hòa tan trong nước, tưới thẳng xuống gốc, nên chỉ cần lượng phân bón nhỏ cũng cung cấp đủ dinh dưỡng cho cây”, ông Ánh cho biết.
Nội dung bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 23-2023 phát hành ngày 05-06-2023. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây:
Khai hội Chùa Hương 2026: Dóng trống mở mùa hành hương
Sáng ngày 22/2/2026 (tức mùng 6 tháng Giêng năm Bính Ngọ), trong tiết trời xuân ấm áp và mưa xuân lất phất, Lễ hội Du lịch Chùa Hương 2026 đã chính thức khai hội tại sân Chùa Thiên Trù. Giữa sắc hoa rực rỡ khắp núi rừng Hương Sơn, Phật tử và du khách thập phương nô nức trẩy hội, hành hương về vùng đất linh thiêng được mệnh danh “Nam thiên đệ nhất động”...
Xuất khẩu lốp xe sang EU: “Cửa sáng” đi kèm áp lực phòng vệ thương mại
Với vị thế là nguồn cung lớn thứ 3 cho thị trường EU, các doanh nghiệp xuất khẩu lốp xe tải và xe khách Việt Nam đang đứng trước cơ hội bứt phá mạnh mẽ. Tuy nhiên, đi cùng với sự tăng trưởng nóng là những rủi ro hiện hữu về các rào cản phòng vệ thương mại mà doanh nghiệp cần chủ động ứng phó từ sớm...
Giá xăng dầu tăng giảm trái chiều theo biến động của thị trường thế giới
Theo biến động của thị trường thế giới, giá xăng dầu trong nước kỳ điều hành ngày 20/2 được điều chỉnh tăng/giảm tùy từng mặt hàng. Theo đó, xăng E5RON92 giảm 200 đồng/lít, xăng RON95-III giảm 146 đồng/lít. Ngược lại, các loại dầu có mức tăng từ 62 đồng/lít đến 293 đồng/kg/lít so với giá cơ sở hiện hành…
Gỡ nút thắt pháp lý cho “sổ trắng, sổ xanh” được chuyển đổi sang giấy tờ nhà đất hiện hành
Sau nhiều năm vướng mắc vì khác mẫu giấy tờ, hàng loạt hồ sơ đất đai từng bị “mắc kẹt” nay đã tìm được lối ra. Hướng dẫn mới từ Cục Quản lý đất đai (thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường) được xem là chìa khóa pháp lý quan trọng, giúp người dân đang sở hữu các loại giấy tờ quen gọi là “sổ trắng”, “sổ xanh” có cơ hội hợp pháp hóa quyền sử dụng đất và được cấp sổ đỏ theo quy định hiện hành.
Ngựa bạch “cực phẩm” ở xóm Phẩm
Xóm Phẩm, xã Kha Sơn, tỉnh Thái Nguyên, được ví như “thủ phủ” chăn nuôi ngựa bạch đất Bắc. Chỉ cần đặt chân đến nơi đây, nghe tiếng vó chạm đất lốc cốc vang lên trong những buổi sớm tinh sương, người ta sẽ hiểu rằng ở vùng này, ngựa đã trở thành âm thanh của cuộc sống, thành nhịp đập của kinh tế, thành niềm kiêu hãnh trong mỗi mái nhà.
Với phương châm Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng xác định tư duy, tầm nhìn, những quyết sách chiến lược để chúng ta vững bước tiến mạnh trong kỷ nguyên mới, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 khi Đảng ta tròn 100 năm thành lập (1930 - 2030); hiện thực hoá tầm nhìn phát triển đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1945 - 2045).
Tổng số đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI trong cả nước là 182. Số đơn vị bầu cử, danh sách các đơn vị bầu cử và số lượng đại biểu Quốc hội được bầu ở mỗi đơn vị bầu cử của các tỉnh, thành phố được ấn định gồm: Hà Nội có 11 đơn vị bầu cử, số đại biểu Quốc hội được bầu là 32; Thành phố Hồ Chí Minh có 13 đơn vị bầu cử, số đại biểu Quốc hội được bầu là 38; Hải Phòng có 7 đơn vị bầu cử, số đại biểu Quốc hội được bầu là 19...
VnEconomy cập nhật giá vàng trong nước & thế giới hôm nay: SJC, 9999, giá vàng USD/oz, biến động giá vàng tăng, giảm - phân tích, dự báo & dữ liệu lịch sử.
Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên VnEconomy.
Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là generative AI, phát triển mạnh mẽ, Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy đã tiên phong ứng dụng công nghê để mang đến trải nghiệm thông tin đột phá với chatbot AI Askonomy...
Thuế đối ứng của Mỹ có ảnh hướng thế nào đến chứng khoán?
Chính sách thuế quan mới của Mỹ, đặc biệt với mức thuế đối ứng 20% áp dụng từ ngày 7/8/2025 (giảm từ 46% sau đàm phán),
có tác động đáng kể đến kinh tế Việt Nam do sự phụ thuộc lớn vào xuất khẩu sang Mỹ (chiếm ~30% kim ngạch xuất khẩu).
Dưới đây là phân tích ngắn gọn về các ảnh hưởng chính:
![[Interactive]: Toàn cảnh kinh tế Việt Nam quý 4/2025](https://premedia.vneconomy.vn/files/uploads/2026/01/06/3e4055b2e2264c47bacde654709d0e80-61735.png?w=1050&h=630&mode=crop)
