Nuôi gà Sao: Một hướng xoá đói giảm nghèo mới

Gà Sao (còn gọi là gà Trĩ) thịt thơm ngon, giá trị kinh tế cao, thích hợp phục vụ cho du lịch sinh thái, được Trung tâm nghiên cứu gia cầm Thụy Phương chuyển giao công nghệ. Đến nay có nhiều địa phương đã đưa giống gà này vào mô hình chăn nuôi, góp phần nâng cao thu nhập, xoá đói giảm nghèo.

Gà Sao bắt nguồn từ gà rừng, hiện có 3 dòng với ngoại hình đồng nhất. Một ngày tuổi, gà sao có bộ lông mầu cánh sẻ, với những đường kẻ sọc chạy từ đầu đến đuôi, ngón chân có 2 hàng vảy. Khi trưởng thành, lông toàn thân màu xám đen, trên phiến lông nhiều nốt chấm trắng tròn nhỏ.

Trong chăn nuôi tập trung, gà Sao vẫn còn giữ lại một số bản năng hoang dã. Chúng nhút nhát, dễ sợ hãi, hay cảnh giác và bay giỏi như chim, khi bay luôn phát ra tiếng kêu khác biệt. Chúng sống ồn ào và hiếm khi ngừng tiếng kêu, tính bầy đàn cao và rất nhạy cảm với những tiếng động như: mưa, gió, sấm, chớp, tiếng cành cây gãy, tiếng rơi vỡ của đồ vật.

Đặc biệt, gà Sao khi còn nhỏ rất sợ bóng tối, những lúc mất điện chúng thường chồng đống lên nhau đến khi có điện gà mới trở lại hoạt động bình thường, vì vậy cần hết sức chú ý khi nuôi gà Sao để tránh stress có thể xảy ra.

Gà Sao thuộc loài ưa hoạt động, ban ngày hầu như chúng không ngủ. Ban đêm, chúng ngủ thành từng bầy. Gà Sao bay giỏi như chim, biết bay từ sớm, 2 tuần tuổi gà Sao đã bay thành thạo, có thể bay lên cao cách mặt đất từ 6-12 m.

Gà Sao cũng có nhu cầu tắm nắng, thường tập trung tắm nắng vào lúc 9-11 h sáng và 3-4 h chiều. Khi tắm nắng gà thường bới một hố cát thật sâu rồi rúc mình xuống hố, cọ lông vào cát và nằm phơi dưới nắng.

Các giống gà khác khi giao phối thường bắt đầu bằng hành vi ghẹ gà mái của con trống, đó chính là sự khoe mẽ. Ngoài ra, chúng còn thể hiện sức mạnh thông qua tiếng gáy dài nhưng ở gà Sao lại không như vậy, chúng không bộc lộ tập tính sinh dục rõ ràng ngay cả người chăn nuôi hàng ngày cũng khó phát hiện thấy. Gà Sao mái thì đẻ trứng tập trung, khi đẻ trứng xong không "cục tác" mà lặng lẽ đi ra khỏi ổ.

Anh Tuấn ở Yên Bái là một trong những người đã thành công trong việc chăn nuôi gà Sao. Anh đã liên kết để bao tiêu sản phẩm cho nông dân với tổng đàn gà Sao hiện nay của anh là 7.000 con. Gà Sao xuất chuồng được bán với giá 45.000 đồng/kg, người nuôi gia công có lãi khoảng 20.000-25.000 đồng/con.

Tại Thanh Hoá, trong những năm qua, được Trung tâm nghiên cứu gia cầm Thụy Phương thuộc Viện chăn nuôi quốc gia phối hợp giúp đỡ thực hiện xây dựng mô hình chăn nuôi gà Sao thương phẩm, Liên hiệp Các hội khoa học và kỹ thuật Thanh Hoá đã xây dựng mô hình ở 2 địa điểm: xã Hoà Lộc, huyện Hậu Lộc và xã Quý Lộc, huyện Yên Định. Chính vì vậy được nhân dân và chính quyền địa phương 2 xã rất tích cực tham gia triển khai dự án, góp phần đưa nhanh thu nhập 50 triệu đồng/hộ/năm, góp phần xoá đói giảm nghèo.

Nuôi gà Sao có mấy yêu cầu đặt ra cho nông dân là: phải sắp xếp lại những hộ gia đình có điều kiện kinh tế, bỏ hình thức chăn nuôi truyền thống tận dụng, tuỳ tiện, chuồng trại phải được làm nền chuồng chu đáo có thép B40 rào chắc xung quanh thoáng mát vì gà Sao có tập tính là bay chạy, vì vậy khu chăn nuôi phải rộng rãi mát mẻ.

Dự án đã tuyển chọn các hộ nuôi thí điểm đàn gà bố mẹ để từ đó chọn lọc, chăm sóc nuôi dưỡng phù hợp với từng vùng, địa phương để cung cấp con giống tại chỗ, góp phần cung cấp số liệu theo dõi báo cáo khoa học kỹ thuật cho Trung tâm nghiên cứu gia cầm Thụy Phương để tổng kết rút kinh nghiệm, tính toán việc nuôi gà Sao với các giống gà khác và gà nuôi truyền thống của địa phương để có định hướng đúng.

Kết quả chăn nuôi thí điểm cho thấy: nuôi 1.000 con; tỷ lệ nuôi sống 96,40% (964 con), thời gian nuôi đến xuất bán 90 ngày, trọng lượng bình quân 1,605 kg/con. Tổng đầu tư chi phí: 26.740.000 đồng (thức ăn 18.240.000 đồng; thuốc thú y 1.500.000 đồng; giống 6.000.000 đồng; điện 1.000.000 đồng. Tổng thu sản phẩm 1.543kg, giá trị thu vào toàn đàn 49.376.000 đồng, lợi nhuận 22.636.000 đồng.

Các chỉ tiêu kỹ thuật: trọng lượng bình quân xuất bán 1,605kg/con, tiêu tốn thức ăn 2,85kg/kg tăng trọng. Kết quả theo dõi ở xã Hoà Lộc việc nuôi gà Sao thương phẩm đã khẳng định, nuôi gà lấy thịt cho giá trị kinh tế cao hơn hẳn các giống gà Lương Phượng, lai ri, gà công nghiệp..., chất lượng thịt gà chắc nạc thơm ngon, khả năng miễn dịch tốt.