Ổn định thị trường phân bón trước biến động tại Trung Đông

Thị trường phân bón đang đối mặt với những biến động lớn do căng thẳng tại Trung Đông, đặc biệt là tại eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược của năng lượng và nguyên liệu toàn cầu. Sự gián đoạn nguồn cung từ khu vực này đã đẩy giá phân bón tăng mạnh, gây lo ngại cho cả doanh nghiệp và nông dân.

Giá ure, một loại phân bón quan trọng, đã tăng khoảng 13% chỉ trong thời gian ngắn, đạt mức 550 USD/tấn. Tại Việt Nam, tác động từ thị trường thế giới đã nhanh chóng lan sang thị trường chứng khoán, với nhóm cổ phiếu phân bón đồng loạt tăng giá mạnh.

Năm 2025, thị trường phân bón Việt Nam đã chứng kiến sự tăng trưởng mạnh mẽ, nhưng bước sang năm 2026, ngành này đang phải đối mặt với những thách thức mới từ xung đột địa chính trị. Tổng lượng phân bón nhập khẩu của Việt Nam trong năm 2025 đạt 6,19 triệu tấn, với kim ngạch hơn 2,19 tỷ USD. Trung Quốc là nguồn cung lớn nhất, chiếm hơn 48% tổng lượng và kim ngạch nhập khẩu. Tuy nhiên, từ đầu năm 2026, nhập khẩu phân bón đã sụt giảm mạnh cả về lượng và kim ngạch.

Hiệp hội Phân bón Việt Nam cảnh báo rằng rủi ro lớn nhất hiện nay nằm ở eo biển Hormuz, nơi chiếm khoảng 31% tổng lượng dầu thô vận chuyển bằng đường biển toàn cầu. Nếu vận tải bị gián đoạn nghiêm trọng, nguồn cung toàn cầu có thể sụt giảm mạnh.

Trong bối cảnh này, các doanh nghiệp phân bón nội địa đã chủ động triển khai các kịch bản ứng phó, như duy trì hoạt động sản xuất ổn định và chuẩn bị nguồn hàng nhập khẩu từ sớm. Sự chủ động của doanh nghiệp và sự điều tiết linh hoạt của các cơ quan quản lý sẽ đóng vai trò quyết định nhằm giữ vững ổn định thị trường, bảo đảm an ninh lương thực quốc gia.

Ngoài ra, việc giá dầu và khí tự nhiên tăng cao cũng là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến chi phí sản xuất phân bón. Các doanh nghiệp trong nước như Tổng công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí – CTCP (PVFCCo) và Tổng Công ty cổ phần Phân bón Dầu khí Cà Mau (PVCFC) đã tận dụng lợi thế tự chủ nguồn nguyên liệu khí trong nước để giảm bớt áp lực chi phí. Tuy nhiên, đối với các loại phân bón như SA hay Kali, Việt Nam vẫn phụ thuộc nhiều vào nguồn nhập khẩu, đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về nguồn hàng.

Trước những biến động khó lường, các doanh nghiệp phân bón nội địa đã chủ động triển khai các kịch bản ứng phó. Bà Nguyễn Thị Hiền - Phó Tổng giám đốc PVCFC, khẳng định đơn vị đang duy trì hoạt động sản xuất an toàn, ổn định tại các nhà máy để bảo đảm nguồn cung các sản phẩm chủ lực như Ure và NPK. Để đối phó với nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng quốc tế, PVCFC đã chủ động chuẩn bị nguồn hàng nhập khẩu từ quý 4/2025, nhằm đáp ứng kịp thời nhu cầu chăm bón cho vụ Đông Xuân và chuẩn bị cho vụ Hè Thu 2026, tránh tình trạng khan hàng, sốt giá.

Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 10-2026 phát hành ngày 09/3/2026. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây: https://vneconomy.vn/don-doc-tap-chi-kinh-te-viet-nam-so-10-2026.htm