Pháp cấm nông sản chứa dư lượng 5 hoạt chất bảo vệ thực vật, doanh nghiệp Việt cần chủ động ứng phó

Thương vụ Việt Nam tại Pháp cho hay, theo thông tin từ phía Pháp, cơ sở pháp lý của Sắc lệnh được viện dẫn theo Điều 54 của Quy định (EC) số 178/2002, cho phép áp dụng các biện pháp khẩn cấp nhằm phòng ngừa rủi ro đối với sức khỏe con người. Sắc lệnh đã được công bố ngày 5/01/2026. Tuy nhiên, để chính thức có hiệu lực, Pháp vẫn cần nhận được sự chấp thuận của Ủy ban châu Âu (EC) trong vòng 10 ngày kể từ thời điểm ban hành.

Về thời gian áp dụng, lệnh cấm được xác định có hiệu lực trong vòng 1 năm, hoặc cho đến khi EC đưa ra biện pháp xử lý ở cấp độ toàn khối. Đây được xem là biện pháp tạm thời mang tính phòng ngừa, song có thể tạo ra rào cản kỹ thuật đáng kể đối với hàng hóa từ các nước thứ ba, trong đó có Việt Nam.

Sắc lệnh của Pháp tập trung vào 5 hoạt chất bảo vệ thực vật đã bị cấm sử dụng tại EU, nhưng hiện vẫn còn tồn tại mức dư lượng tối đa cho phép (MRLs) trong hồ sơ nhập khẩu theo quy định cũ. Các hoạt chất này bao gồm Mancozeb, Thiophanate-methyl, Glufosinate, Carbendazim và Benomyl.

Cụ thể, Mancozeb thường được phát hiện trong các mặt hàng như xoài, bơ, đu đủ, nho ăn trái, khoai tây, các loại quả mọng (dâu tây…), rau diếp và ớt. Thiophanate-methyl xuất hiện trong xoài, đu đủ, cam chanh, các loại quả hạch, dưa và một số loại ngũ cốc như lúa mì, yến mạch. Glufosinate chủ yếu liên quan đến khoai tây. Trong khi đó, Carbendazim và Benomyl thường được phát hiện trong xoài, đu đủ, cam chanh, táo, lê, các loại đậu, ngũ cốc và nấm.

Đáng chú ý, Pháp cũng quy định giai đoạn chuyển tiếp (grace period) đối với các lô hàng đã được giao dịch trước khi Sắc lệnh có hiệu lực. Theo đó, lệnh cấm không áp dụng đối với các lô hàng thực phẩm được nhà nhập khẩu mua trong vòng tối đa 1 tháng kể từ ngày Sắc lệnh có hiệu lực, tức hạn chót dự kiến vào khoảng giữa tháng 2/2026. Sau thời điểm này, tất cả các lô hàng nhập khẩu vào Pháp đều phải tuân thủ đầy đủ quy định mới.

Bên cạnh đó, Sắc lệnh yêu cầu nhà nhập khẩu tại Pháp phải thực hiện các biện pháp kiểm soát chặt chẽ, bao gồm thu thập thông tin nguồn gốc, phân tích rủi ro, đồng thời yêu cầu bằng chứng và kết quả phân tích dư lượng từ phía nhà xuất khẩu nhằm đảm bảo không có sự hiện diện của các hoạt chất bị cấm.

Bộ Công Thương nhận định quy định mới của Pháp sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến một số mặt hàng xuất khẩu thế mạnh của Việt Nam sang thị trường này, đặc biệt là xoài, bơ, chanh leo và nhiều loại rau quả khác. Trong bối cảnh Pháp là một trong những thị trường tiêu thụ nông sản quan trọng tại EU, việc siết chặt kiểm soát dư lượng bảo vệ thực vật được dự báo sẽ gia tăng yêu cầu tuân thủ đối với chuỗi sản xuất và xuất khẩu của doanh nghiệp Việt Nam.

Trước diễn biến trên, Bộ Công Thương đề nghị các doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu nông sản chủ động rà soát lại toàn bộ quy trình canh tác, thu hoạch và xử lý sau thu hoạch, kiểm soát chặt dư lượng 5 hoạt chất bảo vệ thực vật nêu trên đối với các mặt hàng xuất khẩu sang Pháp. Đồng thời, doanh nghiệp cần phối hợp chặt chẽ với đối tác nhập khẩu để cập nhật yêu cầu kỹ thuật, chuẩn bị đầy đủ hồ sơ và kết quả kiểm nghiệm nhằm hạn chế rủi ro bị từ chối thông quan trong thời gian tới.

Trong bối cảnh các thị trường EU ngày càng tăng cường các biện pháp kiểm soát an toàn thực phẩm, đây được xem là yêu cầu bắt buộc để nông sản Việt Nam duy trì khả năng tiếp cận và hiện diện bền vững tại các thị trường cao cấp.