Quy hoạch phục hồi Di tích kiến trúc nghệ thuật Tháp Nhạn tại Đắk Lắk

Phạm vi nghiên cứu lập quy hoạch có tổng diện tích khoảng 10.682ha, bao gồm địa giới hành chính các phường Phú Yên, Tuy Hòa và Bình Kiến.

Mục tiêu lập quy hoạch nhằm đáp ứng yêu cầu bảo quản, tu bổ, phục hồi và phát huy giá trị di tích; làm cơ sở đầu tư xây dựng hạ tầng thiết yếu, dịch vụ phục vụ tham quan, du lịch, góp phần phát triển kinh tế địa phương;

Bảo tồn các giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể gắn với di tích Tháp Nhạn thành địa điểm tiêu biểu về văn hóa Champa, đồng thời kết nối di tích Tháp Nhạn với hệ thống tháp Chăm ở miền miền Trung để tạo tuyến tham quan, nghiên cứu về văn hóa Chăm;

Phát huy giá trị di tích Tháp Nhạn trở thành một trong những trung tâm văn hóa, tín ngưỡng của tỉnh Đắk Lắk; điểm du lịch văn hóa, sinh thái núi Nhạn gắn kết đô thị biển, các di tích lịch sử – văn hóa và danh lam thắng cảnh trên địa bàn, tạo nên chuỗi sản phẩm du lịch đặc trưng và góp phần thúc đẩy Tuy Hòa phát triển thành đô thị loại I trong tương lai;

Xác định các phân khu chức năng, gồm khu dân cư, khu bảo vệ cảnh quan, môi trường; tổ chức không gian và bố trí hệ thống hạ tầng giao thông, hạ tầng kỹ thuật phù hợp với từng giai đoạn bảo tồn và phát huy giá trị di tích;

Định hướng kế hoạch, lộ trình và các giải pháp tổng thể trong công tác quản lý, đầu tư xây dựng, tu bổ, tôn tạo và phát huy giá trị di tích gắn với phát triển du lịch.

Theo đó, đối tượng nghiên cứu lập quy hoạch gồm: khu di tích kiến trúc – nghệ thuật Tháp Nhạn và không gian cảnh quan, môi trường sinh thái xung quanh; các giá trị di sản văn hóa vật thể, phi vật thể, tài liệu, hiện vật liên quan; các công trình văn hóa, tôn giáo, tín ngưỡng và cộng đồng dân cư sinh sống quanh chân núi Nhạn; các lễ hội truyền thống, sinh hoạt văn hóa – tín ngưỡng, phong tục tập quán và truyền thuyết dân gian.

Ngoài ra, quy hoạch cũng xem xét các yếu tố đô thị, kinh tế – xã hội, dân cư; điều kiện tự nhiên, khí hậu, môi trường sinh thái; hiện trạng hạ tầng kỹ thuật, sử dụng đất; các thể chế, chính sách liên quan và vai trò của di tích trong mối liên hệ vùng.

Trên cơ sở mục tiêu và định hướng nêu trên, di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia đặc biệt Tháp Nhạn được xác định là di sản văn hóa Champa có giá trị lớn về kiến trúc, nghệ thuật, văn hóa, tôn giáo và tín ngưỡng của quốc gia, có tiềm năng trở thành điểm đến du lịch – văn hóa tiêu biểu của địa phương.

Nội dung của nhiệm vụ lập quy hoạch là: xác định căn cứ pháp lý; tổ chức nghiên cứu, khảo sát, đánh giá hiện trạng di tích; nhận diện các giá trị, đặc trưng tiêu biểu và mối liên hệ với các di tích khác trong khu vực; đề xuất định hướng bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích; tổ chức không gian kiến trúc, cảnh quan, xây dựng công trình mới; phát huy giá trị di tích gắn với phát triển du lịch bền vững; cải tạo, xây dựng hạ tầng kỹ thuật; phân tích, dự báo tác động môi trường và định hướng quản lý quy hoạch…