Robot AI mở ra kỳ vọng phục hồi cho các nhà máy Đức

Tại hội chợ công nghệ công nghiệp Hannover năm nay, một robot hình người với đôi mắt xanh thu hút sự chú ý khi cẩn thận mở hộp và đặt một công cụ vào bên trong, minh họa cho khả năng của cái gọi là “AI vật lý” - trí tuệ nhân tạo ứng dụng vào các thao tác thực tế.

Robot này do startup Agile Robots của Đức phát triển, là một trong hàng loạt sản phẩm công nghệ được trình diễn tại sự kiện, qua đó phản ánh kỳ vọng ngày càng lớn rằng AI có thể giúp hồi sinh các nhà máy vốn đang gặp nhiều khó khăn tại Đức.

Việc tích hợp AI vào các quy trình công nghiệp - lĩnh vực mà châu Âu vốn có thế mạnh - được xem là con đường quan trọng để khu vực này bắt kịp Mỹ và Trung Quốc trong cuộc đua công nghệ. Theo ông Rory Sexton, Giám đốc điều hành Agile Robots, các robot tích hợp AI hiện đã có thể “giải quyết những bài toán thực tế trong công nghiệp”.

Dự kiến từ năm 2027, Agile Robots sẽ bắt đầu triển khai công nghệ này tại các nhà máy ở Đức, đặc biệt trong ngành ô tô - lĩnh vực trụ cột của nền kinh tế lớn nhất châu Âu.

Hội chợ Hannover, quy tụ hơn 3.000 doanh nghiệp, năm nay đặc biệt tập trung vào AI vật lý - xu hướng đưa trí tuệ nhân tạo ra khỏi môi trường số để trực tiếp tham gia vào các hoạt động sản xuất.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz đã trực tiếp tham quan gian hàng của Agile Robots và gặp gỡ nhà sáng lập Zhaopeng Chen. Trong bài phát biểu tại sự kiện, ông kêu gọi các doanh nghiệp Đức, đặc biệt là khối doanh nghiệp vừa và nhỏ, đẩy mạnh ứng dụng AI nhằm tạo ra giá trị gia tăng và việc làm chất lượng cao.

Dù vậy, khoảng cách công nghệ vẫn là thách thức lớn. Đức hiện bị đánh giá là đang chậm hơn Trung Quốc trong lĩnh vực robot hình người. Trong chuyến thăm Trung Quốc hồi tháng 2, ông Merz đã chứng kiến các robot do nước này sản xuất có thể thực hiện các động tác kung fu và quyền anh.

Các doanh nghiệp Trung Quốc, trong đó có Unitree, tiếp tục thể hiện sự hiện diện mạnh mẽ tại hội chợ Hannover, cho thấy sự cạnh tranh ngày càng gia tăng trong lĩnh vực này.

Tuy nhiên, theo lãnh đạo Agile Robots, các màn trình diễn mang tính biểu diễn không phải là mục tiêu cốt lõi. Thay vào đó, công ty tập trung vào các ứng dụng công nghiệp có giá trị cao như đi dây điện trong ô tô hoặc lắp ráp thiết bị điện tử.

Một lợi thế của Đức là hệ sinh thái công nghiệp hoàn chỉnh, cùng nền tảng vững chắc về cơ khí và tự động hóa. Bên cạnh đó, quốc gia này còn sở hữu nguồn dữ liệu công nghiệp chất lượng cao tích lũy từ các nhà máy trong nhiều năm.

Khảo sát của Hiệp hội kinh tế số Đức Bitkom cho thấy 58% doanh nghiệp công nghiệp tin rằng robot hình người có thể góp phần giải quyết tình trạng thiếu hụt lao động tay nghề cao. Tuy nhiên, việc khai thác dữ liệu công nghiệp vẫn bị đánh giá là chưa đồng bộ, thiếu chiến lược tổng thể, làm hạn chế hiệu quả ứng dụng AI.

Ngoài ra, không phải tất cả đều tin rằng AI là “liều thuốc” cho ngành sản xuất Đức. Các doanh nghiệp vẫn đang đối mặt với nhiều khó khăn mang tính cấu trúc như chi phí năng lượng cao và nhu cầu thị trường yếu.

Ông Jochen Heinz, đại diện công ty chế tạo máy SW Machines, cảnh báo rằng AI vẫn có thể mắc sai sót, chẳng hạn đưa ra hướng dẫn sửa chữa không chính xác hoặc nhận diện sai vấn đề kỹ thuật.

Trong bối cảnh đó, AI được kỳ vọng sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc tái cấu trúc năng lực sản xuất của Đức. Tuy nhiên, để tạo ra bước ngoặt thực sự, bài toán không chỉ nằm ở công nghệ mà còn ở tốc độ triển khai, khả năng tích hợp dữ liệu và một chiến lược tổng thể mang tính quốc gia.

Nếu tận dụng được lợi thế về nền tảng công nghiệp và dữ liệu chất lượng cao, Đức và châu Âu hoàn toàn có thể thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc. Ngược lại, sự chậm trễ trong chuyển đổi có thể khiến khu vực này tiếp tục mất lợi thế trong cuộc đua AI toàn cầu - đặc biệt trong các lĩnh vực sản xuất cốt lõi.