Làm thế nào để xác định được nhà thứ hai, thứ ba cũng không phải là chuyện dễ

Bên cạnh các loại thuế, phí chuyển nhượng nhà đất, từ năm 2017, người dân sở hữu từ hai bất động sản trở lên có thể sẽ phải đóng thuế, theo quy định của Luật Thuế tài sản.

Theo Vụ trưởng Vụ Ngân sách Nhà nước (Bộ Tài chính) Võ Thành Hưng, thuế tài sản là thuế mang tính trực thu, đánh vào những người có tài sản lớn, sở hữu nhiều. Chẳng hạn, với những người có 2-3 nhà thì nhà thứ hai sẽ bị đánh thuế.

Trên thực tế, sắc thuế này đã được đề xuất từ hơn 5 năm trước, với tên gọi là thuế nhà ở, nằm trong Luật Thuế nhà đất, song tại thời điểm đó đề xuất này không được Quốc hội thông qua.

Trao đổi với VnEconomy, nguyên Thứ trưởng Bộ Xây dựng - Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam Nguyễn Trần Nam cho rằng, việc đánh thuế từ bất động sản thứ hai trở đi là hợp lý.

Ông nói, đây là chính sách vừa đảm bảo tăng thu cho ngân sách Nhà nước, vừa góp phần bình ổn thị trường bất động sản, hạn chế tình trạng đầu cơ, lãng phí nhà ở.

Tuy nhiên, theo một số ý kiến, làm thế nào để xác định được nhà thứ hai, thứ ba cũng không phải là chuyện dễ.

Bởi đơn cử, một ai đó đang sở hữu một căn nhà và đứng tên chính chủ, song đến căn nhà thứ hai trở đi, họ lại cho vợ, con, người thân đứng tên, thì rõ ràng cơ quan thuế cũng khó tìm căn cứ để đánh thuế.

Trong quá trình xây dựng dự thảo Luật Thuế nhà đất trước đây, Ủy ban Tài chính - Ngân sách của Quốc hội đã thống nhất chưa đánh thuế nhà ở vì chưa có sự đồng thuận cao trong dân.

Theo Phó chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển, nguyên là Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách, một trong những mục tiêu áp dụng thuế đối với nhà ở là nhằm hạn chế đầu cơ nhà ở, song trên thực tế giá trị nhà ở lại gắn liền với giá trị đất, và đầu cơ lại tập trung vào đất, căn cứ vào vị trí, địa thế của đất, mà không phải là đầu cơ giá trị xây dựng nhà trên đất.

Do vậy, để hạn chế đầu cơ thì phải tập trung áp dụng công cụ điều tiết đối với đất.

Đồng thời, theo ông, nếu áp dụng thuế nhà ở thực chất là áp dụng thuế tài sản, song trên thực tế, ngoài nhà ở còn có nhiều loại tài sản khác có giá trị lớn, thậm chí lớn hơn giá trị xây dựng của nhiều loại nhà như ôtô, máy bay, tàu thủy, du thuyền...

Nếu chỉ áp dụng thuế tài sản đối với nhà ở thì chưa bảo đảm tính hợp lý, công bằng của một sắc thuế. Mặt khác, một số nước có trình độ phát triển hơn Việt Nam cũng chưa áp dụng thuế đối với nhà ở. Và đặc biệt, dự kiến số thu từ thuế nhà ở cho ngân sách Nhà nước không lớn, trong khi đó chi phí cho công tác hành thu lại không nhỏ.