Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa vừa phê duyệt Dự án bảo tồn, tu bổ và phục hồi một số hạng mục quan trọng thuộc Di sản văn hóa thế giới Thành nhà Hồ, với tổng mức đầu tư 354 tỷ đồng từ nguồn vốn ngân sách. Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa được giao làm chủ đầu tư dự án...

Dự án được chia thành hai giai đoạn, triển khai trong giai đoạn 2025 – 2028.

Giai đoạn 1 (2025 – 2027) tập trung vào các hạng mục: bảo tồn khảo cổ và phỏng dựng nền móng khu Điện Hoàng Nguyên trên diện tích 9.000 m2; tu bổ, phục hồi toàn bộ hào thành phía Nam dài 1.448 m, với bề rộng đáy 47,9 m và bề rộng mặt trên 55 m, đảm bảo theo đúng quy mô, tuyến hướng gốc; tu bổ, phục hồi đường Hoàng Gia dài 615 m là tuyến trục chính Bắc – Nam của kinh đô cổ.

Ngoài ra, dự án còn triển khai chống thấm mái và tường tại các cổng thành; xây dựng 5 tuyến giao thông nội bộ; lắp đặt hệ thống chiếu sáng; trồng cây xanh cảnh quan; xây dựng nhà vệ sinh công cộng và các hạng mục hạ tầng kỹ thuật khác.

Đặc biệt, đường Hoàng Gia – trục đường quan trọng nằm giữa nội thành theo quy hoạch tổng thể của các kinh đô phương Đông – sẽ được tu bổ. Hiện dấu tích tuyến đường này vẫn còn khá rõ, với các đoạn kè đá xanh và lát đá phiến nối từ cổng Nam Thành nhà Hồ theo trục Bắc – Nam. Dọc trục đường, các nhà khảo cổ đã phát hiện nhiều dấu tích kiến trúc quan trọng của kinh đô cổ, trong đó có hàng chục nền móng lớn tại khu vực A, B.

Giai đoạn 2 (2027 – 2028) sẽ phục hồi và tôn tạo các công trình trong khu vực nội thành, gồm Đông Thái Miếu, Tây Thái Miếu và cầu Nam Thành.

Mục tiêu của dự án là bảo tồn bền vững, phát huy giá trị nổi bật toàn cầu của Thành nhà Hồ, đồng thời biến nơi đây thành điểm đến du lịch trọng điểm của quốc gia và khu vực.

UBND tỉnh Thanh Hóa giao Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức triển khai dự án theo đúng quy định của pháp luật về đầu tư xây dựng công trình và di sản văn hóa, bảo đảm tiến độ và chất lượng. UBND xã Tây Đô có trách nhiệm thực hiện công tác giải phóng mặt bằng, tái định cư theo phạm vi quản lý.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch yêu cầu sau khi hoàn thiện dự án, UBND tỉnh Thanh Hóa gửi văn bản đến Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam. Cơ quan này sẽ làm thủ tục và gửi công hàm chính thức thông báo đến Trung tâm Di sản thế giới kèm theo hồ sơ và tài liệu liên quan bằng tiếng Anh. Đây là quy trình bắt buộc nhằm bảo đảm tính minh bạch và tuân thủ cam kết quốc tế đối với các di sản đã được UNESCO ghi danh.

Thành nhà Hồ, còn gọi là Thành Tây Đô, được xây dựng vào năm 1397 dưới triều Hồ Quý Ly. Đây từng là kinh đô, trung tâm chính trị – văn hóa – xã hội của nước Đại Ngu. Thành nổi bật với kỹ thuật xây thành bằng đá lớn – một trong những công trình hiếm có trong lịch sử kiến trúc Việt Nam và thế giới.

Trải qua hơn 600 năm tồn tại, hầu hết các công trình trong hoàng thành đã bị phá hủy, song hệ thống thành quách vẫn còn gần như nguyên vẹn. Qua nhiều đợt khai quật, các nhà khảo cổ đã phát hiện nhiều hiện vật quý, góp phần giải mã bí mật về quá trình xây dựng và tổ chức không gian kiến trúc của kinh đô cổ.

Ngày 27/6/2011, Thành nhà Hồ chính thức được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thế giới nhờ những giá trị nổi bật về quy hoạch đô thị, kỹ thuật xây dựng và kiến trúc. Đây là di sản thế giới duy nhất ở Việt Nam thuộc loại hình thành lũy bằng đá còn tồn tại đến nay.

Với dự án bảo tồn 354 tỷ đồng vừa được phê duyệt, tỉnh Thanh Hóa kỳ vọng Thành nhà Hồ sẽ tiếp tục được gìn giữ nguyên trạng, đồng thời phát huy hiệu quả giá trị lịch sử và văn hóa để trở thành điểm đến hấp dẫn du khách trong nước và quốc tế.