Thủ tướng Phạm Minh Chính: An ninh năng lượng là ưu tiên chiến lược

Bên cạnh đó, Chính phủ cũng đặt mục tiêu đạt mức dự trữ tương đương tối thiểu 90 ngày nhập khẩu, tiệm cận với tiêu chuẩn an ninh năng lượng của nhiều quốc gia.

Trong Thông báo kết luận số 113/TB-VPCP do Văn phòng Chính phủ ban hành ngày 10/3, Thủ tướng ghi nhận nỗ lực của các cơ quan quản lý trong việc chủ động xây dựng kịch bản ứng phó với biến động năng lượng toàn cầu.

Tuy nhiên, trước những diễn biến khó lường của xung đột địa chính trị, Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành phải tiếp tục tăng cường các biện pháp chủ động hơn, linh hoạt hơn trong quản lý nguồn cung và điều hành thị trường năng lượng.

ĐA DẠNG HÓA NGUỒN CUNG DẦU THÔ, TĂNG CƯỜNG NHẬP KHẨU ĐỂ BẢO ĐẢM NGUỒN CUNG

Thông điệp xuyên suốt được Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nhấn mạnh tại cuộc họp Tổ công tác bảo đảm an ninh năng lượng ngày 10/3 là: không được để thiếu năng lượng trong bất cứ hoàn cảnh nào.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được Chính phủ đặt ra là đa dạng hóa nguồn cung dầu thô cho các nhà máy lọc dầu trong nước.

Theo đó, Bộ Công Thương được giao chủ trì, phối hợp với Bộ Ngoại giao và Tập đoàn Năng lượng – Công nghiệp Quốc gia Việt Nam (PVN) làm việc với các đối tác quốc tế nhằm mở rộng nguồn cung dầu thô.

Các đối tác trọng tâm trong đàm phán bao gồm Kuwait, Nhật Bản, Nga và một số quốc gia cung cấp dầu thô khác. Mục tiêu là bảo đảm nguồn dầu thô ổn định cho các nhà máy lọc dầu trong nước từ tháng 5/2026 trở đi.

Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm giảm thiểu rủi ro phụ thuộc vào một số nguồn cung truyền thống trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang có nhiều biến động.

Việc mở rộng nguồn cung cũng giúp tăng tính linh hoạt cho các nhà máy lọc dầu trong nước như Dung Quất và Nghi Sơn, qua đó góp phần ổn định nguồn cung xăng dầu cho thị trường nội địa

Song song với việc đa dạng hóa nguồn dầu thô, Chính phủ yêu cầu Bộ Công Thương chỉ đạo các doanh nghiệp đầu mối tăng cường nhập khẩu xăng dầu.

Theo định hướng điều hành, nguồn nhập khẩu cần bảo đảm khoảng 30% tổng nhu cầu xăng dầu của thị trường trong nước. Các doanh nghiệp đầu mối được yêu cầu chủ động tìm kiếm nguồn cung, tăng cường ký kết hợp đồng nhập khẩu và phân bổ nguồn hàng theo kế hoạch.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp cũng phải bảo đảm mức dự trữ xăng dầu theo quy định và xây dựng các kịch bản ứng phó trong trường hợp thị trường quốc tế biến động mạnh.

Việc duy trì nguồn nhập khẩu ổn định được xem là yếu tố quan trọng nhằm tránh nguy cơ thiếu hụt nguồn cung trong trường hợp sản xuất trong nước gặp khó khăn hoặc thị trường quốc tế xảy ra gián đoạn.

Một nội dung đáng chú ý trong chỉ đạo của Chính phủ là tăng cường quản lý thị trường xăng dầu trong nước, đặc biệt trong bối cảnh giá năng lượng quốc tế biến động.

Theo đó, Bộ Tài chính được giao phối hợp chặt chẽ với Bộ Công Thương trong điều hành giá xăng dầu. Việc điều chỉnh giá cần bám sát diễn biến thị trường thế giới để kịp thời đưa ra các giải pháp điều hành linh hoạt.

Mục tiêu là khắc phục triệt để tình trạng găm hàng chờ tăng giá hoặc tích trữ trước thời điểm điều chỉnh giá, vốn có thể gây bất ổn thị trường và làm gián đoạn nguồn cung.

Bên cạnh đó, Bộ Công Thương và Bộ Tài chính được giao nghiên cứu sửa đổi cơ chế quản lý giá trong lĩnh vực kinh doanh xăng dầu.

Một định hướng khác được xem xét là sẽ không quy định giá bán cụ thể, mà chuyển sang cơ chế quản lý thông qua giới hạn chi phí và định mức lợi nhuận. Theo mô hình này, doanh nghiệp sẽ chủ động công bố giá bán trên cơ sở các khung quản lý do Nhà nước ban hành.

Nếu được triển khai, đây có thể là bước điều chỉnh đáng chú ý trong cơ chế quản lý giá xăng dầu tại Việt Nam, hướng tới tăng tính linh hoạt cho thị trường.

Trong bối cảnh giá năng lượng quốc tế tăng cao, Chính phủ cũng xem xét các công cụ chính sách để giảm áp lực lên thị trường trong nước.

Theo đó, Thủ tướng đã đồng ý về nguyên tắc với đề xuất sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu để hỗ trợ điều hành giá trong giai đoạn thị trường biến động.

Bộ Tài chính được giao tổng hợp và báo cáo Chính phủ phương án cụ thể trước ngày 12/3/2026.

Ngoài ra, Bộ Tài chính cũng được yêu cầu nghiên cứu phương án giảm thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu xuống 0 đồng, nhằm hỗ trợ giảm chi phí nhiên liệu cho nền kinh tế.

Nếu được áp dụng, đây sẽ là một trong những biện pháp tài khóa quan trọng nhằm giảm áp lực lạm phát và hỗ trợ hoạt động sản xuất – kinh doanh.

GIẢM 10% LƯỢNG TIÊU THỤ XĂNG KHOÁNG

 Không chỉ tập trung vào nguồn cung, Chính phủ cũng đặt trọng tâm vào việc giảm nhu cầu tiêu thụ năng lượng hóa thạch.

Theo đó, các cơ quan quản lý được yêu cầu rà soát điều kiện để sớm triển khai lộ trình sử dụng xăng sinh học E10, với mục tiêu giảm khoảng 10% lượng tiêu thụ xăng khoáng.

Song song với đó, Bộ Công Thương được giao xây dựng các kịch bản tiết kiệm năng lượng và phát động chiến dịch tiết kiệm năng lượng trên phạm vi toàn quốc.

Các giải pháp trọng tâm bao gồm: Khuyến khích chuyển đổi sang phương tiện giao thông sử dụng điện và nhiên liệu sạch; Tăng cường tiết kiệm xăng dầu trong hoạt động vận tải; Khuyến khích sử dụng phương tiện giao thông công cộng

Những biện pháp này được kỳ vọng sẽ giúp giảm áp lực lên nguồn cung nhiên liệu trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu biến động.

Chính phủ cũng yêu cầu các doanh nghiệp đầu mối xăng dầu bảo đảm nguồn cung nhiên liệu ổn định cho các công trình trọng điểm quốc gia.

Đặc biệt, nguồn cung xăng dầu cần được ưu tiên cho các dự án phục vụ APEC 2027 tại Phú Quốc, cũng như các công trình hạ tầng quan trọng khác.

Việc bảo đảm nguồn nhiên liệu cho các dự án này được xem là yếu tố quan trọng nhằm duy trì tiến độ đầu tư và phát triển kinh tế.

ĐẠT MỨC DỰ TRỮ TỐI THIỂU 90 NGÀY NHẬP KHẨU

Trong lĩnh vực điện lực, Thủ tướng yêu cầu Bộ Công Thương xây dựng và cập nhật các kịch bản vận hành hệ thống điện trong trường hợp giá nhiên liệu đầu vào tăng cao hoặc nguồn cung nhập khẩu bị gián đoạn.

Các nhà máy nhiệt điện cần chủ động bảo đảm nguồn nhiên liệu cho phát điện, đồng thời tối ưu hóa phương thức vận hành hệ thống điện.

Ngoài ra, Bộ Công Thương cũng được giao phối hợp với các cơ quan liên quan xem xét kiến nghị của Tập đoàn Công nghiệp Than – Khoáng sản Việt Nam (TKV) về việc điều chỉnh giấy phép khai thác nhằm tăng nguồn cung than cho sản xuất điện.

Để bảo đảm ổn định thị trường năng lượng, Bộ Công an được giao phối hợp với Bộ Công Thương tăng cường kiểm tra và xử lý các hành vi găm hàng, trục lợi trong kinh doanh xăng dầu.

Các lực lượng chức năng cũng được yêu cầu tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động vận chuyển xăng dầu vào các khu vực đô thị, nhằm tránh tình trạng thiếu hụt cục bộ.

Về lâu dài, Chính phủ yêu cầu Bộ Công Thương nghiên cứu các giải pháp nâng cao năng lực dự trữ xăng dầu trong nước.

Mục tiêu được đặt ra là đạt mức dự trữ tương đương tối thiểu 90 ngày nhập khẩu, tiệm cận với tiêu chuẩn an ninh năng lượng của nhiều quốc gia.

Bên cạnh đó, Việt Nam cũng cần đẩy nhanh quá trình chuyển đổi năng lượng, giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu và tăng cường phát triển các nguồn năng lượng mới.

Trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu ngày càng khó lường, việc nâng cao năng lực tự chủ năng lượng được xem là một trong những trụ cột quan trọng bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô và phát triển bền vững trong dài hạn.