Chiều 1/10, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chủ trì Phiên họp Chính phủ để đánh giá tình hình thực hiện và rà soát, tháo gỡ khó khăn về mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Dự hội nghị có các Phó Thủ tướng Chính phủ, Phó Bí thư Đảng ủy Chính phủ; các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ; lãnh đạo các bộ, ngành, cơ quan Trung ương.

Phát biểu khai mạc, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh yêu cầu vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp trơn tru, thông suốt, chuyển đổi trạng thái từ nền hành chính nặng về quản lý, thụ động giải quyết công việc cho người dân và doanh nghiệp sang kiến tạo phát triển và chủ động phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Vừa qua, Bộ Chính trị, Ban Bí thư đã ban hành Kết luận số 195-KL/TW về tình hình, kết quả hoạt động của bộ máy hệ thống chính trị và chính quyền địa phương 2 cấp, với những nhiệm vụ rất cụ thể đối với Đảng ủy Chính phủ, đặc biệt là rà soát, đánh giá kỹ lưỡng tính khả thi trong thực hiện nhiệm vụ phân quyền, phân cấp, phân định thẩm quyền cho cơ sở.

Theo Thủ tướng, sau ba tháng triển khai, mô hình chính quyền địa phương hai cấp đã có nhiều chuyển biến tích cực. Bộ máy chính quyền đã cơ bản kiện toàn tổ chức và nhân sự, vận hành thông suốt, không gián đoạn, đảm bảo phục vụ nhân dân tốt hơn. Cải cách hành chính và chuyển đổi số đạt nhiều kết quả tích cực, với trên 7 triệu hồ sơ trực tuyến được xử lý, tỷ lệ đúng hạn đạt trên 91%.

Hơn 3.100 Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã đã được đưa vào hoạt động, góp phần cải thiện chất lượng dịch vụ công. Việc sắp xếp trụ sở, tài sản công được triển khai nghiêm túc, tiết kiệm ngân sách, nhiều cơ sở được chuyển đổi công năng phục vụ cộng đồng. Nhân dân đồng thuận, ủng hộ chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước.

Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn còn không ít vướng mắc, tồn tại. Năng lực quản lý, năng lực pháp lý, năng lực chuyên môn, năng lực chuyển đổi số, năng lực kiến tạo của cán bộ và chính quyền cơ sở ở một số nơi còn hạn chế. Tại một số xã, phường, đặc khu phát triển mạnh thì công việc quá tải và ngược lại, do vậy cần nghiên cứu kỹ để bố trí phù hợp.

Một số văn bản hướng dẫn còn chậm, nhất là trong lĩnh vực tài chính - kế toán, đất đai, giáo dục. Nhiều nơi gặp khó khăn về cơ sở hạ tầng, nguồn nhân lực; hệ thống dịch vụ công trực tuyến còn bất cập, dữ liệu thiếu đồng bộ. Chưa giải quyết dứt điểm việc chi trả chế độ chính sách cho người nghỉ việc; người dân ở một số địa bàn chưa kịp thích ứng với cách thức giải quyết thủ tục mới; hạ tầng điện, viễn thông tại một số nơi vẫn khó khăn.

Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu các đại biểu tập trung thảo luận những giải pháp tháo gỡ ngay những vướng mắc còn đang tồn tại. Về thể chế, chính sách, Thủ tướng cho rằng đến nay, nhiều lĩnh vực chưa có hướng dẫn cụ thể khiến địa phương còn lúng túng trong triển khai.

Thủ tướng đặt câu hỏi: "Nguyên nhân tại sao? Trách nhiệm của ai? Cam kết tiến độ như thế nào? Về giải quyết chế độ chính sách, Thủ tướng cho biết sau rất nhiều văn bản và sự chỉ đạo của Đảng, Chính phủ, tại sao đến nay vẫn còn 31.000 người chưa được chi trả chế độ? Do đó, Thủ tướng yêu cầu làm rõ nguyên nhân nào, đề xuất cách tháo gỡ dứt điểm việc này.

Người đứng đầu Chính phủ cũng nêu vấn đề về tình trạng nơi thừa, nơi thiếu cán bộ, công chức; việc xác định vị trí việc làm ở cấp xã còn vướng mắc, gây tâm lý lo lắng, cần có giải pháp tháo gỡ ngay. Về cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ thông tin, hệ thống dịch vụ công trực tuyến thường xuyên lỗi kỹ thuật, dữ liệu thiếu đồng bộ, kết nối chưa giải quyết dứt điểm, giải pháp nào? Cùng với đó, tiếp tục đánh giá về tính khả thi trong việc thực hiện nhiệm vụ phân quyền, phân cấp, phân định thẩm quyền cho cơ sở.

Một trong những vấn đề nổi cộm là nhiều thủ tục liên thông chưa vận hành trôi chảy, như thủ tục phi địa giới trong lĩnh vực đất đai, xây dựng, hộ tịch, bảo hiểm. Thủ tướng yêu cầu các đại biểu thảo luận hướng giải quyết để đơn giản hóa quy trình, không để tình trạng người dân phải đi lại nhiều lần, gây bức xúc, như Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh: "Chừng nào người dân còn kêu ca là chính quyền hoạt động chưa hiệu quả".

Nhìn về tương lai, việc vận hành hiệu quả mô hình chính quyền địa phương hai cấp không chỉ là nhiệm vụ cấp bách mà còn là cơ hội để cải thiện chất lượng quản lý nhà nước, nâng cao đời sống nhân dân. Để đạt được điều này, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành, sự đồng thuận của nhân dân và sự chỉ đạo quyết liệt từ Trung ương...