Công tác cứu trợ và giảm nghèo bền vững cần quan tâm đến các giải pháp về tăng cường chuyển đổi số để phân bổ nguồn lực cứu trợ hợp lý, cân đối giữa các địa phương chịu ảnh hưởng bởi thiên tai.

Sáng 29/12, tại Hà Nội, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tổ chức Hội nghị - Tọa đàm với chủ đề "Nâng cao hiệu quả công tác giảm nghèo bền vững và cứu trợ: Kinh nghiệm và giải pháp".

Phát biểu đề dẫn, ông Cao Xuân Thạo, Trưởng ban Công tác xã hội Cơ quan Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Việt Nam cho biết thời gian qua, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp đã phối hợp với chính quyền, các ngành chức năng tổ chức vận động cứu trợ quy mô lớn, kịp thời và điều phối, phân bổ nguồn lực hỗ trợ đúng đối tượng, đúng nhu cầu.

Đồng thời triển khai các mô hình, dự án giảm nghèo gắn với sinh kế; thực hiện giám sát việc quản lý, sử dụng các nguồn lực cứu trợ, góp phần bảo đảm công khai, minh bạch.

Trong công tác giảm nghèo, với phương châm “không để ai bị bỏ lại phía sau”, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã triển khai các chương trình, phong trào thiết thực hỗ trợ hộ nghèo, cận nghèo, người yếu thế vươn lên.

"Công tác vận động hỗ trợ người nghèo đã trở thành hoạt động thường xuyên và trọng tâm của các cấp Mặt trận trong cả nước. Quỹ “Vì người nghèo” để chăm lo cho hộ nghèo ở cộng đồng dân cư được tăng cường. Mặt trận đóng vai trò quan trọng trong thực hiện thành công Chương trình quốc gia đặc biệt xóa nhà tạm, nhà dột nát", ông Cao Xuân Thạo khẳng định.

Đối với công tác cứu trợ, Mặt trận không chỉ là chủ thể vận động các nguồn lực xã hội, mà còn là đầu mối điều phối, kết nối và giám sát hoạt động cứu trợ.

Thông qua các lời kêu gọi kịp thời, đúng thời điểm, Mặt trận đã khơi dậy mạnh mẽ tinh thần đoàn kết, tương thân tương ái trong toàn xã hội; huy động sự tham gia tự nguyện, rộng khắp của các tầng lớp nhân dân, cộng đồng doanh nghiệp, các tổ chức xã hội, tổ chức tôn giáo và người Việt Nam ở nước ngoài.

Hoạt động cứu trợ của Mặt trận bảo đảm hỗ trợ đúng đối tượng, kịp thời nhu cầu thiết yếu của người dân trong lúc khó khăn, hoạn nạn; góp phần quan trọng vào việc ổn định đời sống nhân dân, củng cố niềm tin xã hội.

CẦN NGHIÊN CỨU XÂY DỰNG TRUNG TÂM ĐIỀU PHỐI CỨU TRỢ TẠI CÁC VÙNG CÓ THIÊN TAI

Tại tọa đàm, ông Trần Sỹ Pha, Trưởng ban Công tác xã hội và Quản lý thảm họa Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam cho rằng trong bối cảnh mới, công tác cứu trợ và giảm nghèo bền vững cần quan tâm đến các giải pháp về tăng cường chuyển đổi số.

Điều này nhằm đảm bảo tính minh bạch, nhanh chóng dựa trên dữ liệu thu thập từ Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã, các Ban Công tác Mặt trận ở địa phương, bản đồ tương tác dân sinh để phân bổ nguồn lực cứu trợ hợp lý, cân đối giữa các địa phương chịu ảnh hưởng bởi thiên tai.

Theo ông Trần Sỹ Pha, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên đẩy mạnh công tác tuyên truyền đến các tổ chức, cá nhân về công tác cứu trợ, khuyến cáo người dân ưu tiên cứu trợ những gì người dân cần trong giai đoạn cứu trợ khẩn cấp, đảm bảo thiết thực, hiệu quả.

"Các địa phương cần nghiên cứu xây dựng các trung tâm điều phối cứu trợ tại các vùng có thiên tai xảy ra trên diện rộng. Những thông tin về nhu cầu cứu trợ của từng địa phương được cập nhật hàng ngày tới trung tâm này. Từ đó thuận tiện cho việc điều phối nguồn lực đáp ứng nhu cầu của người dân ở vùng cần cứu trợ", ông Trần Sỹ Pha đề xuất.

Chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn ở địa phương, ông Trần Văn Lượng, Trưởng ban Tuyên giáo và Công tác xã hội Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Hà Tĩnh cho biết thời gian qua, hệ thống nhà văn hoá cộng đồng ở tỉnh Hà Tĩnh được xây dựng đang phát huy hiệu quả rõ rệt trong phòng, chống thiên tai. 

Không chỉ là nơi tổ chức sinh hoạt văn hoá, những công trình kiên cố này là nơi bảo vệ an toàn cho người dân mỗi khi mưa lũ về. Các nhà văn hoá còn có thể trở thành điểm trung chuyển hàng cứu trợ. Do đó, mô hình này cần được nhân rộng tại các địa phương trong thời gian tới.

Còn bà Hoàng Thu Hồng, Trưởng ban Tuyên giáo và Công tác xã hội Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam TP Hà Nội đề xuất cần sớm hoàn thiện khung pháp lý về công tác vận động ủng hộ để triển khai khả thi hơn trên thực tế. 

Ngoài ra, cần thiết lập cơ chế hướng dẫn phối hợp, điều phối đối với các hoạt động thiện nguyện; tăng cường năng lực cho đội ngũ cán bộ Mặt trận tham gia công tác cứu trợ, tập huấn chuyên đề, chuyên sâu về sử dụng quỹ cứu trợ.

Đồng thời cần hoàn thiện cơ chế tiếp nhận, quản lý, sử dụng hiện vật cứu trợ; gắn cứu trợ khẩn cấp với các chương trình an sinh xã hội và giảm nghèo bền vững.

ĐỀ XUẤT SỬA ĐỔI, BỔ SUNG NGHỊ ĐỊNH 93

Tại tòa đàm, các ý kiến đại biểu đề xuất sửa đổi, bổ sung Nghị định số 93/2021/NĐ-CP ngày 27/10/2021 của Chính phủ về vận động, tiếp nhận, phân phối và sử dụng các nguồn đóng góp tự nguyện nhằm hỗ trợ khắc phục hậu quả thiên tai, dịch bệnh, sự cố; hỗ trợ bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo.

Các ý kiến nêu rõ qua hơn 3 năm triển khai thực hiện, Nghị định số 93/2021/NĐ-CP đã tạo hành lang pháp lý quan trọng cho công tác vận động, tiếp nhận, phân phối và sử dụng nguồn đóng góp tự nguyện. 

Tuy nhiên qua tổng hợp từ Mặt trận Tổ quốc các địa phương, trong triển khai Nghị định 93/2021/NĐ-CP vẫn còn một số bất cập, như chồng chéo về cấp hành chính, thời gian phân phối quá ngắn, chưa có cơ chế tài chính cho chi phí quản lý, đối tượng thụ hưởng còn hạn chế… dẫn đến một số khó khăn trong thực hiện các hoạt động cứu trợ xã hội tại các địa phương.

Do đó, ý kiến các đại biểu đề nghị sửa đổi Nghị định số 93 nhằm phù hợp với việc thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp hiện nay.

Đồng thời, bổ sung một số quy định mới nhằm tăng cường minh bạch, ứng dụng công nghệ thông tin; bảo đảm và nâng cao hơn nữa tính khả thi, hiệu quả trong hỗ trợ khắc phục hậu quả thiên tai, dịch bệnh, sự cố; hỗ trợ bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo.