Việt Nam đánh giá cao thế mạnh của Đức về khoa học - công nghệ, tiêu chuẩn kỹ thuật, quản lý an toàn, công nghiệp đường sắt, tài chính xuất khẩu và đào tạo nguồn nhân lực; mong muốn thiết lập kênh trao đổi thực chất, lâu dài giữa các cơ quan quản lý nhà nước và cộng đồng doanh nghiệp hai nước trong lĩnh vực đường sắt…

Thực hiện kế hoạch công tác năm 2026, từ 21 – 22/9, Thứ trưởng Bùi Xuân Dũng đã dẫn đầu Đoàn công tác của Bộ Xây dựng thăm và làm việc tại Cộng hòa Liên bang Đức để thúc đẩy hợp tác và chuyển giao công nghệ đường sắt tốc độ cao.

Trong khuôn khổ chuyến công tác, Đoàn đã làm việc với các cơ quan chức năng và doanh nghiệp hàng đầu của Đức, trao đổi kinh nghiệm, thúc đẩy hợp tác và chuyển giao công nghệ phục vụ triển khai Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam.

Đại diện phía Đức có Quốc vụ khanh Bộ Giao thông vận tải Liên bang Đức Ulrich Lange, Quốc vụ khanh Bộ Kinh tế và Năng lượng Liên bang Đức, Tiến sĩ Thomas Steffen, đại diện Bộ Ngoại giao Đức cùng lãnh đạo Siemens Mobility, Tập đoàn Đường sắt Đức (DB) và Hiệp hội Công nghiệp đường sắt Đức (VDB).

ĐỀ NGHỊ NGHIÊN CỨU CÁC PHƯƠNG ÁN HỢP TÁC THỰC CHẤT

Thông tin về Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam, Thứ trưởng cho biết đây là dự án trọng điểm quốc gia đã được Quốc hội Việt Nam thông qua chủ trương đầu tư. Tuyến có chiều dài khoảng 1.541 km, đường đôi khổ 1.435 mm, tốc độ thiết kế 350 km/h, gồm 23 ga hành khách và 05 ga hàng hóa, dự kiến cơ bản hoàn thành vào năm 2035.

Theo Thứ trưởng Bùi Xuân Dũng, Việt Nam đang ở giai đoạn đặc biệt quan trọng trong quá trình chuẩn bị Báo cáo nghiên cứu khả thi của Dự án. Do đó, việc nghiên cứu, lựa chọn công nghệ hiện đại, đồng bộ, an toàn, hiệu quả và phù hợp với điều kiện Việt Nam; kiểm soát chi phí vòng đời; tổ chức quản lý dự án; đào tạo nguồn nhân lực và xây dựng năng lực vận hành, bảo trì độc lập... có ý nghĩa quyết định đối với hiệu quả lâu dài của dự án.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng chia sẻ thêm rằng trong những năm tới, Việt Nam sẽ triển khai đồng thời nhiều dự án đường sắt quan trọng, bao gồm đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam, các tuyến đường sắt kết nối quốc tế và hệ thống đường sắt đô thị. Do đó, Thứ trưởng đề nghị phía Đức nghiên cứu các phương án hợp tác thực chất với Việt Nam, không chỉ dừng ở cung cấp sản phẩm, thiết bị và dịch vụ mà hướng tới chuyển giao công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực, phát triển doanh nghiệp và chuỗi cung ứng trong nước; từng bước hình thành năng lực sản xuất, vận hành, bảo trì và làm chủ công nghệ đường sắt tại Việt Nam.

Cụ thể, với Tập đoàn Đường sắt Đức (DB), Đoàn đề nghị trao đổi kinh nghiệm về quản lý, vận hành và bảo trì hệ thống đường sắt tốc độ cao; quản lý tài sản kết cấu hạ tầng theo vòng đời; tổ chức vận tải và quản lý nhà ga.

Với Siemens Mobility, phía Việt Nam quan tâm đến các giải pháp tổng thể về đoàn tàu, điện khí hóa, thông tin - tín hiệu, điều khiển chạy tàu, viễn thông, khu depot (cơ sở bảo dưỡng, sửa chữa), bảo trì và các chỉ tiêu liên quan đến độ tin cậy, an toàn và chi phí vòng đời.

Đối với Bộ Giao thông vận tải Liên bang Đức, phía Việt Nam đề nghị chia sẻ kinh nghiệm về quy hoạch mạng lưới đường sắt tốc độ cao; mô hình đầu tư, tổ chức thực hiện dự án; phân định trách nhiệm giữa cơ quan quản lý nhà nước, cơ quan an toàn, chủ sở hữu và đơn vị quản lý kết cấu hạ tầng; kiểm soát tổng mức đầu tư, tiến độ, chất lượng và rủi ro của các dự án lớn. Hai bên cũng trao đổi về hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn, đánh giá và chứng nhận an toàn độc lập cũng như tổ chức quản lý an toàn trong khai thác.

Với Bộ Kinh tế và Năng lượng Liên bang Đức, Đoàn Việt Nam quan tâm đến các mô hình huy động tài chính, tín dụng xuất khẩu, bảo lãnh rủi ro, tài chính xanh cũng như khả năng kết hợp giữa giải pháp công nghệ, nguồn vốn và dịch vụ đối với các dự án đường sắt quy mô lớn.

KHẢO SÁT MÔ HÌNH PHÁT TRIỂN TOD TRÊN THỰC TẾ

Đoàn công tác Bộ Xây dựng cũng đã khảo sát thực tế tại Nhà ga Trung tâm Berlin (Berlin Hauptbahnhof), tìm hiểu mô hình tổ chức vận hành, khai thác nhà ga và kết nối giữa đường sắt tốc độ cao, đường sắt liên vùng, đường sắt đô thị với các phương thức vận tải công cộng khác. Những kinh nghiệm này có giá trị tham khảo đối với việc quy hoạch hệ thống ga của Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam cũng như định hướng phát triển đô thị theo mô hình TOD - phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng tại Việt Nam.

Đoàn công tác cũng đã tham dự InnoTrans 2026 - triển lãm hàng đầu thế giới về công nghệ giao thông vận tải và đường sắt. InnoTrans 2026 quy tụ khoảng 3.170 đơn vị đến từ 59 quốc gia.

Tại đây, Đoàn công tác Bộ Xây dựng đã thăm các gian hàng, làm việc và trao đổi trực tiếp với nhiều doanh nghiệp hàng đầu trong lĩnh vực đường sắt như Tập đoàn Đường sắt Đức (Deutsche Bahn - DB), Siemens Mobility, Alstom, SNCF International, Vossloh, CRRC, Skoda cùng các doanh nghiệp cung cấp giải pháp hạ tầng, thông tin - tín hiệu và công nghệ đường sắt như Ericsson, PORR. Các doanh nghiệp cũng chia sẻ kinh nghiệm về tổ chức khai thác đường sắt tốc độ cao, quản lý kết cấu hạ tầng, điều độ chạy tàu, quản lý an toàn, phát triển công nghiệp phụ trợ và đào tạo đội ngũ kỹ sư, chuyên gia vận hành, bảo trì…

Trao đổi với các doanh nghiệp, Thứ trưởng Bùi Xuân Dũng nhấn mạnh Việt Nam hoan nghênh và mong muốn các tập đoàn công nghiệp đường sắt hàng đầu thế giới tham gia, hợp tác trong quá trình phát triển hệ thống đường sắt của Việt Nam, trong đó có Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam. Trên nền tảng quan hệ tốt đẹp giữa Việt Nam và Đức cùng thế mạnh của Đức trong lĩnh vực đường sắt, hai bên còn nhiều dư địa để xây dựng các chương trình hợp tác thiết thực, qua đó đóng góp vào quá trình phát triển hệ thống đường sắt hiện đại, đồng bộ và bền vững tại Việt Nam.

Tập đoàn Đường sắt Đức và Trường Đại học Việt - Đức hợp tác phát triển nguồn nhân lực đường sắt