Tổng thống Trump ký văn kiện thành lập Hội đồng Hòa bình, nhiều nước châu Âu không tham gia

Ngày 22/1, bên lề Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) ở Davos, Thụy Sỹ, Tổng thống Mỹ Donald Trump ký bản hiến chương thành lập “Hội đồng Hòa bình” (Board of Peace) cho Dải Gaza.

Sự kiện có sự tham gia của đại diện nhiều quốc gia như Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), Qatar, Saudi Arabia, Hungary, Pakistan, Bahrain, Morocco, Argentina, Bulgaria, Hungary, Thổ Nhĩ Kỳ, Mông Cổ, Indonesia…

Hội đồng Hòa bình (Board of Peace) là một cơ chế quốc tế mới do chính quyền ông Trump đề xuất, với mục tiêu giám sát quản trị, ổn định an ninh, điều phối tái thiết và thúc đẩy hòa bình tại Dải Gaza sau xung đột Israel - Hamas.

Hội đồng Hòa bình được Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc (UNSC) ủng hộ vào tháng 11 năm ngoái. Sáng kiến này ban đầu được lập ra để giám sát quá trình tái thiết Dải Gaza, nhưng hiện có phạm vi nhiệm vụ rộng hơn, gồm thúc đẩy ổn định toàn cầu và hỗ trợ giải quyết xung đột trên khắp thế giới.

Tuy nhiên, một loạt quốc gia, trong đó có Canada, Pháp, Đức, Italy và nhiều nước châu Âu, không tham gia lễ ký trên. Một số nước còn công khai từ chối lời mời tham gia Hội đồng Hòa bình của ông Trump.

Chia sẻ với đài BBC ngày 22/1, Ngoại trưởng Anh Yvette Cooper cho biết Anh “sẽ không ký kết ngày hôm nay” do lo ngại liên quan tới việc ông Trump cũng mời Tổng thống Nga Vladimir Putin tham gia Hội đồng Hòa bình.

Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết ông Putin đã nhận được lời mời của ông Trump tham gia Hội đồng Hòa Bình vào hôm 19/1 và đang “xem xét tất cả thông tin chi tiết” về sáng kiến này. Tuy vậy, Nga không cử đại diện tới lễ ký ngày 22/1.

Cũng trong ngày 22/1, trả lời phỏng vấn kênh CNBC, ông Steve Witkoff, đặc phái viên của Tổng thống Trump, cho biết phía Mỹ sẽ gặp ông Putin để thảo luận việc Nga tham gia Hội đồng Hòa bình. Ông nói thêm phía Nga là bên đề nghị cuộc gặp này.

Tây Ban Nha cũng không cử đại diện dự lễ ký. Theo truyền thông Tây Ban Nha, lời mời dành cho Thủ tướng Pedro Sanchez tham gia hiện “đang được xem xét”.

Theo tờ báo Der Spiegel, Pháp được cho là đã từ chối lời mời tham gia Hội đồng Hòa bình. Còn theo một tài liệu nội bộ của Bộ Ngoại giao Đức, nước này cũng có động thái tương tự.

“Chúng tôi cần thêm thời gian”, bà Giorgia Meloni, Thủ tướng Italy, nói trên kênh truyền hình nhà nước RAI hôm 21/1, đồng thời cho biết Italy vẫn giữ lập trường cởi mở nhưng cần thêm thời gian để hoàn tất các công việc cần thiết.

Bỉ cũng chưa xác nhận tham gia. Trong một tuyên bố đăng trên mạng xã hội X ngày 22/1, bà Maxime Prevot, Bộ trưởng Ngoại giao Bỉ, cho biết nước này muốn châu Âu có phản ứng chung và phối hợp đối với đề xuất của ông Trump.

Theo truyền thông địa phương, Thụy Điển, Slovenia và Na Uy cũng từ chối lời mời tham gia sáng kiến.

Israel không cử đại diện dự lễ ký, nhưng theo một số nguồn tin của CNBC, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu sẽ tham gia hội đồng này.

Khi được hỏi về Hội đồng Hòa bình ngày 21/1, Thủ tướng Chính quyền Quốc gia Palestine (PNA) Mohammed Mustafa cho biết Palestine muốn phối hợp với Hội đồng Hòa bình, ban điều hành và các ủy ban liên quan, nhằm bảo đảm các bên thực hiện đầy đủ phần việc của mình.

Tuần trước, Nhà Trắng xác nhận thành lập một ban điều hành nhằm đưa tầm nhìn của Hội đồng Hòa bình vào triển khai thực tế. Ban này gồm ông Marco Rubio, Ngoại trưởng Mỹ; ông Witkoff; ông Jared Kushner, con rể của ông Trump; ông Tony Blair, cựu Thủ tướng Anh; ông Marc Rowan, giám đốc điều hành công ty Apollo; ông Ajay Banga, Chủ tịch Ngân hàng Thế giới (WB); và ông Robert Gabriel, cố vấn an ninh.