Tổng thống Trump kêu gọi Iran “đầu hàng vô điều kiện”, Qatar cảnh báo về cú sốc giá dầu

Giá dầu thô tăng vọt sau bài đăng này của ông Trump, và Qatar lên tiếng cảnh báo về những hậu quả tồi tệ đối với nền kinh tế toàn cầu.

Trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump nói rằng nếu Iran đầu hàng và chọn ra “những nhà lãnh đạo tuyệt vời và có thể chấp nhận được, chúng tôi và nhiều trong số các đồng minh tuyệt vời và rất dũng cảm của chúng tôi sẽ làm việc không biết mệt để đưa Iran quay trở lại từ bờ vực sụp đổ, đưa Iran trở nên lớn hơn, tốt hơn và mạnh hơn về mặt kinh tế so với bất cứ khi nào trước đây”.

“Iran sẽ có một tương lai tuyệt vời. ‘Hãy đưa Iran vĩ đại trở lại’ (MIGA)”, ông Trump viết trong bài đăng, sử dụng biến tấu từ khẩu hiệu “Hãy đưa nước Mỹ vĩ đại trở lại (MAGA)” của ông.

Lời kêu gọi trên của ông Trump được đưa ra trong bối cảnh Iran chưa bầu ra một nhà lãnh đạo tối cao mới để thay đại giáo chủ Ali Khamenei, người đã chết vào cuối tuần trước trong một đợt không kích khơi mào chiến tranh của Mỹ và Israel.

Đây không phải là lần đầu tiên ông Trump kêu gọi Iran “đầu hàng vô điều kiện”. Trong một bài đăng trên mạng xã hội vào tháng 6 năm ngoái, ông cũng đưa ra lời kêu gọi tương tự trong lúc còn đang cân nhắc mở một chiến dịch quân sự nhằm vào Iran.

Đầu tuần này, ông Trump tuyên bố cuộc chiến có thể kéo dài 4-5 tuần hoặc thậm chí lâu hơn. Trong khi đó, phía Iran khẳng định sẽ không quay trở lại bàn đàm phán.

Trong bối cảnh chiến sự căng thẳng và lan rộng ra các nước ở Vùng Vịnh, giá dầu thô đã tăng dữ dội trong phiên ngày thứ Sáu và trong tuần này.

Phiên ngày 6/3 tại thị trường New York, giá dầu thô WTI giao sau tăng 9,89 USD/thùng, tương đương tăng 12,21%, chốt ở mức 90,9 USD/thùng. Giá dầu Brent giao sau tại London tăng 7,28 USD/thùng, tương đương tăng 8,52%, chốt ở mức 92,69 USD/thùng.

Cả tuần này, giá dầu WTI tăng 35%, đánh dấu tuần tăng mạnh nhất kể từ khi hợp đồng giao sau của loại dầu này bắt đầu được giao dịch vào năm 1983.

Bộ trưởng Bộ Năng lượng Qatar, ông Saad al-Kaabi, cảnh báo rằng giá dầu tăng cao do chiến tranh giữa Mỹ và Iran “có thể hạ gục các nền kinh tế trên thế giới”.

Trong một cuộc trao đổi với tờ báo Financial Times, ông Al-Kaabi cảnh báo giá dầu có thể tăng lên tới 150 USD/thùng chỉ trong vòng vài tuần nếu tàu chở dầu không thể đi qua eo Hormuz. Lần gần đây nhất giá dầu thế giới vượt mốc 100 USD/thùng là sau khi chiến tranh Nga - Ukraine nổ ra vào năm 2022.

“Chúng tôi cho rằng những nhà sản xuất dầu nào còn chưa tuyên bố tình trạng bất khả kháng sẽ phải làm như vậy trong mấy ngày tới nếu tình trạng xung đột như thế này tiếp diễn. Tất cả các nước ở Vùng Vịnh sẽ phải tuyên bố tình trạng bất khả kháng. Nếu họ không làm vậy, sẽ đến lúc họ phải bồi thường theo quy định của pháp luật. Lựa chọn là tùy ở họ”, ông Al-Kaabi nói.

Cùng ngày 6/3, chính quyền ông Trump công bố một chương trình bảo hiểm trị giá 20 tỷ USD cho tàu bè đi qua Vùng Vịnh. Nhưng biện pháp này dường như không đủ để trấn an thị trường.

Trao đổi với hãng tin Reuters, giới chức Iraq hôm thứ Ba tuần này cho biết nước này đã giảm sản lượng dầu 1,5 triệu thùng/ngày. Kuwait cũng bắt đầu giảm sản lượng dầu vì không còn chỗ chứa dầu - nguồn thạo tin tiết lộ với tờ báo Wall Street Journal vào ngày thứ Sáu.

Trong một báo cáo, ngân hàng JPMorgan Chase nhận định thị trường “đang dịch chuyển từ chỗ phản ánh rủi ro địa chính trị đơn thuần sang ứng phó với sự gián đoạn vận hành trên thực tế”. Các nhà phân tích của JPMorgan dự báo mức giảm sản lượng dầu ở Trung Đông đến cuối tuần tới có thể lên tới gần 6 triệu thùng/ngày nếu eo biển Hormuz không mở cửa trở lại.

Chiến sự ở Trung Đông đến nay đã kéo dài 1 tuần. Trong một cuộc họp báo hôm thứ Năm, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth nói Mỹ “mới chỉ bắt đầu chiến đấu”. “Iran đang nuôi hy vọng rằng chúng tôi có thể không trụ được, nhưng đó là một toan tính thực sự sai lầm”, ông Hegseth nói.