Tổng thống Trump làm trung gian để Azerbaijan và Armenia ký thỏa thuận hòa bình

Hôm 8/8, Azerbaijan và Armenia đã ký một thỏa thuận hòa bình khi hai nhà lãnh đạo của hai nước có cuộc gặp với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà Trắng. Thỏa thuận này được kỳ vọng sẽ mở đường cho hai quốc gia láng giềng tăng cường quan hệ kinh tế song phương và tiến tới bình thường hóa quan hệ sau nhiều thập kỷ xung đột.

“Đó là một khoảng thời gian dài, suốt 35 năm, họ đã xung đột, và bây giờ, họ là bè bạn của nhau. Họ sẽ là bạn bè lâu dài”, ông Trump nói tại buổi lễ, nơi Tổng thống Azerbaijan Ilham Aliyev và Thủ tướng Armenia Nikol Pashinyan ký thỏa thuận hòa bình.

Hai quốc gia ở vùng Nam Caucasus này đã tranh chấp lãnh thổ ở Nagorno-Karabakh suốt từ cuối thập niên 1980. Đây là một vùng núi non thuộc Azerbaijan, có dân cư chủ yếu là người dân tộc Armenia sinh sống và tìm cách tách khỏi Azerbaijan với sự hỗ trợ của Armenia. Năm 2023, Azerbaijan đã giành lại quyền kiểm soát khu vực này.

Ông Trump cho biết Azerbaijan và Armenia đã cam kết ngừng xung đột, mở cửa cho quan hệ ngoại giao và tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ của nhau. Ngoài ra, ông cũng nói Mỹ đã ký thỏa thuận riêng với mỗi nước để mở rộng hợp tác về năng lượng, thương mại và công nghệ, nhưng chi tiết của các thỏa thuận không được công bố.

Tổng thống Azerbaijan và Thủ tướng Armenia đánh giá cao việc Tổng thống Mỹ giúp chấm dứt xung đột giữa hai nước và cho biết sẽ đề cử ông cho giải Nobel Hòa bình.

Giới phân tích cho rằng thỏa thuận hòa bình giữa Azerbaijan và Armenia sẽ làm thay đổi bộ mặt khu vực Nam Caucasus, một vùng sản xuất năng lượng gần Nga, châu Âu, Thổ Nhĩ Kỳ và Iran, với nhiều đường ống dẫn dầu thô và khí đốt đi qua.

Theo hãng tin Reuters, giới chức Mỹ cho biết thỏa thuận hòa bình giữ Azerbaijan và Armenia được vạch ra thông qua những chuyến công du liên tục của các quan chức từ Washington tới hai nước này, và sẽ là cơ sở cho việc bình thường hóa hoàn toàn quan hệ giữa hai nước.

Một thông cáo từ Đại sứ quán Azerbaijan tại Hà Nội cho biết trong chuyến thăm Mỹ lần này của Tổng thống Aliyev, ông đã cùng Tổng thống Trump ký kết một biên bản ghi nhớ giữa Chính phủ hai nước về việc thành lập nhóm công tác chiến lược để xây dựng Hiến chương về Quan hệ đối tác chiến lược giữa Azerbaijan và Mỹ, nhằm nâng tầm quan hệ song phương lên đối tác chiến lược.

Thông cáo cũng nói rõ việc ký kết tuyên bố chung giữa các nhà lãnh đạo Azerbaijan và Armenia, với sự chứng kiến của Tổng thống Mỹ tại Washington đã tái khẳng định chương trình nghị sự hòa bình của Azerbaijan.

Một kết quả nữa của chuyến thăm Mỹ của Tổng thống Aliyev lần này là trong khuôn khổ chuyến thăm, một biên bản ghi nhớ hợp tác đã được ký kết giữa tập đoàn dầu khí nhà nước Azerbaijan SOCAR và tập đoàn năng lượng Mỹ ExxonMobil. Văn bản này nhằm mục đích củng cố mối quan hệ tích cực hiện có giữa hai công ty và khám phá các lĩnh vực hợp tác tiềm năng trong việc đánh giá các cơ hội dầu khí thông thường và phi truyền thống tại Azerbaijan - theo thông cáo.