Trung Quốc bất ngờ áp thuế cao lên sản phẩm sữa châu Âu

Bộ Thương mại Trung Quốc ngày 22/12 công bố quyết định áp thuế lên đến 42,7% đối với một số sản phẩm sữa nhập khẩu từ Liên minh châu Âu (EU) sau một cuộc điều tra chống trợ cấp kéo dài 16 tháng.

Cơ quan này cho rằng các sản phẩm sữa nhập khẩu từ EU đã được trợ cấp và gây tổn hại nghiêm trọng đến ngành công nghiệp sữa của Trung Quốc. Thuế chống trợ cấp này này, với thuế suất dao động từ 21,9% đến 42,7%, sẽ có hiệu lực từ ngày 23/12. Hầu hết các công ty bị ảnh hưởng phải chịu mức thuế gần 30%.

Cuộc điều tra của Trung Quốc về các sản phẩm sữa nhập khẩu từ EU, khu vực với nhiều nước sản xuất sữa lớn từ Pháp đến Ireland, được khởi động vào tháng 8/2024, ngay sau khi EU tiến hành điều tra về trợ cấp dẫn đến việc khối này áp thuế mới lên ô tô điện nhập khẩu từ Trung Quốc. Ngoài ra, Bắc Kinh cũng đã mở các cuộc điều tra đối với thịt lợn và rượu brandy từ EU.

Tuy nhiên, căng thẳng thương mại giữa Trung Quốc và châu Âu không còn thu hút nhiều sự chú ý trong năm nay, khi Tổng thống Mỹ Donald Trump phát động cuộc chiến thương mại trong nhiệm kỳ thứ hai của ông, với một loạt biện pháp thuế quan mạnh tay áp lên Trung Quốc. Xung đột thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới đã leo thang mạnh mẽ vào tháng 4, khi ông Trump công bố thuế đối ứng. Sau đó, căng thẳng dịu dần và gần đây nhất, Washington và Bắc Kinh đạt một thỏa thuận đình chiến thương mại với vào tháng 10.

Động thái áp thuế của Trung Quốc đối sản phẩm sữa của châu Âu diễn ra trong bối cảnh mối quan hệ thương mại căng thẳng kéo dài mà châu Âu nhiều lần cho rằng không cân bằng. Bắc Kinh đã tìm cách đàm phán một thỏa thuận với Brussels để dỡ bỏ thuế xe điện, đổi lấy cam kết rằng ô tô điện có xuất xứ từ Trung Quốc bán tại thị trường châu Âu sẽ có một mức giá tối thiểu không dẫn tới cạnh tranh không bình đẳng với các nhà sản xuất châu Âu.

Ủy ban châu Âu (EC) trong tháng này cho biết họ đang xem xét đưa ra mức giá tối thiểu chỉ dành cho Volkswagen, nhà sản xuất ô tô Đức có nhà máy tại Trung Quốc. Một quan chức EU (đề nghị không tiết lộ danh tính) nói với tờ báo Financial Times rằng Bắc Kinh đang khăng khăng đòi một thỏa thuận toàn ngành thay vì với các công ty Trung Quốc riêng lẻ, khiến các cuộc đàm phán trở nên phức tạp hơn.

Động thái áp thuế mới nhất của Trung Quốc gây áp lực lên ngành nông nghiệp EU vốn đã nhiều bất ổn, khi nông dân châu Âu đang bất bình về các đề xuất cắt giảm chương trình trợ cấp của khối, các thỏa thuận thương mại cho phép nhập khẩu nhiều hơn và các quy định nghiêm ngặt hơn về môi trường.

Theo phân tích của Bộ Thương mại Trung Quốc về các mức thuế mới đối với hàng chục công ty, hầu hết các công ty bị ảnh hưởng sẽ phải chịu mức thuế 28,6% hoặc 29,7%. Tuyên bố của bộ này đề cập đến các mặt hàng phô mai tươi, phô mai chế biến và phô mai xanh, cũng như sữa và kem không cô đặc và không đường. Tuyên bố không đề cập đến sữa bột hoặc sữa công thức cho trẻ em.

Mức thuế cao nhất được áp dụng cho FrieslandCampina, một hãng sữa của Hà Lan, và một số công ty không được nêu tên khác. Khu vực châu Á, bao gồm Trung Quốc, chiếm hơn 1/4 doanh thu 13 tỷ euro của công ty này trong năm 2024.

EU từ lâu đã khẳng định rằng các khoản trợ cấp nông nghiệp của mình tuân thủ các quy tắc thương mại quốc tế vì chúng không liên quan đến sản xuất.

Một phát ngôn viên của EC gọi các biện pháp này của Trung Quốc là "không có cơ sở" và cho rằng Trung Quốc đưa ra "các cáo buộc đáng ngờ và bằng chứng không đủ". "Chúng tôi đang làm mọi thứ cần thiết để bảo vệ nông dân và các nhà xuất khẩu... chống lại các hành động không công bằng của Trung Quốc”, người phát ngôn này nói.