Các tập đoàn công nghiệp của Trung Quốc đang nhanh chóng mở rộng triển khai robot tích hợp AI để thay thế con người trong các môi trường làm việc khắc nghiệt hoặc phức tạp.
Trong đó, Tập đoàn Lưới điện Nhà nước Trung Quốc (State Grid) đã công bố kế hoạch đưa vào sử dụng hàng nghìn robot cho nhiều nhiệm vụ khác nhau, từ kiểm tra các trạm biến áp ở vùng sâu, vùng xa cho tới thực hiện bảo trì trên các tuyến đường dây siêu cao áp.
Tập đoàn này dự kiến dành khoảng 6,8 tỷ nhân dân tệ (tương đương 1 tỷ USD) cho việc mua sắm các hệ thống trí tuệ nhân tạo, bao gồm robot ứng dụng AI, chỉ riêng trong năm 2026.
Theo một kế hoạch phát triển nội bộ được hãng truyền thông Jiemian tiếp cận, doanh nghiệp này có thể mua tới khoảng 8.500 robot trong năm nay.
Không chỉ State Grid, xu hướng này đang lan rộng trong toàn ngành điện lực Trung Quốc. Tính cả các kế hoạch tương tự từ những đơn vị khác như Tập đoàn Lưới điện miền Nam Trung Quốc, giới chuyên gia dự báo tổng mức đầu tư vào AI trong lĩnh vực này có thể vượt 10 tỷ nhân dân tệ vào năm 2026.
South China Morning Post cho biết State Grid đang vận hành hệ thống điện tại 26/31 đơn vị cấp tỉnh trên toàn Trung Quốc. Tập đoàn này dự kiến mua khoảng 5.000 robot “chó”, loại robot linh hoạt có thể di chuyển trên địa hình phức tạp, để đảm nhiệm việc kiểm tra trạm biến áp, đường dây truyền tải cũng như các cơ sở nằm ở khu vực đồi núi hiểm trở.
Không dừng lại ở các thiết bị kiểm tra cơ bản, tập đoàn này còn lên kế hoạch triển khai cả một lực lượng robot hình người và robot hai tay để đảm nhận những nhiệm vụ phức tạp hơn, đặc biệt là công tác bảo trì trên mạng lưới điện siêu cao áp - lĩnh vực đang mở rộng với tốc độ rất nhanh tại Trung Quốc.
Theo các nguồn tin, trong tổng mức đầu tư của State Grid, khoảng 5,8 tỷ nhân dân tệ sẽ được phân bổ cho việc mua sắm, phần còn lại dành cho nghiên cứu – phát triển và đào tạo nhân lực.
Danh sách các nhà cung cấp dự kiến bao gồm nhiều doanh nghiệp robot nội địa như Unitree, Deep Robotics, AgiBot, UBTech và Fourier. Tuy nhiên, cả State Grid lẫn các công ty này hiện chưa đưa ra phản hồi chính thức trước đề nghị bình luận từ South China Morning Post.
Song song với hoạt động mua sắm, các “ông lớn” ngành điện cũng đang tăng tốc đầu tư vào các bộ phận công nghệ nội bộ, nhằm tự phát triển những ứng dụng độc quyền.
Tập đoàn Lưới điện Quảng Đông, công ty con của Lưới điện miền Nam Trung Quốc, đã ký thỏa thuận hợp tác với một doanh nghiệp điện lực tại Chile. Theo đó, robot chó “Feiyun” do đơn vị này tự phát triển sẽ được đưa vào sử dụng để kiểm tra các trạm biến áp ở những khu vực vùng sâu vùng xa ở Chile, lô thiết bị đầu tiên dự kiến triển khai vào cuối năm nay.
Theo dữ liệu hải quan Trung Quốc, xuất khẩu robot công nghiệp của nước này đã tăng 48,7% trong năm 2025. Ngoài ra, Trung Quốc hiện thuộc nhóm các nền kinh tế sản xuất có mức độ tự động hóa cao nhất thế giới.
Liên đoàn Robot Quốc tế (International Federation of Robotics - IFR) cho biết các nhà máy nước này vận hành khoảng 470 robot công nghiệp trên mỗi 10.000 lao động, cao hơn nhiều so với mức trung bình toàn cầu là 162.
Trong khi đó, theo thông tin từ Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc, đến năm 2025, Trung Quốc dự kiến có hơn 140 nhà sản xuất robot hình người, với hơn 330 mẫu sản phẩm ra mắt thị trường.
Morgan Stanley dự báo doanh số robot hình người tại Trung Quốc sẽ vượt 28.000 chiếc trong năm nay. Tỉ phú Elon Musk cũng nhận định đối thủ lớn nhất của mình trong lĩnh vực AI hiện thân và robot hình người có thể là các công ty Trung Quốc.
Các doanh nghiệp hàng đầu như Unitree Robotics, Agibot, và UBTECH đang đẩy mạnh các chương trình thí điểm quy mô lớn. Một số công ty đã đặt mục tiêu xuất xưởng lên tới 20.000 đơn vị chỉ riêng trong năm 2026.
