Trung Quốc vẫn chưa thoát giảm phát

Những dữ liệu này phản ánh tác động tiêu cực của tình trạng nhu cầu trong nước ảm đạm và mối lo về thương mại đối với tâm lý của người tiêu dùng và doanh nghiệp ở nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.

Số liệu do Tổng cục Thống kê Trung Quốc công bố ngày 15/10 cho thấy chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của nước này giảm 0,3% trong tháng 9 so với cùng kỳ năm ngoái, sâu hơn mức dự báo mà giới phân tích đưa ra trước đó là giảm 0,2%, nhưng nông hơn mức giảm 0,4% ghi nhận trong tháng 8. Nếu so với tháng trước, CPI tháng 9 tăng 0,1%, ít hơn dự báo của giới phân tích là tăng 0,2%.

CPI lõi, thước đo không tính đến hai nhóm hàng hóa có nhiều biến động là năng lượng và thực phẩm, tăng 1% so với cùng kỳ năm ngoái - mức tăng mạnh nhất kể từ tháng 2/2024, theo dữ liệu từ công ty Wind Information.

Việc CPI lõi tăng là một “dấu hiệu tích cực”, nhưng “căng thẳng thương mại nóng lên và sự bấp bênh trong triển vọng tăng trưởng gia tăng đang là những yếu tố cản trở sự phục hồi của nhu cầu”, nhà kinh tế trưởng Zhiwei Zhang của công ty Pinpoint Asset Management nhận định. “Còn quá sớm để kết luận áp lực giảm phát đang dịu đi ở thời điểm này”, ông Zhang nói thêm.

Chỉ số giá nhà sản xuất (PPI) tháng 9 của Trung Quốc giảm 2,3% so với cùng kỳ năm ngoái, phù hợp với dự báo của giới phân tích - theo báo cáo của cơ quan thống kê. Tuy nhiên, tình trạng giảm phát giá nhà sản xuất đã yếu đi tháng thứ hai liên tiếp, vì mức giảm của PPI đã thấp hơn so với mức 2,9% của tháng 8 và 3,6% của tháng 7.

PPI của Trung Quốc đã giảm liên tục trong khoảng 3 năm trở lại đây, gây tổn thất về khả năng lợi nhuận của các nhà sản xuất, giữa lúc doanh nghiệp phải đương đầu với sự suy yếu niềm tin người tiêu dùng và gián đoạn sản xuất do chính sách thương mại của Mỹ.

Nhu cầu tiêu dùng yếu đang phủ bóng lên nền kinh tế Trung Quốc vốn dĩ đã chật vật vì khủng hoảng bất động sản kéo dài và hàng rào thuế quan cao mà Mỹ dựng lên.

Xuất khẩu nói chung của Trung Quốc vẫn tăng trưởng mạnh trong năm nay, nhưng xuất khẩu sang thị trường Mỹ đã chứng kiến mức giảm hai con số kể từ tháng 4. Nếu Tổng thống Donald Trump thực hiện lời cảnh báo áp thuế 100% lên hàng hóa Trung Quốc như ông đưa ra mới đây, thuế quan đối với hàng Trung Quốc vào Mỹ sẽ tăng vọt lên tới khoảng 155%.

Người phát ngôn Dong Lijun của Tổng cục Thống kê Trung Quốc giải thích rằng chỉ số CPI tháng 9 giảm so với cùng kỳ năm ngoái là do “hiệu ứng đuôi” - tác động của việc giá cả tăng cao trong năm ngoái. Ông nói nếu không có hiệu ứng này, CPI đã tăng 0,5% so với cùng kỳ 2024.

Trong số những nhóm hàng hóa chứng kiến mức giảm mạnh nhất, có hai nhóm thực phẩm và năng lượng, với mức giảm giá tương ứng là 4,4% và 2,7%. Giá nữ trang vàng và bạch kim, thuộc nhóm hàng tiêu dùng công nghiệp, ghi nhận mức tăng tương ứng 42,1% và 33,5% so với cùng kỳ năm ngoái do cơn sốt giá kim loại quý.

Trong khi đó, giá phòng khách sạn và giá vé máy bay giảm tương ứng 1,5% và 1,7% do các khách sạn, hãng bay và công ty du lịch rơi vào vòng xoáy một cuộc chiến giảm giá để thu hút khách cho kỳ nghỉ Quốc khánh kéo dài từ ngày 1-8/10.

Một số nhà phân tích nhận định các số liệu lạm phát mới được công bố của Trung Quốc là một sự nhắc nhở về những thách thức lớn mang tính cơ cấu mà nước này phải vượt qua để tái cân bằng nền kinh tế. Điều này đang “thử thách khả năng chống chọi của doanh nghiệp ở mức độ chưa từng thấy”, chuyên gia Alfredo Montufar-Helu của công tư vấn Ankura Consulting nhận xét với hãng tin CNBC.

Năm nay, Chính phủ Trung Quốc đã đẩy mạnh nỗ lực hạn chế tình trạng giảm giá hàng hóa để cạnh tranh trong nền kinh tế nước này, bao gồm các biện pháp nhằm cắt giảm công suất dư thừa, thậm chí cảnh báo sẽ yêu cầu đóng cửa những nhà máy sản xuất quá mức. Những nỗ lực này đã bắt đầu mang lại kết quả, thể hiện qua lợi nhuận công nghiệp tăng 20,4% trong tháng 8 so với cùng kỳ năm ngoái, chấm dứt chuỗi 3 tháng giảm liên tiếp.

Dù vậy, nhà kinh tế Tianzeng Xu của công ty nghiên cứu kinh tế Economist Intelligence Unit (EIU) nhận định do nhu cầu còn yếu, các biện pháp này khó có thể đưa CPI Trung Quốc nhanh chóng tăng trở lại. Ông Xu cho rằng sự ổn định của CPI vẫn còn “mong manh và bấp bênh”, nhất là khi thị trường bất động sản của Trung Quốc còn chưa hồi phục và thị trường lao động của nước này còn yếu.