Ấn Độ và Việt Nam bước vào chương mới của hợp tác hướng tới tương lai

Việc nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện Tăng cường đang được xem là một dấu mốc lớn trong quan hệ Ấn Độ - Việt Nam. Ngài đánh giá như thế nào về ý nghĩa của chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm?

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Ấn Độ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thực sự là một dấu mốc quan trọng trong quan hệ Ấn Độ - Việt Nam, càng có ý nghĩa đặc biệt khi đánh dấu 10 năm thiết lập quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện, vào năm 2016. Quyết định của lãnh đạo hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện Tăng cường phản ánh chiều sâu của lòng tin chính trị, sự hội tụ chiến lược và những khát vọng chung giữa Ấn Độ và Việt Nam.

Mặc dù quan hệ ngoại giao chính thức được thiết lập vào năm 1972, tình hữu nghị giữa hai nước đã được hình thành từ những mối liên kết văn minh kéo dài hàng thiên niên kỷ, thể hiện qua di sản Phật giáo và văn hóa Chăm chung.

Là những quốc gia từng trải qua cuộc đấu tranh giành độc lập khỏi ách thực dân, Ấn Độ và Việt Nam từ lâu đã truyền cảm hứng và ủng hộ lẫn nhau.

Trong suốt tám thập kỷ qua, quan hệ hai nước phát triển dựa trên sự tôn trọng lẫn nhau, tinh thần đoàn kết và sự thấu hiểu đối với những quan tâm cũng như khát vọng phát triển của mỗi bên.

Trong thập kỷ qua, theo Ngài, đâu là những thành tựu nổi bật nhất trong hợp tác song phương?

Kể từ năm 2016, quan hệ song phương đã được mở rộng và làm sâu sắc đáng kể trên hầu hết các lĩnh vực. Hợp tác chính trị, đối tác phát triển, quốc phòng - an ninh, thương mại, đầu tư và giao lưu nhân dân đều đạt được những bước tiến ấn tượng.

Một trong những thành tựu nổi bật là sự tăng trưởng mạnh mẽ của thương mại song phương. Kim ngạch thương mại giữa hai nước đã tăng hơn gấp đôi, từ khoảng 8 tỷ USD giai đoạn 2015-2016 lên khoảng 16 tỷ USD trong năm 2024-2025.

Những kết quả này phản ánh sự cộng hưởng ngày càng lớn giữa hai nền kinh tế. Tuy nhiên, thương mại song phương hiện vẫn chỉ chiếm dưới 2% tổng thương mại toàn cầu của mỗi nước. Điều này cho thấy tiềm năng hợp tác còn rất lớn, đặc biệt khi Ấn Độ và Việt Nam đều là những nền kinh tế tăng trưởng nhanh hàng đầu thế giới.

Vì vậy, mục tiêu mới mà lãnh đạo hai nước đặt ra là đạt kim ngạch thương mại song phương 25 tỷ USD vào năm 2030 là hoàn toàn thực tế và mang tính định hướng tương lai.

Quan hệ đối tác nâng cấp lần này đặc biệt nhấn mạnh hợp tác về đổi mới sáng tạo và công nghệ. Theo Ngài, những lĩnh vực nào sẽ trở thành trụ cột trong giai đoạn hợp tác mới?

Lãnh đạo hai nước đã xác định rõ giai đoạn tiếp theo của quan hệ Ấn Độ - Việt Nam sẽ mang tính định hướng tương lai và hướng tới phía trước. Công nghệ sẽ đóng vai trò trung tâm trong quá trình này.

Bên cạnh việc tiếp tục củng cố các trụ cột hợp tác truyền thống, hai bên sẽ tập trung nhiều hơn vào đổi mới sáng tạo, công nghệ trọng yếu và mới nổi, năng lượng tái tạo, y tế, hạ tầng công cộng số, fintech, trí tuệ nhân tạo, 6G, dược phẩm, công nghệ vũ trụ, công nghệ hạt nhân và chuỗi cung ứng khoáng sản chiến lược.

Ngày nay, công nghệ không chỉ là một lĩnh vực đơn thuần mà đã trở thành động lực chính của tăng trưởng, phát triển và chuỗi giá trị toàn cầu. Ấn Độ và Việt Nam đều là những nền kinh tế tăng trưởng nhanh với lực lượng dân số trẻ và đầy khát vọng. Giữa hai nước tồn tại nhiều điểm tương đồng và bổ trợ trong chiến lược phát triển công nghệ.

Chúng tôi đã có các cơ chế đối thoại trong lĩnh vực công nghệ thông tin, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo. Những cơ chế này cần tiếp tục được thúc đẩy mạnh mẽ hơn để phù hợp với xu hướng toàn cầu và yêu cầu thực tiễn hiện nay.

Diễn đàn Đổi mới sáng tạo Ấn Độ - Việt Nam được tổ chức trong khuôn khổ chuyến thăm lần này là minh chứng cho quyết tâm chung của hai nước trong việc xây dựng quan hệ đối tác ở các lĩnh vực mới.

Kết nối số và hợp tác fintech cũng được nhấn mạnh trong chuyến thăm. Ngài đánh giá thế nào về các lĩnh vực này?

Đây là những lĩnh vực đặc biệt quan trọng cho tương lai hợp tác song phương. Một ví dụ cụ thể là hợp tác về hệ thống thanh toán số, bao gồm kết nối thanh toán xuyên biên giới bằng mã QR. Những hệ thống như vậy sẽ góp phần thúc đẩy mạnh mẽ du lịch, thương mại và các hoạt động kinh doanh giữa hai nước.

Ấn Độ đã phát triển nhiều kinh nghiệm trong xây dựng hạ tầng công cộng số và fintech, trong khi Việt Nam cũng đang đẩy mạnh chuyển đổi số rất nhanh chóng. Điều này mở ra nhiều cơ hội hợp tác và chia sẻ kinh nghiệm.

Chuyển đổi năng lượng và phát triển bền vững đang trở thành ưu tiên toàn cầu. Ấn Độ và Việt Nam có thể hợp tác như thế nào trong lĩnh vực này?

Khi cả hai nước cùng hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0”, chúng ta có nhiều cơ hội để chia sẻ kinh nghiệm, chính sách và các mô hình thành công trong phát triển năng lượng tái tạo và bảo đảm an ninh năng lượng.

Việc Việt Nam gia nhập International Solar Alliance là một bước đi quan trọng theo hướng đó. Khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng và an ninh năng lượng cũng đang trở thành những lĩnh vực ưu tiên trong hợp tác song phương.

Cả hai nước đều nhận thức rằng tăng trưởng bền vững và chuyển đổi năng lượng sạch là những yếu tố thiết yếu cho phát triển dài hạn.

Dù nhấn mạnh nhiều tới công nghệ và kinh tế, các kết nối văn hóa vẫn giữ vai trò đặc biệt trong quan hệ song phương. Ngài nhìn nhận thế nào về khía cạnh này?

Các mối liên kết văn hóa và tinh thần vẫn là nền tảng bền vững của quan hệ Ấn Độ - Việt Nam. Phật giáo tiếp tục là cây cầu kết nối sâu sắc nhân dân hai nước. Triển lãm Xá lợi Đức Phật tại Việt Nam năm 2025 là minh chứng cho mối liên kết tinh thần trường tồn đó.

Đồng thời, chúng tôi cũng đang tận dụng công nghệ để bảo tồn và phục dựng các di sản văn hóa chung. Công tác trùng tu do Cơ quan Khảo cổ Ấn Độ thực hiện tại My Son Sanctuary là một ví dụ tiêu biểu. Các dự án như trùng tu Tháp Nhạn, xây dựng Trung tâm Diễn giải Di sản tại Mỹ Sơn hay số hóa thư tịch Chăm đều phản ánh cam kết chung của hai nước trong bảo tồn di sản.

Kết nối nhân dân giữa hai nước đã tăng mạnh trong những năm gần đây. Điều này có ý nghĩa như thế nào đối với quan hệ song phương?

Kết nối nhân dân là một trong những trụ cột quan trọng nhất của quan hệ đối tác giữa hai nước. Trong những năm gần đây, chính phủ hai bên đã phối hợp chặt chẽ để thúc đẩy kết nối và tạo điều kiện thuận lợi cho giao lưu.

Hiện nay có hơn 90 chuyến bay thẳng mỗi tuần giữa Ấn Độ và Việt Nam. Điều này đã thúc đẩy mạnh mẽ du lịch, thương mại và giao lưu doanh nghiệp. Du lịch là lĩnh vực hưởng lợi rõ nét nhất, với lượng khách đi lại giữa hai nước đạt gần 900.000 lượt.

Hai bên cũng đang nghiên cứu khả năng thiết lập các tuyến vận tải biển trực tiếp nhằm tăng cường kết nối logistics và thương mại.

Trong lĩnh vực giáo dục, các Trung tâm Nghiên cứu Ấn Độ thuộc Hội đồng Quan hệ Văn hóa Ấn Độ (ICCR) sẽ được thành lập tại Đại học Đà Nẵng và Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn. Chúng tôi cũng kỳ vọng thúc đẩy hợp tác giữa Đại học Nalanda và Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh.

Năm 2027, hai nước sẽ tổ chức Tuần Văn hóa Ấn Độ tại Việt Nam và Tuần Văn hóa Việt Nam tại Ấn Độ nhân dịp kỷ niệm 55 năm thiết lập quan hệ ngoại giao.

Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh thế giới có nhiều biến động địa chính trị. Ấn Độ và Việt Nam nhìn nhận hợp tác chiến lược song phương như thế nào trong bối cảnh này?

Thế giới hiện nay đang trải qua những biến chuyển sâu sắc với nhiều bất ổn địa chính trị, thay đổi cán cân quyền lực và phân mảnh kinh tế. Trong bối cảnh đó, chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Ấn Độ mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Ấn Độ và Việt Nam có chung lợi ích trong việc thúc đẩy hòa bình, ổn định và thịnh vượng trong khu vực. Việt Nam tiếp tục là đối tác quan trọng trong Chính sách Hành động hướng Đông của Ấn Độ, trong khi việc Việt Nam tham gia Sáng kiến Đại dương Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương phản ánh sự hội tụ chiến lược ngày càng lớn giữa hai nước.

Chúng tôi cũng chia sẻ cam kết mạnh mẽ đối với đoàn kết ASEAN, vai trò trung tâm của ASEAN và việc thúc đẩy một trật tự quốc tế dựa trên luật pháp quốc tế. Việc tăng cường tiếng nói và vai trò của các nước Nam Bán cầu trong quản trị toàn cầu cũng là một lĩnh vực hội tụ quan trọng giữa Ấn Độ và Việt Nam.

Cuối cùng, Ngài muốn gửi gắm thông điệp gì về tương lai quan hệ Ấn Độ - Việt Nam?

Việc nâng cấp quan hệ song phương lên Đối tác Chiến lược Toàn diện Tăng cường thể hiện quyết tâm của cả hai bên trong việc chuyển hóa thiện chí to lớn thành những kết quả hợp tác cụ thể và thiết thực.

Tầm nhìn phát triển dài hạn “Viksit Bharat @2047” của Ấn Độ và Chiến lược Việt Nam 2045 có nhiều điểm tương đồng và bổ trợ cho nhau. Không chỉ là những nền kinh tế tăng trưởng nhanh, cả hai quốc gia đều sở hữu lực lượng dân số trẻ, năng động và đầy khát vọng.

Đây mới chỉ là khởi đầu cho một chương mới trong quan hệ Ấn Độ - Việt Nam. Bầu trời không phải là giới hạn đối với Ấn Độ và Việt Nam.