Theo tờ trình gửi HĐND TP Hà Nội về dự thảo Nghị quyết thông qua Đề án vùng phát thải thấp trong khu vực Vành đai 1, dự kiến được xem xét tại kỳ họp chuyên đề khai mạc ngày 12/5, thành phố sẽ triển khai lộ trình hạn chế phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch nhằm giảm ô nhiễm không khí và thúc đẩy giao thông xanh.
Đối với xe mô tô, xe gắn máy chạy xăng không thuộc diện xe ôm công nghệ, người dân trong khu vực thí điểm sẽ phải đăng ký trực tuyến với chính quyền địa phương về lộ trình chuyển đổi phương tiện trong giai đoạn từ ngày 1/7 đến 1/10/2026.
Giai đoạn 1 được triển khai từ ngày 1/7 đến hết ngày 31/12/2026 tại khu vực lõi phường Hoàn Kiếm với 11 tuyến phố gồm Tràng Tiền, Hàng Khay, Lê Thái Tổ, Hàng Đào, Hàng Ngang, Hàng Buồm, Mã Mây, Hàng Bạc, Hàng Mắm, Nguyễn Hữu Huân và Lý Thái Tổ. Khu vực này hiện có khoảng 20.000 cư dân sinh sống.
Trong thời gian thí điểm, xe máy chạy xăng không phải xe công nghệ sẽ bị hạn chế lưu thông từ 18h đến 24h ngày thứ sáu và từ 6h đến 24h các ngày thứ bảy, chủ nhật. Riêng xe ôm công nghệ sử dụng xe máy xăng dự kiến bị dừng hoạt động hoàn toàn trong vùng phát thải thấp kể từ ngày 1/7/2026.
Sang giai đoạn 2, từ ngày 1/1/2027 đến hết năm 2027, phạm vi thí điểm được mở rộng sang các phường Hoàn Kiếm và Cửa Nam với 14 tuyến phố bao quanh như Nguyễn Du, Hàn Thuyên, Trần Hưng Đạo, Trần Nhật Duật, Điện Biên Phủ, Hàng Bông, Cửa Nam, Lê Duẩn… Khu vực này có hơn 136.900 người sinh sống.
Đến giai đoạn 3, từ năm 2028 đến hết năm 2029, toàn bộ khu vực bên trong Vành đai 1 với 9 phường sẽ trở thành vùng phát thải thấp. Phạm vi được xác định bởi các tuyến Hoàng Cầu, Đê La Thành, Xã Đàn, Đại Cồ Việt, Trần Khát Chân, Nguyễn Khoái, Yên Phụ, Âu Cơ, Lạc Long Quân, Cầu Giấy… với tổng dân số khoảng 625.000 người.
Không chỉ xe máy, Hà Nội cũng dự kiến áp dụng các quy định khí thải nghiêm ngặt đối với ô tô tải. Theo đó, xe tải dưới 2 tấn không đạt tiêu chuẩn khí thải mức 4 sẽ bị cấm lưu thông trong vùng phát thải thấp; xe đạt chuẩn mức 4 chỉ được hoạt động ngoài giờ cao điểm. Xe tải từ 2 đến dưới 3,5 tấn chỉ được phép hoạt động từ 21h đến 6h sáng hôm sau và phải có chấp thuận của công an thành phố, trong khi xe tải trên 3,5 tấn dự kiến bị cấm hoàn toàn.
Theo Ban Đô thị HĐND TP Hà Nội, lượng xe máy tại 9 phường thuộc khu vực Vành đai 1 hiện rất lớn, dao động từ 1.700 đến 85.000 xe mỗi phường; riêng phường Hoàn Kiếm có khoảng 89.000 xe máy. Đáng chú ý, xe máy sử dụng xăng vẫn chiếm từ 94% đến 97% tổng số phương tiện tại các phường trong khu vực.
Ban Đô thị cho rằng việc xe máy xăng vẫn chiếm ưu thế xuất phát từ việc thiếu các chính sách tài chính đủ mạnh, hạ tầng trạm sạc chưa đồng bộ và chưa có cơ chế ưu đãi riêng cho giao thông xanh. Vì vậy, cơ quan này kiến nghị thành phố sớm ban hành chính sách hỗ trợ tài chính, ưu đãi thuế, phí đăng ký và cấp biển số đối với phương tiện xanh, đồng thời xây dựng lộ trình chuyển đổi phương tiện rõ ràng để tạo đồng thuận xã hội.
Theo Sở Xây dựng Hà Nội, để triển khai đề án, thành phố sẽ tập trung phát triển hạ tầng giao thông xanh và giao thông công cộng như xe buýt điện, đường sắt đô thị, xe đạp công cộng, xe máy điện công cộng, hệ thống trạm sạc và trạm đổi pin. Đồng thời, Hà Nội sẽ thiết lập hệ thống giám sát phương tiện thông qua camera nhận diện biển số (ANPR), biển báo giao thông và hạ tầng quản lý dữ liệu xử phạt nhằm kiểm soát phương tiện ra vào vùng phát thải thấp.
