VAMC dẫn đầu về khối lượng mua, xử lý nợ xấu

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam  vừa công bố báo cáo tổng kết, đánh giá kết quả hoạt động của Công ty Quản lý tài sản (VAMC) từ khi thành lập đến hết tháng 4 năm 2025.

Được thành lập vào năm 2013 với vốn điều lệ ban đầu là 500 tỷ đồng, VAMC đã nhiều lần được Ngân hàng Nhà nước bổ sung vốn, nâng tổng mức vốn điều lệ lên 5.000 tỷ đồng ở thời điểm hiện tại. Việc tăng vốn đã giúp VAMC nâng cao năng lực tài chính, đồng thời mở rộng phạm vi và quy mô hoạt động trong bối cảnh thị trường tài chính – ngân hàng ngày càng biến động và nợ xấu có xu hướng gia tăng sau đại dịch Covid-19.

Ngay từ khi đi vào hoạt động, VAMC đã đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì tỷ lệ nợ xấu nội bảng của các tổ chức tín dụng ở mức an toàn. Thông qua việc mua nợ xấu bằng trái phiếu đặc biệt, VAMC hỗ trợ các ngân hàng loại bỏ các khoản nợ khó thu hồi khỏi bảng cân đối kế toán, góp phần ổn định hệ thống tài chính và giảm áp lực chi phí dự phòng rủi ro. 

Cơ chế phát hành trái phiếu đặc biệt không chỉ tạo điều kiện để các tổ chức tín dụng tiếp cận nguồn tái cấp vốn từ Ngân hàng Nhà nước, mà còn cho phép giãn tiến độ trích lập dự phòng trong vòng 5 đến 10 năm, tùy theo kỳ hạn của trái phiếu, từ đó cải thiện hiệu quả tài chính.

Ngân hàng Nhà nước cho biết tổng cộng từ năm 2013 đến hết tháng 4/2025, VAMC đã mua vào hơn 461.000 tỷ đồng nợ xấu nội bảng, bao gồm trên 446.000 tỷ đồng bằng trái phiếu đặc biệt và khoảng 14.200 tỷ đồng theo giá trị thị trường. Khối lượng giao dịch lớn này phản ánh vai trò trung tâm của VAMC trong hệ thống xử lý nợ xấu quốc gia.

Từ khi thành lập đến hết tháng 4/2025, VAMC đã xử lý khoảng 371.023 tỷ đồng dư nợ gốc từ các khoản nợ mua bằng trái phiếu đặc biệt, tương đương tỷ lệ xử lý 83%. Ngoài ra, VAMC đã thu hồi được khoảng 11.322 tỷ đồng từ các khoản nợ mua theo giá trị thị trường, đạt tỷ lệ 80%.

Trong 4 tháng đầu năm 2025, VAMC đã mua 158 khoản nợ từ 134 khách hàng bằng trái phiếu đặc biệt, với dư nợ gốc hơn 3.270 tỷ đồng và giá mua đạt 3.208 tỷ đồng. Đồng thời, công ty cũng thực hiện mua 4 khoản nợ theo giá thị trường từ 3 khách hàng, với dư nợ gốc 76,16 tỷ đồng và giá mua 90,04 tỷ đồng.

Bên cạnh việc xử lý nợ, VAMC còn góp phần hình thành và phát triển thị trường mua bán nợ tại Việt Nam theo hướng chuyên nghiệp và quy mô. Trước khi VAMC ra đời, hoạt động này chủ yếu do DATC và các AMC trực thuộc ngân hàng thương mại thực hiện với quy mô hạn chế. Kể từ khi tham gia thị trường, VAMC đã trở thành đơn vị dẫn đầu, chiếm thị phần mua bán nợ lớn nhất.

Theo số liệu của Ngân hàng Nhà nước, tổng doanh số mua nợ của VAMC – bao gồm cả trái phiếu đặc biệt và giao dịch theo giá thị trường – chiếm khoảng 84% tổng doanh số mua nợ của cả VAMC và DATC. Đặc biệt, từ khi được phép mua nợ theo giá thị trường, VAMC đã tích cực hợp tác với các tổ chức tín dụng và bên mua thứ ba, từng bước hình thành thị trường mua bán nợ mang tính thương mại thực thụ.

Mặc dù hoạt động theo nguyên tắc không vì mục tiêu lợi nhuận theo quy định tại Nghị định 53/2013/NĐ-CP, VAMC vẫn hoàn thành các chỉ tiêu tài chính được Ngân hàng Nhà nước giao. Cụ thể, lợi nhuận sau thuế của công ty đạt 158,78 tỷ đồng năm 2022, 175,66 tỷ đồng năm 2023 và 141,64 tỷ đồng năm 2024.