Việt Nam – Thái Lan thúc đẩy không gian kinh tế bổ trợ trong ASEAN

Chiều 28/5, tại thủ đô Bangkok, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã dự Diễn đàn doanh nghiệp Việt Nam – Thái Lan năm 2026 do Bộ Tài chính Việt Nam, Đại sứ quán Việt Nam tại Thái Lan, Bộ Ngoại giao Thái Lan và Hội Hữu nghị Thái Lan - Việt Nam phối hợp tổ chức.

Cùng dự có Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul, lãnh đạo cấp cao hai nước cùng đại diện gần 700 doanh nghiệp Việt Nam và Thái Lan.

Phát biểu khai mạc diễn đàn, Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul cho rằng thế giới đang đối mặt với nhiều biến động, bất ổn và thay đổi nhanh chóng, trong khi các tiến bộ công nghệ như trí tuệ nhân tạo (AI), kinh tế số và công nghiệp xanh đang làm thay đổi cấu trúc kinh tế toàn cầu. Theo Thủ tướng Thái Lan, các quốc gia cần thích ứng nhanh để duy trì năng lực cạnh tranh và chuẩn bị cho nền kinh tế tương lai.

Trong bối cảnh đó, ASEAN cần tăng cường hợp tác nội khối nhằm nâng cao khả năng chống chịu trước các tác động bên ngoài. Thủ tướng Thái Lan đánh giá Việt Nam và Thái Lan giữ vai trò quan trọng trong thúc đẩy tăng trưởng kinh tế khu vực, đồng thời cho rằng hai nước có quan hệ gắn kết và phụ thuộc lẫn nhau, cùng hưởng lợi từ sự phát triển của mỗi bên.

Hiện Thái Lan là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam trong ASEAN, trong khi Việt Nam là đối tác thương mại lớn thứ hai của Thái Lan trong khu vực. Kim ngạch thương mại song phương đạt gần 24 tỷ USD và đang tiến gần mục tiêu 25 tỷ USD. Thái Lan hiện cũng là nhà đầu tư nước ngoài lớn thứ 8 tại Việt Nam.

HÌNH THÀNH KHÔNG GIAN KINH TẾ BỔ TRỢ GIỮA HAI NƯỚC

Theo Thủ tướng Thái Lan, cả hai quốc gia đều đang thúc đẩy cải cách kinh tế nhằm tạo ra các “động lực tăng trưởng mới” dựa trên các ngành công nghệ cao như bán dẫn, xe điện, kinh tế số, nông nghiệp thông minh, kinh tế y tế và năng lượng sạch. Ông cho rằng hợp tác tương lai cần tập trung vào các lĩnh vực kinh tế xanh, năng lượng tái tạo, chuyển đổi số, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Thủ tướng Anutin Charnvirakul cũng đánh giá khu vực tư nhân giữ vai trò then chốt trong thúc đẩy thương mại, đầu tư và kết nối kinh tế giữa hai nước; đồng thời bày tỏ kỳ vọng diễn đàn sẽ mở rộng thêm các cơ hội hợp tác kinh doanh và góp phần củng cố tình hữu nghị, phát triển bền vững giữa Việt Nam và Thái Lan.

Phát biểu tại diễn đàn, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho rằng đây là điểm nhấn quan trọng trong chuyến thăm chính thức Thái Lan lần này, thể hiện quyết tâm của hai nước đưa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam – Thái Lan đi vào chiều sâu, thực chất và hiệu quả hơn.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh nếu quan hệ chính trị tạo nền tảng tin cậy thì hợp tác kinh tế phải tạo động lực phát triển; nếu chính phủ hai nước mở đường thì cộng đồng doanh nghiệp cần đóng vai trò tiên phong trong hiện thực hóa các cam kết hợp tác.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Việt Nam và Thái Lan là hai nền kinh tế quan trọng của ASEAN với quan hệ hữu nghị bền chặt, tin cậy chính trị ngày càng sâu sắc và lợi ích phát triển ngày càng đan xen. Năm 2026 cũng đánh dấu cột mốc 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai nước. Việc nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện vào tháng 5/2025 đã mở ra giai đoạn hợp tác mới với yêu cầu cao hơn về tầm nhìn, chất lượng và hiệu quả thực chất.

Hai bên hiện đang triển khai Chương trình hành động giai đoạn 2025 - 2030 nhằm cụ thể hóa các định hướng hợp tác chiến lược mới.

Thế giới đang bước vào chu kỳ tái cấu trúc sâu rộng khi chuỗi cung ứng toàn cầu được sắp xếp lại, trong khi công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn và an ninh năng lượng đang định hình lại lợi thế cạnh tranh của các quốc gia.

Trong bối cảnh đó, Việt Nam và Thái Lan cần vượt lên mô hình hợp tác song phương truyền thống để cùng kiến tạo một không gian kinh tế bổ trợ, nơi hai nước không cạnh tranh bằng cách đi riêng lẻ mà cùng nâng vị thế của nhau trong chuỗi giá trị ASEAN và đóng góp cho tăng trưởng bền vững của khu vực.

Cho rằng hai nước có những lợi thế bổ trợ lẫn nhau, trong đó một bên có sức bật phát triển mạnh mẽ, một bên có kinh nghiệm và chiều sâu thị trường, theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, nếu kết nối hiệu quả các lợi thế này bằng một tầm nhìn mới, Việt Nam và Thái Lan có thể cùng hình thành các chuỗi cung ứng, trung tâm sản xuất và phân phối, nền tảng thương mại và dịch vụ mới cho cả hai nền kinh tế cũng như cho ASEAN.

Hợp tác kinh tế giữa hai nước những năm qua đã phát triển thực chất và có chiều sâu hơn, song kết quả hiện nay mới chỉ là nền tảng ban đầu. Thương mại song phương vẫn chủ yếu dựa trên trao đổi hàng hóa; đầu tư hai chiều chưa phản ánh đầy đủ năng lực của doanh nghiệp hai nước; liên kết trong sản xuất, tài chính số, du lịch và dịch vụ vẫn còn phân tán; giá trị cộng hưởng trong chuỗi cung ứng ASEAN chưa thật sự rõ nét.

THÚC ĐẨY “BA KẾT NỐI” VÀ CÁC ĐỘNG LỰC TĂNG TRƯỞNG MỚI

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị cộng đồng doanh nghiệp hai nước tập trung thúc đẩy xây dựng chuỗi giá trị Việt Nam – Thái Lan trong không gian ASEAN. Theo đó, hợp tác cần vượt lên trao đổi hàng hóa thông thường để hướng tới cùng sản xuất, cùng chế biến, cùng phân phối và cùng xây dựng thương hiệu.

Dựa trên các lợi thế bổ trợ trong nông nghiệp, thực phẩm, hàng tiêu dùng, bán lẻ, năng lượng, du lịch và dịch vụ, hai bên có thể kết nối sâu hơn về sản xuất, thương mại điện tử, tiêu chuẩn xanh và truy xuất nguồn gốc nhằm tạo ra các chuỗi cung ứng và sản phẩm mới mang dấu ấn ASEAN.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đồng thời nhấn mạnh yêu cầu thúc đẩy “ba kết nối” gồm: kết nối sản xuất, kết nối hạ tầng và kết nối chuyển đổi để hình thành không gian kinh tế bổ trợ giữa Việt Nam và Thái Lan.

Theo đó, ba kết nối này sẽ giúp hai nền kinh tế vượt ra ngoài quan hệ thị trường thông thường để trở thành hai mắt xích bổ trợ trong mạng lưới sản xuất, dịch vụ và tăng trưởng mới của ASEAN.

Một trong những định hướng được nhấn mạnh là đưa hợp tác kinh tế đi sâu hơn vào đời sống người dân thông qua du lịch, dịch vụ và tài chính số. Hai nước cần tăng cường kết nối đường bay, tuyến du lịch chung, bán lẻ, ẩm thực, văn hóa, giáo dục cùng các nền tảng thanh toán QR xuyên biên giới, ví điện tử, thương mại số và tài chính số.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, khi du khách Việt Nam có thể thanh toán thuận tiện tại Bangkok và du khách Thái Lan có thể mua sắm dễ dàng tại Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng hay Phú Quốc, hợp tác kinh tế sẽ hiện diện trong từng giao dịch, từng mặt hàng và từng cơ hội kinh doanh cụ thể.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị sau diễn đàn, hai bên sớm xây dựng danh mục các dự án ưu tiên giai đoạn 2026 - 2030 trong các lĩnh vực logistics, nông nghiệp, thực phẩm, năng lượng sạch, thương mại số, du lịch và đào tạo nhân lực nhằm chuyển hóa tầm nhìn hợp tác thành kết quả cụ thể.

Khẳng định Việt Nam luôn coi thành công của nhà đầu tư nước ngoài là một phần thành công của mình, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho biết Việt Nam trân trọng sự hiện diện lâu dài, nghiêm túc và hiệu quả của các doanh nghiệp Thái Lan tại Việt Nam, coi đây là cầu nối quan trọng giữa hai nền kinh tế và hai cộng đồng doanh nghiệp.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho biết Việt Nam đang tiếp tục hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và cải cách hành chính; đồng thời cam kết bảo vệ quyền lợi hợp pháp của nhà đầu tư, lắng nghe và đồng hành cùng doanh nghiệp trong quá trình hoạt động.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm bày tỏ mong muốn doanh nghiệp hai nước bước vào giai đoạn hợp tác mới với tầm nhìn dài hạn, tư duy sáng tạo và trách nhiệm phát triển cao hơn. Theo đó, hợp tác Việt Nam – Thái Lan cần được đo bằng các dự án cụ thể, công nghệ mới, việc làm mới và những sản phẩm có giá trị gia tăng cao hơn, qua đó tạo thêm động lực cho một ASEAN năng động, tự cường và kết nối.