Vừa qua, đoàn công tác của Bộ Nông nghiệp
và Môi trường, với sự hỗ trợ của UNDP Việt Nam, đã tham dự Chương trình trao
đổi, học tập cấp vùng về triển khai Chương trình Đối tác hành động carbon xanh
Quốc gia (NBCAP) được tổ chức tại thành phố Iloilo, Philippines.
Sự kiện đánh dấu lần đầu tiên đại diện của ba
quốc gia sáng lập NBCAP gồm Philippines, Indonesia và Việt Nam cùng hội tụ với
các cơ quan quản lý, chính quyền địa phương, tổ chức quốc tế, đối tác phát
triển, viện nghiên cứu và khu vực tư nhân. Chương trình nhằm thúc đẩy đối thoại
chính sách, trao đổi kinh nghiệm vận hành NBCAP, đồng thời tạo cơ hội tham
quan, học hỏi các mô hình quản lý và bảo tồn hệ sinh thái carbon xanh dương dựa
vào cộng đồng.
Các phiên thảo
luận chuyên sâu đã tập trung vào định hướng và chiến lược quốc gia, hoàn thiện
khung pháp lý, tăng cường cơ chế phối hợp liên ngành và mở rộng cơ hội hợp tác
trong khu vực ASEAN.
Tại sự kiện, ông Trần Tuấn Việt, đại diện Vụ Hợp tác Quốc tế,
Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam, đã trình bày tham luận về định hướng
quốc gia và cập nhật tiến độ triển khai NBCAP của Việt Nam.
Dù có sự khác biệt về xuất phát điểm và bối
cảnh triển khai, các đại biểu đều chỉ ra bốn nhóm thách thức chính cần sớm được
tháo gỡ. Đó là hạn chế về kỹ thuật trong hệ thống đo đạc, báo cáo và thẩm tra
(MRV); sự thiếu đồng bộ và rõ ràng của hành lang pháp lý; khó khăn trong huy
động nguồn tài chính dài hạn; cùng với hạn chế về năng lực thực thi ở cấp cơ
sở.
Hội nghị cũng chia sẻ những sáng kiến và kết
quả bước đầu trong triển khai NBCAP tại Indonesia và Philippines. Đến nay, hai
quốc gia này đã cơ bản hoàn thiện Lộ trình Hành động carbon xanh Quốc gia. Đáng
chú ý, vào tháng 2 vừa qua, Indonesia đã công bố Kế hoạch hành động carbon xanh
Quốc gia giai đoạn 2025 - 2030 (RENAKSI), xác định 21 lĩnh vực ưu tiên, đồng
thời tích hợp các cấu phần chiến lược nhằm thiết lập cơ chế tài chính bền vững.
Tại Philippines, Bộ Tài nguyên và Môi trường
(DENR) của philippines đang đẩy mạnh
chuẩn hóa phương pháp luận đánh giá trữ lượng carbon và hoàn thiện cơ sở dữ
liệu quốc gia. Những nỗ lực này bao gồm xây dựng hướng dẫn lập bản đồ các hệ
sinh thái rừng ngập mặn, cỏ biển và rạn san hô để xác định các vùng dự án trọng
điểm, đồng thời phát triển Tiêu chuẩn định lượng carbon xanh quốc gia nhằm bảo
đảm tính minh bạch và nhất quán trong công tác đánh giá.
Đối với Việt Nam, các kinh nghiệm này được xem
là khung tham chiếu quan trọng để hoàn thiện cơ chế điều phối liên ngành, đồng
thời tạo tiền đề thúc đẩy quá trình xây dựng Lộ trình Hành động và Tài chính
cho carbon xanh dương phù hợp với điều kiện thực tiễn. Qua đó, Việt Nam có thể
đẩy nhanh tiến trình triển khai các sáng kiến liên quan, khẳng định vai trò chủ
động trong hợp tác khu vực.
Trong các ngày tiếp theo, đoàn công tác đã
tham quan thực địa tại các mô hình bảo tồn và phục hồi rừng ngập mặn tại vùng
Western Visayas (Region VI). Các mô hình đồng quản lý kết hợp giữa khoa học
sinh thái và tri thức bản địa, cho thấy vai trò quan trọng của chính quyền địa
phương và cộng đồng trong bảo tồn hệ sinh thái ven biển, đồng thời góp phần tạo
sinh kế bền vững thông qua phát triển du lịch sinh thái và kinh tế địa phương.
Chương
trình trao đổi đã mở ra nhiều định hướng hợp tác mới, đồng thời tái khẳng định
cam kết chung của ba quốc gia NBCAP trong thúc đẩy hành động carbon xanh thông
qua cách tiếp cận toàn diện, đa bên và dựa trên cơ sở khoa học.
Đây được xem là
bước đệm quan trọng để Việt Nam kết nối kinh nghiệm quốc tế với định hướng phát
triển trong nước, góp phần bảo tồn và phục hồi các hệ sinh thái carbon xanh
dương, hướng tới thực hiện các cam kết khí hậu và mục tiêu phát triển bền vững.