Vinamilk chia sẻ kinh nghiệm giảm phát thải trong bối cảnh thị trường carbon chuẩn bị hình thành

Với chủ đề "Từ chính sách đến hành động", diễn đàn Quốc gia về Môi trường và Khí hậu 2026 vừa được Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp UBND tỉnh Nghệ An tổ chức, hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới 5/6, Ngày Đại dương thế giới 8/6, Tháng hành động vì môi trường và Tuần lễ biển và hải đảo Việt Nam năm 2026.

Đây là không gian đối thoại chính sách cấp quốc gia, nhằm trao đổi, đề xuất các giải pháp thực chất cho công tác bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.

KHẲNG ĐỊNH VAI TRÒ TIÊN PHONG TẠI DIỄN ĐÀN CHÍNH SÁCH CẤP QUỐC GIA

Thông tin tại diễn đàn, ông Nguyễn Tuấn Quang - Phó cục trưởng Cục Biến đổi Khí hậu (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) - cho biết cam kết đạt phát thải ròng bằng “0” (Net Zero) vào năm 2050 của Việt Nam đang được hiện thực hóa một cách mạnh mẽ, thông qua hành lang pháp lý ngày càng hoàn thiện cũng như các dự án cụ thể từ trung ương đến địa phương. Bên cạnh sự vào cuộc của cơ quan quản lý và địa phương, nhiều doanh nghiệp đã chủ động kiểm kê, xây dựng kế hoạch và triển khai các biện pháp giảm phát thải khí nhà kính.

Vinamilk là một trong những doanh nghiệp được nhắc đến trong việc tiên phong thúc đẩy phát triển bền vững tại Việt Nam. Doanh nghiệp đã xây dựng các mục tiêu hướng đến Net Zero vào năm 2050 và tham gia Sáng kiến Mục tiêu dựa trên Khoa học (SBTi – Science Based Targets initiative). Các mục tiêu giảm phát thải của Vinamilk được xây dựng phù hợp với phương pháp luận SBTi và các chuẩn mực quốc tế, bao gồm cả mục tiêu ngắn hạn và định hướng dài hạn hướng đến Net Zero.

“Hiện tại, mục tiêu Net Zero của Vinamilk đã được công bố trên website của SBTi. Việc tham gia sáng kiến này giúp doanh nghiệp xây dựng mục tiêu và định hướng hành động giảm phát thải dựa trên cơ sở khoa học, phù hợp với các chuẩn mực quốc tế”, ông Lê Hoàng Minh - Giám đốc điều hành Sản xuất kiêm Trưởng dự án Net Zero của Vinamilk - chia sẻ.

Từng bước thực hiện mục tiêu này, Vinamilk đã có các đơn vị đầu tiên đạt trung hòa carbon theo tiêu chuẩn quốc tế ISO 14068-1 (phạm vi phát thải 1 và 2). Trong đó, nhà máy và trang trại đầu tiên đạt trung hòa carbon được đặt ngay tại Nghệ An – nơi diễn ra diễn đàn quốc gia về môi trường và khí hậu năm nay.

TỪ KIỂM KÊ ĐẾN CẮT GIẢM: CÁCH TIẾP CẬN DỰA TRÊN DỮ LIỆU

Để kiểm soát tổng lượng phát thải ở quy mô quốc gia đồng thời tạo động lực kinh tế để doanh nghiệp đầu tư công nghệ sạch và tối ưu hóa sản xuất theo hướng phát thải thấp, Việt Nam đang chuẩn bị vận hành thí điểm sàn giao dịch carbon trong tháng này. Hiện có 2.166 cơ sở bắt buộc báo cáo phát thải khí nhà kính, trong đó 110 cơ sở lớn nhất đã được phân bổ hạn ngạch phát thải (trần phát thải) - chiếm 40% tổng phát thải trực tiếp của cả nước.

Với quan điểm “không đo được thì không quản trị được”, Vinamilk đã tiến hành kiểm kê khí nhà kính bài bản từ nhiều năm trước. Hệ thống nhà máy và trang trại của doanh nghiệp đang thực hiện kiểm kê, giúp xác định các điểm phát thải trọng yếu, từ đó thiết kế các giải pháp cắt giảm mang tính thực chất thay vì dừng ở các cam kết định tính. Cách tiếp cận này bám sát định hướng chính sách hiện hành, đặc biệt là Luật Bảo vệ môi trường 2020 và Nghị định 06/2022/NĐ-CP. Từ đó, đặt nền móng rõ ràng cho hoạt động kiểm kê khí nhà kính, giảm phát thải và phát triển thị trường carbon.

“Việc chủ động tuân thủ và đi trước một bước giúp Vinamilk không chỉ giảm áp lực khi cơ chế hạn ngạch và giao dịch carbon đi vào vận hành, mà còn tận dụng cơ hội tối ưu chi phí ngay trong quá trình chuyển đổi”, ông Minh chia sẻ.

Cụ thể, ông Minh cho biết, các hành động giảm phát thải thường đi kèm với tiết kiệm năng lượng hoặc nguyên – vật liệu, từ đó tiết giảm chi phí sản xuất. Chẳng hạn, 4 kho thông minh vận hành tự động giúp giảm phát thải gần 1.900 tấn CO₂/năm đồng thời tiết kiệm 70% năng lượng so với động cơ chạy bằng diesel và phương pháp quản lý kho truyền thống; Ứng dụng năng lượng mặt trời để cung cấp nước nóng vệ sinh trang trại vừa góp phần tránh phát thải khoảng 278 tấn CO₂e (CO₂ quy đổi)/năm vừa giảm chi phí sử dụng điện; Hay những sáng kiến trong bao bì sản phẩm, tiêu biểu như việc giảm độ dày vỏ chai sữa chua uống Probi, tối ưu thiết kế ống hút nhựa, thay nắp chai sữa chua uống xuất khẩu sang lại nắp có tai… không chỉ giúp doanh nghiệp giảm phát thải khoảng 135 tấn CO₂e mà còn hạn chế chi phí sử dụng 48 tấn nhựa nguyên sinh.

“Tất cả những giải pháp, nhìn có thể nhỏ, nhưng đều mang lại lợi ích rất lớn trong giảm phát thải cũng như tiết giảm chi phí sản xuất. Qua đó, tạo động lực thúc đẩy cộng đồng doanh nghiệp cùng đồng hành với Chính phủ trong việc thực hiện mục tiêu Net Zero vào năm 2050”, ông Minh đúc kết.