Với mục tiêu giảm ít nhất 15% phát thải khí nhà kính trong lĩnh vực trồng trọt vào năm 2035, TP. Hồ Chí Minh sẽ triển khai nhiều giải pháp thúc đẩy sản xuất phát thải thấp, xây dựng nhãn hiệu "Phát thải thấp" và ứng dụng các mô hình canh tác bền vững...

UBND TP. Hồ Chí Minh vừa ban hành Kế hoạch triển khai Quyết định số 4024/QĐ-BNNMT ngày 29/9/2025 của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường về phê duyệt Đề án “Sản xuất giảm phát thải lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2025 - 2035, tầm nhìn đến 2050” trên địa bàn Thành phố.

XÂY DỰNG NHÃN HIỆU "PHÁT THẢI THẤP" CHO NÔNG SẢN

Theo Kế hoạch, Thành phố hướng tới chuyển đổi hệ thống sản xuất trồng trọt theo hướng phát thải thấp, kinh tế tuần hoàn và thích ứng với biến đổi khí hậu; nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng của sản phẩm nông nghiệp, đồng thời cải thiện thu nhập cho người dân. Qua đó, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng xanh, giảm phát thải khí nhà kính và phát triển nền nông nghiệp carbon thấp.

Đến năm 2035, Thành phố phấn đấu giảm tối thiểu 15% tổng lượng phát thải khí nhà kính trong lĩnh vực trồng trọt so với năm 2020; xây dựng và phát triển từ 1 đến 3 nhãn hiệu “Phát thải thấp” cho các sản phẩm trồng trọt; xây dựng ít nhất một mô hình sản xuất trồng trọt giảm phát thải. Cùng với đó, tối thiểu 100 cán bộ kỹ thuật, cán bộ khuyến nông, nông dân nòng cốt và doanh nghiệp trên địa bàn sẽ được đào tạo, tập huấn về kỹ thuật canh tác giảm phát thải, chính sách và công cụ đo lường phát thải.

Thành phố phấn đấu 100% diện tích cây trồng chủ lực áp dụng quy trình canh tác bền vững; hình thành cơ sở dữ liệu số hóa về phát thải trong lĩnh vực trồng trọt, kết nối đồng bộ với hệ thống giám sát quốc gia; từng bước xây dựng và phổ cập nhãn hiệu “Phát thải thấp” đối với các ngành hàng nông sản chủ lực.

Kế hoạch được triển khai trên phạm vi toàn Thành phố trong giai đoạn 2026 - 2035, tập trung vào các nhóm cây trồng chủ lực có tiềm năng giảm phát thải cao như: lúa, cây hàng năm, cây ăn quả và cây công nghiệp.

Phát biểu tại Diễn đàn Nông nghiệp 2026 vừa qua, TS. Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện Kinh tế Tài nguyên Môi trường TP. Hồ Chí Minh, cho biết mọi phụ phẩm trong quá trình sản xuất đều cần được khai thác hiệu quả thay vì trở thành chất thải. Đơn cử như trong chuỗi sản xuất lúa gạo, rơm rạ hiện được sử dụng để sản xuất nấm và phân rơm, giúp giá trị mỗi bao 30 kg tăng từ 57.000 đồng lên 107.000 đồng. Ngoài ra, trấu cũng đã được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực công nghiệp.

Bên cạnh đó, TS. Phạm Viết Thuận cho rằng chuyển đổi số và quản lý dữ liệu giống là yếu tố quan trọng để nâng cao giá trị thương hiệu nông sản.

Thực tế hiện nay vẫn tồn tại tình trạng thiếu minh bạch về giống đối với một số loại cây trồng giá trị cao như trầm hương, khiến người dân có thể mất tới 10 năm chăm sóc mới phát hiện trồng phải giống kém chất lượng.

“Vì vậy, việc xây dựng hồ sơ kỹ thuật số từ khâu gieo trồng đến quản lý logistics, bao gồm kiểm soát nhiệt độ trong quá trình vận chuyển, là yêu cầu cần thiết để đáp ứng tiêu chuẩn của các thị trường xuất khẩu và hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050”, TS. Phạm Viết Thuận cho biết.

KHƠI THÔNG NGUỒN LỰC, THÚC ĐẨY NÔNG NGHIỆP GIẢM PHÁT THẢI

Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, Kế hoạch của TP. Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp với điều kiện sinh thái; khuyến khích phát triển cây lâu năm có khả năng hấp thụ carbon; chuyển đổi diện tích đất lúa kém hiệu quả sang các loại cây trồng có giá trị kinh tế cao hơn hoặc kết hợp sản xuất lúa với nuôi trồng thủy sản nhằm giảm phát thải khí nhà kính.

Song song đó, Thành phố sẽ phổ biến và áp dụng các gói kỹ thuật canh tác giảm phát thải phù hợp với từng loại cây trồng và từng vùng sinh thái; xây dựng các mô hình sản xuất giảm phát thải gắn với liên kết chuỗi giá trị giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp; từng bước áp dụng hệ thống đo lường, báo cáo và thẩm định (MRV) để theo dõi kết quả giảm phát thải trong sản xuất nông nghiệp.

Kế hoạch đặt trọng tâm vào việc đào tạo, nâng cao năng lực và chuyển đổi nhận thức cho cán bộ quản lý, cán bộ khuyến nông, hợp tác xã, doanh nghiệp và nông dân về sản xuất giảm phát thải, kinh tế tuần hoàn, tín chỉ carbon và chuyển đổi số trong nông nghiệp.

Theo Kế hoạch, UBND Thành phố giao Sở Nông nghiệp và Môi trường làm cơ quan đầu mối tổ chức triển khai Kế hoạch, hướng dẫn chuyên môn, theo dõi, tổng hợp và báo cáo kết quả thực hiện hàng năm.

Các sở, ngành liên quan gồm Sở Tài chính, Sở Công Thương, Sở Khoa học và Công nghệ, Trung tâm Xúc tiến và Thương mại đầu tư, Liên minh Hợp tác xã Thành phố cùng UBND các xã, phường, đặc khu có trách nhiệm phối hợp thực hiện theo chức năng.

Đồng thời, huy động sự tham gia của các hiệp hội, doanh nghiệp, hợp tác xã và Hội Nông dân trong tổ chức sản xuất, xúc tiến thương mại và nhân rộng các mô hình canh tác giảm phát thải.