Vĩnh Long đẩy mạnh chế biến sâu, đưa dừa thành cây công nghiệp chủ lực

Theo số liệu được Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long công bố mới đây, kim ngạch xuất khẩu dừa năm 2025 của tỉnh ước đạt khoảng 500 triệu USD, tăng 2,9% so với năm ngoái; trong đó, các sản phẩm dừa xuất khẩu chủ lực tăng trên 10% so cùng kỳ năm 2024, dừa tươi xuất khẩu ước đạt trên 35 triệu trái.

Sản lượng dừa toàn tỉnh năm 2025 ước đạt hơn 1,3 triệu tấn, tương đương hơn 1 tỷ trái. So với năm 2020, sản lượng tăng hơn 243 tấn; trong đó, dừa uống nước 360 triệu trái, dừa công nghiệp 733,6 triệu trái, dừa sáp 3,2 triệu trái.

Sở Nông nghiệp và Môi trường Vĩnh Long cho biết với việc đầu tư vào vùng nguyên liệu, chế biến sâu và mở rộng thị trường, ngành dừa đang dần trở thành ngành kinh tế chủ lực, tạo việc làm đồng thời nâng cao thu nhập cho người dân địa phương.

Đến nay, toàn tỉnh có 183 doanh nghiệp sản xuất, chế biến các sản phẩm từ dừa, giải quyết việc làm cho hơn 9.000 lao động chủ yếu ở nông thôn. Các sản phẩm chế biến từ dừa như dầu dừa, nước dừa, sữa dừa, nước cốt dừa, cơm dừa nạo sấy, kẹo dừa; các sản phẩm từ mật hoa dừa, thạch dừa; mỹ phẩm từ dừa; than gáo dừa, chỉ xơ dừa và các sản phẩm từ chỉ xơ dừa, mụn dừa; các sản phẩm thủ công mỹ nghệ từ dừa…

Hiện có khoảng 60 - 65% sản lượng dừa tại tỉnh được tiêu thụ qua ngành chế biến nội tỉnh, tạo ra các sản phẩm có giá trị kinh tế cao như nước dừa, dầu dừa, kẹo dừa, cơm dừa; khoảng 10 - 15% xuất khẩu thô, còn lại là tiêu thụ tươi trong nội địa. Riêng với dừa uống nước, khoảng 10 - 15% sản lượng được sơ chế xuất khẩu, còn lại là tiêu thụ tươi trên địa bàn cả nước.

Vĩnh Long có gần 120.000 ha trồng dừa với khoảng 22 triệu cây, chiếm trên 50% tổng diện tích dừa của cả nước. Trong đó, tỉnh Bến Tre cũ (3 tỉnh Bến Tre, Trà Vinh và Vĩnh Long hợp nhất, lập tỉnh Vĩnh Long mới) có 79.000 ha dừa, xuất khẩu đến 90 quốc gia và vùng lãnh thổ, chiếm 47% tổng diện tích dừa cả nước và trên 60% diện tích dừa toàn vùng đồng bằng sông Cửu Long.

Ngày 26/01/2024, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đã ban hành Quyết định số 431/QĐ-BNN-BNNPTNT phê duyệt đề án “Phát triển cây công nghiệp chủ lực đến năm 2030”. Trong đó, dừa được xác định là một trong sáu loại cây công nghiệp chủ lực quốc gia (gồm cà phê, cao su, chè, điều, hồ tiêu, dừa), được trồng phổ biến ở các tỉnh vùng đồng bằng sông Cửu Long vốn chiếm 88% tổng diện tích trồng dừa của cả nước, tập trung chủ yếu ở bốn tỉnh gồm Bến Tre, Tiền Giang, Trà Vinh và Vĩnh Long (chiếm 80% tổng diện tích trồng dừa của vùng).

Theo liệu thống kê vào năm 2023 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường), trong giai đoạn 2011 - 2021, tổng diện tích dừa của Việt Nam tăng trưởng bình quân 2,7%/năm, và tính đến 2022, tổng diện tích dừa đạt khoảng 194.000 ha, tập trung ở các tỉnh duyên hải Nam Trung Bộ và đồng bằng sông Cửu Long, mà chủ yếu ở đồng bằng sông Cửu Long.

Về vị thế cây dừa Việt Nam, mặc dù diện tích chỉ chiếm 1,67% diện tích trồng dừa trên thế giới, 2,07% diện tích dừa ở Châu Á và chỉ chiếm 0,43% và 0,71% về giá trị sản xuất (đạt gần 7.300 tỷ đồng) so với ngành nông nghiệp và ngành trồng trọt, nhưng so với thị trường thế giới, tính đến thời điểm đầu năm 2022, ngành dừa Việt Nam đứng thứ 5 về diện tích, năng suất đứng thứ 3, sản lượng đứng thứ 5 và kim ngạch xuất khẩu đứng thứ 4.