Xuất khẩu nông sản: Ấn tượng mặt hàng cà phê

Nhìn lại kết quả năm 2024, với giá trị xuất khẩu kỷ lục 7,12 tỷ USD, rau quả đã lần lượt vượt qua các mặt hàng cao su, điều, gạo để giữ vị trí dẫn đầu trong các mặt hàng nông sản xuất khẩu. Tuy nhiên, năm nay vị trí của từng mặt hàng đang có sự thay đổi. Theo đó, chỉ trong 7 tháng năm 2025, cà phê đã vươn lên dẫn đầu, với giá trị xuất khẩu 6 tỷ USD (cả năm 2024 đạt 5,48 tỷ USD); rau quả đứng thứ hai với 3,92 tỷ USD.

CÀ PHÊ “VƯỢT MẶT” RAU QUẢ

Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trong 7 tháng năm 2025, Việt Nam xuất khẩu 1,1 triệu tấn cà phê, với giá trị 6 tỷ USD, tăng 7,6% về khối lượng và tăng 65,1% về giá trị so với cùng kỳ năm 2024. Giá cà phê xuất khẩu bình quân 7 tháng năm 2025 đạt 5.672,2 USD/tấn, tăng 53,4% so với cùng kỳ năm 2024. Đức, Italia và Tây Ban Nha là 3 thị trường tiêu thụ cà phê lớn nhất của Việt Nam, chiếm thị phần lần lượt là 15,3%, 7,6% và 7,5%. So với cùng kỳ năm 2024, giá trị xuất khẩu cà phê sang thị trường Đức tăng 2,1 lần, thị trường Italia tăng 47,4%, thị trường Tây Ban Nha tăng 67%.

Trong khi đó, xuất khẩu rau quả 7 tháng năm 2025 chỉ đạt 3,92 tỷ USD, tăng 0,9% so với cùng kỳ năm 2024. Mặt hàng rau quả của Việt Nam chủ yếu được xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc với tỷ trọng chiếm 52,6%. Hai thị trường xuất khẩu rau quả lớn tiếp theo là Hoa Kỳ và Hàn Quốc với tỷ trọng lần lượt là 8,4% và 5,1%. So với cùng kỳ năm 2024, giá trị xuất khẩu hàng rau quả sang thị trường Trung Quốc giảm 24,3%, thị trường Hoa Kỳ tăng 65,5%, thị trường Hàn Quốc giảm 4,4%.

Mặc dù cà phê đã “soán ngôi” đầu của rau quả, song “cuộc đua” giữa hai ngành hàng này trong 5 tháng cuối năm vẫn rất khó đoán định. Với mặt hàng rau quả, mặc dù kết quả 7 tháng chỉ tăng trưởng 0,9%, nhưng tính riêng trong tháng 7/2025 lại tăng trưởng tới 69% so với tháng 7/2024, cho thấy từ nay đến cuối năm, mặt hàng này có thể sẽ đạt được tốc độ tăng trưởng rất cao. Mặt khác, theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam, với đặc thù thị trường xuất khẩu chủ yếu là ở châu Á (riêng Trung Quốc chiếm 52,6%), trong khi thị trường Hoa Kỳ chỉ chiếm tỷ trọng 8,4%, nên mặt hàng rau quả gần như không chịu tác động từ biến động thuế quan của Hoa Kỳ. Dự báo, xuất khẩu rau quả năm 2025 có thể vươn tới mốc kỷ lục 8 tỷ USD.

Đối với mặt hàng cà phê, thị trường Hoa Kỳ cũng chỉ chiếm 7,1% trong tổng giá trị xuất khẩu cà phê của Việt Nam. Đáng chú ý, biến động thuế quan tại Hoa Kỳ được dự báo sẽ có lợi cho xuất khẩu cà phê của Việt Nam, khi đối thủ chính là Brazil – quốc gia xuất khẩu cà phê lớn nhất thế giới, bị Hoa Kỳ công bố áp thuế cao hơn Việt Nam. Các chuyên gia đưa ra dự báo, xuất khẩu cà phê cả năm 2025 sẽ lập mốc 8-9 tỷ USD.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường quản lý 3 ngành hàng sản xuất lớn gồm: nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản. Trong đó, ngành hàng nông nghiệp bao gồm nhiều mặt hàng: gạo, cà phê, cao su, tiêu, điều… Tương tự, ngành hàng thủy sản gồm nhiều mặt hàng: tôm, cá tra, cá ngừ, cua ghẹ, mực và bạch tuộc… Vì vậy, giá trị xuất khẩu thủy sản thường thấp hơn giá trị xuất khẩu nông sản, nhưng bao giờ cũng cao gấp nhiều lần khi đem so sánh với một mặt hàng nông sản đơn lẻ như gạo, cà phê, rau quả. Tuy nhiên, nếu trong những tháng cuối năm nay, xuất khẩu thủy sản không bứt phá lên được, nguy cơ “thua” cà phê có thể sẽ xảy ra. Như vậy, đây sẽ là lần đầu tiên, giá trị xuất khẩu của cả ngành thủy sản không bằng giá trị xuất khẩu của một mặt hàng nông sản đơn lẻ.

NHIỀU MẶT HÀNG CHỦ LỰC VẪN CÒN “BẤP BÊNH”

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết không như cà phê, nhiều mặt hàng nông sản chủ lực khác là gạo, cao su, điều, tiêu… dù vẫn có tăng trưởng, nhưng không phải tất cả đều thuận lợi. Cụ thể, xuất khẩu gạo 7 tháng năm 2025 đạt 5,5 triệu tấn, với giá trị 2,81 tỷ USD, tăng 3,1% về khối lượng, nhưng giảm 15,9% về giá trị so với cùng kỳ năm 2024. Giá gạo xuất khẩu bình quân 7 tháng năm đạt 514 USD/tấn, giảm 18,4% so với cùng kỳ năm 2024.

Về thị trường xuất khẩu, Philippines là quốc gia tiêu thụ gạo lớn nhất của Việt Nam, với thị phần chiếm 42,6%. Gana và Bờ Biển Ngà là hai thị trường lớn tiếp theo, với thị phần tương ứng là 11,1% và 10,6%. So với cùng kỳ năm 2024, giá trị xuất khẩu gạo sang Philippines giảm 13,5%, Gana tăng 53,5%, Bờ Biển Ngà tăng 96,6%.

Với mặt hàng cao su, trong 7 tháng năm 2025, xuất khẩu đạt 893,8 nghìn tấn, giá trị 1,61 tỷ USD, giảm 2,1% về khối lượng, nhưng tăng 13,9% về giá trị so với cùng kỳ năm 2024. Giá cao su xuất khẩu bình quân 7 tháng đạt 1803,2 USD/tấn, tăng 16,3% so với cùng kỳ năm 2024. Trung Quốc là thị trường tiêu thụ cao su lớn nhất của Việt Nam với thị phần chiếm 69,3%. Hai thị trường lớn tiếp theo là Ấn Độ và Hàn Quốc có thị phần lần lượt là 5,2% và 3,2%. So với cùng kỳ năm 2024, giá trị xuất khẩu cao su sang thị trường Trung Quốc tăng 24,3%, thị trường Ấn Độ giảm 29%, thị trường Hàn Quốc tăng 4,1%.

Xuất khẩu hạt điều sau 7 tháng đạt 409,6 nghìn tấn, với giá trị 2,79 tỷ USD, giảm 3,3% về khối lượng nhưng tăng 17,4% về giá trị so với cùng kỳ năm 2024. Giá hạt điều xuất khẩu bình quân 7 tháng đạt 6799,9 USD/tấn, tăng 21,4% so với cùng kỳ năm 2024. Trung Quốc, Hoa Kỳ và Hà Lan là 3 thị trường tiêu thụ hạt điều lớn nhất của Việt Nam, chiếm thị phần lần lượt là 22,4%, 20,3% và 9,1%. So với cùng kỳ năm trước, giá trị xuất khẩu hạt điều sang thị trường Trung Quốc tăng 45%, thị trường Hoa Kỳ giảm 6,2%, thị trường Hà Lan tăng 23,1%.

Đối với mặt hàng hạt tiêu, trong 7 tháng năm 2025 đạt 145,3 nghìn tấn, với giá trị 991,1 triệu USD, giảm 11,6% về khối lượng, nhưng tăng 29,9% về giá trị so với cùng kỳ năm 2024. Giá hạt tiêu xuất khẩu bình quân 7 tháng đầu năm 2025 ước đạt 6823,2 USD/tấn, tăng 46,9% so với cùng kỳ năm 2024. Hoa Kỳ, Đức và Ấn Độ là 3 thị trường tiêu thụ hạt tiêu lớn nhất của Việt Nam, chiếm thị phần lần lượt là 26%, 8,9% và 7,3%. So với cùng kỳ năm trước, giá trị xuất khẩu hạt tiêu sang thị trường Hoa Kỳ tăng 28,4%, thị trường Đức tăng 56,7%, thị trường Ấn Độ tăng 76,5%.

Ngành hàng gỗ và lâm sản trong 2 thập kỷ qua luôn duy trì tốc độ tăng trưởng xuất khẩu trên 10%. Trong 7 tháng qua, tăng trưởng xuất khẩu của ngành hàng nay tuy xuống dưới 10%, nhưng vẫn giữ được bước tiến vững chắc, bất chấp những khó khăn về thuế quan tại Hoa Kỳ. Theo đó, giá trị xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ trong 7 tháng năm 2025 vẫn đạt 9,67 tỷ USD, tăng 8,3% so với cùng kỳ năm 2024. Hoa Kỳ là thị trường tiêu thụ gỗ và sản phẩm gỗ lớn nhất của Việt Nam, chiếm thị phần 55,9%. Nhật Bản và Trung Quốc là hai thị trường lớn tiếp theo với thị phần tương ứng là 12,4% và 10,7%. So với cùng kỳ năm 2024, giá trị xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ sang Hoa Kỳ tăng 11,6%, thị trường Nhật Bản tăng 27,1%, thị trường Trung Quốc giảm 16,8%.