Tại dự thảo Nghị định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan mới đây, Bộ Tài chính đề xuất bãi bỏ quy định xử phạt đối với hành vi xuất nhập khẩu hàng hóa không đúng khai báo mà không có chứng từ khai bổ sung nhằm khắc phục tình trạng xử phạt chồng chéo giữa các điều khoản và phù hợp hơn với bản chất của hành vi vi phạm…

Dự thảo Nghị định mới về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan do Bộ Tài chính đề xuất đang thu hút sự chú ý khi điều chỉnh, bổ sung hàng loạt quy định liên quan đến kiểm tra và thanh tra hải quan.

Theo đó, Khoản 1 Điều 12 của Dự thảo nêu rõ những hành vi vi phạm ở mức nhẹ như tẩy xóa, sửa chữa chứng từ thuộc hồ sơ hải quan đã nộp, xuất trình hoặc gửi cho cơ quan hải quan theo tờ khai hải quan đã được đăng ký hoặc chứng từ kế toán, tờ khai hải quan mà người nộp thuế tự phát hiện và bổ sung báo cáo quyết toán ngoài thời hạn quy định nhưng không thuộc trường hợp quy định tại điểm e Khoản 1, điểm c Khoản 2 Điều 10 Nghị định này sẽ chịu bị mức phạt từ 1 - 2 triệu đồng.

Thứ hai, mức phạt tăng lên 2 - 4 triệu đồng nếu người vi phạm không bố trí nhân lực, phương tiện phục vụ yêu cầu kiểm tra hàng hóa của cơ quan hải quan hoặc không tuân thủ các quy định về lập, lưu trữ hồ sơ, chứng từ, sổ sách, dữ liệu điện tử.

Đồng thời, lập báo cáo quyết toán không đúng so với sổ, chứng từ kế toán, tờ khai hải quan mà không thuộc trường hợp quy định tại điểm b khoản 1 Điều này, điểm e khoản 1, điểm c khoản 2 Điều 10 Nghị định này cũng thuộc khung hình phạt trên.

Thứ ba, với những hành vi có mức độ vi phạm lớn hơn như không xuất trình hàng hóa đang chịu giám sát hải quan, hàng hóa còn đang lưu giữ là đối tượng kiểm tra sau thông quan cũng như không cung cấp đầy đủ hồ sơ, chứng từ, tài liệu, dữ liệu điện tử liên quan đến hàng hóa xuất nhập khẩu đúng thời hạn, mức phạt từ 4 - 10 triệu đồng

Dự thảo mới bổ sung thêm quy định, nếu không thông báo định mức thực tế của sản phẩm đã xuất khẩu theo năm tài chính trước thời điểm quyết định kiểm tra, cũng có thể chịu mức phạt trên.

Riêng hành vi không chấp hành quyết định kiểm tra của cơ quan hải quan sẽ bị phạt từ 8 đến 12 triệu đồng, Dự thảo nghị định nêu rõ.

Thứ tư, hành vi đánh tráo hàng hóa đã kiểm tra với hàng hóa chưa kiểm tra hoặc không cung cấp hồ sơ, chứng từ liên quan đến hàng hóa xuất nhập khẩu theo quy định có thể bị xử phạt từ 20 - 30 triệu đồng. Bên cạnh đó, việc bán hàng hợp pháp tại cửa hàng miễn thuế nhưng không dán tem “VIETNAM DUTY NOT PAID” cũng bị xử lý, với mức phạt dao động từ 3 - 40 triệu đồng, tùy giá trị hàng hóa vi phạm.

Đặc biệt, các hành vi như sử dụng chứng từ, tài liệu giả mạo, không hợp pháp hoặc dùng trái phép tài khoản đăng nhập cũng như chữ ký số để thực hiện thủ tục hải quan và truy cập bất hợp pháp, làm sai lệch hệ thống thông tin hải quan, hay kinh doanh hàng hóa chưa được phép lưu hành/tạm dừng/cấm xuất nhập khẩu tại cửa hàng miễn thuế sẽ bị xử phạt từ 40 - 80 triệu đồng.

Đây là mức phạt cao nhất trong nhóm hành vi vi phạm về kiểm tra và thanh tra hải quan.

Tuy nhiên, nếu hành vi vi phạm trên nhằm mục đích trốn thuế thì người vi phạm sẽ bị xử phạt theo Điều 15 của dự thảo Nghị định.

Một điểm đáng chú ý của dự thảo là việc bãi bỏ quy định xử phạt đối với hành vi xuất nhập khẩu hàng hóa không đúng khai báo mà không có chứng từ khai bổ sung với mức phạt dao động từ 5 – 80 triệu đồng.

Ngoài các hình thức phạt tiền, dự thảo cũng quy định các biện pháp xử phạt bổ sung và khắc phục hậu quả như tịch thu tang vật, tài liệu giả mạo và chứng từ, tài liệu không hợp pháp. Cùng với đó, buộc tái xuất hàng hóa vi phạm, tiêu hủy hàng hóa độc hại, hoặc buộc nộp lại số tiền bằng trị giá tang vật đã bị tiêu thụ, tẩu tán, tiêu hủy trái quy định.

Riêng hàng hóa bán trong cửa hàng miễn thuế không đúng quy định bị buộc phải dán lại tem “VIETNAM DUTY NOT PAID”. Nếu hành vi vi phạm nhằm mục đích trốn thuế, người vi phạm sẽ bị xử phạt theo Điều 15 của dự thảo Nghị định.