Báo chí đồng hành cùng người khuyết tật trong thực hiện quyền tham chính

Trong 2 ngày 16 – 17/9/2025, Báo Điện tử Tiếng nói Việt Nam (VOV) phối hợp với Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP – Việt Nam) và Trung tâm Nghiên cứu và Hành động vì sự phát triển hòa nhập tổ chức Tập huấn báo chí “Kỹ năng đưa tin về quyền tham chính của người khuyết tật”.

Phát biểu khai mạc chương trình, ông Phạm Mạnh Hùng, Phó Tổng Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam, cho biết Hiến pháp nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013, Luật Người khuyết tật năm 2010, cùng văn bản khác của Đảng và Nhà nước đều ghi nhận các quyền của người khuyết tật, khẳng định họ bình đẳng với những người bình thường.

Đồng thời, có nhiều chính sách để hỗ trợ người khuyết tật bình đẳng tham gia các hoạt động về chính trị, kinh tế - xã hội, đặc biệt là quyền tham chính - quyền được tham gia bầu cử, ứng cử, tham gia vào các tổ chức chính trị, xã hội và đóng góp tiếng nói của mình vào quá trình hoạch định chính sách.

Việt Nam cũng là một quốc gia tham gia sớm và chủ động vào các công ước của Liên Hợp Quốc về quyền của người khuyết tật.

Hệ thống pháp luật về quyền của người khuyết tật tương đối đầy đủ, song theo ông Hùng, để người khuyết tật có quyền bình đẳng khi tham gia vào chính trị, các cơ quan quản lý, đại diện dân cử từ Trung ương đến địa phương thì vẫn còn có khoảng cách.

“Rất hiếm những cơ hội mà người khuyết tật được tham gia vào hệ thống chính quyền. Đây là một rào cản cần tập trung giải quyết, hướng tới người khuyết tật Việt Nam có quyền bình đẳng khi tham gia chính trị”, ông Phạm Mạnh Hùng nhấn mạnh.

Để nâng cao nhận thức của xã hội và thực hiện tốt quyền của người khuyết tật, vai trò của báo chí truyền thông rất quan trọng. Thông qua các sản phẩm báo chí, các phương tiện truyền thông, có thể thúc đẩy nhận thức sâu sắc của xã hội về quyền của người khuyết tật, cũng như tạo ra những hành động thực tế để thúc đẩy vai trò của họ.

Hơn hết, người khuyết tật không chỉ cần được lắng nghe, mà họ có quyền tham gia quyết định những vấn đề của chính mình và của cộng đồng. Với sự tâm huyết, trách nhiệm và đồng hành của báo chí về quyền tham chính của người khuyết tật sẽ không còn là một khái niệm xa vời trên văn bản pháp luật, mà sẽ trở thành hiện thực trong đời sống xã hội.

Báo chí phản ánh tiếng nói, quyền lợi được tham chính, được hòa nhập với đời sống xã hội một cách bình đẳng, thông qua những sản phẩm báo chí cụ thể, mở ra cơ hội để người khuyết tật được thực hiện trọn vẹn quyền tham chính của mình.

Theo số liệu thống kê của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), năm 2020, cả nước có 6,2 triệu người khuyết tật, trong đó khoảng 2 triệu người trong độ tuổi lao động, nhưng chỉ hơn 30% có việc làm ổn định. Một nghiên cứu cũng cho thấy chỉ khoảng 30% người khuyết tật ở Việt Nam tham gia bầu cử.

Từ góc độ cơ quan quản lý nhà nước, ông Đặng Khắc Lợi, Phó Cục trưởng Cục Báo chí – Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, cũng nhấn mạnh báo chí đóng vai trò tuyên truyền giải thích rõ ràng, gần gũi, giúp người khuyết tật hiểu đúng, đầy đủ về quyền và nghĩa vụ công dân; tạo động lực và truyền cảm hứng để họ vượt qua rào cản tâm lý; phản biện và đấu tranh chống định kiến xã hội; liên kết các tổ chức và mở rộng diễn đàn.

“Đối với cộng đồng người khuyết tật, báo chí không đơn thuần phản ánh thông tin, mà còn là người bạn đồng hành, kết nối, truyền cảm hứng tiếp thêm sức mạnh để họ tự tin khi thực hiện quyền bầu cử, cũng như tự ứng cử”, ông Đặng Khắc Lợi nói.

Bà Madeleine Blocki, Bí thư Thứ hai, Đại sứ quán Australia tại Hà Nội cho biết với tư cách là Đối tác Chiến lược Toàn diện của Việt Nam, Australia cam kết đồng hành cùng các đối tác Việt Nam để xóa bỏ rào cản, cộng hưởng tiếng nói và tạo cơ hội, bảo đảm rằng không ai bị bỏ lại phía sau, đặc biệt là phụ nữ và người khuyết tật.

Theo bà, người khuyết tật cần được lắng nghe, tham gia tích cực và đóng góp một cách ý nghĩa trong mọi giai đoạn xây dựng chính sách và chương trình trên tất cả các lĩnh vực.

"Khi người khuyết tật tham gia vào đối thoại, họ góp phần định hình các chính sách ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống của họ. Chúng tôi tin rằng sự tham gia thực chất của người khuyết tật là nền tảng của một xã hội hòa nhập”, bà Madeleine Blocki nói.