10:19 19/05/2016

"Bệnh thích kiểm tra, nghiện rồi khó sửa"

Hà Đan

Cách quản lý hiện vẫn không thân thiện với thị trường, với doanh nghiệp và đầy rẫy xin cho

<span style="font-family: 'Times New Roman'; font-size: 15px;">Theo TS. Nguyễn Đình Cung, vấn đề gây cản trở nằm ở các bộ.</span>
<span style="font-family: 'Times New Roman'; font-size: 15px;">Theo TS. Nguyễn Đình Cung, vấn đề gây cản trở nằm ở các bộ.</span>

Đến nay cơ chế một cửa quốc gia (NSW)mới chỉ có được vài bộ tham gia với những thủ tục không ảnh hưởng nhiều đến “lợiích”, quyền lợi của mình.

Còn những thủ tục mang lại “lợi ích”cho mình thì các bộ cố tình “né” đưa vào NSW. 

TS. Nguyễn Đình Cung, Viện trưởng Việnnghiên cứu quản lý kinh tế Trung Ương (CIEM) đã thẳng thắn nói như vậy tại Hộinghị triển khai Nghị quyết 19/NQ-CP năm 2016 do Văn phòng Chính phủ và CIEM tổchức ngày 18/5.

Đây là Nghị quyết 19 lần thứ 3 củaChính phủ về cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh củađất nước.

Đánh giá về việc thực hiện 3 Nghị quyếtsố 19 (năm 2014, 2015 và 2016), TS. Nguyễn Đình Cung cho rằng, nhìn chung các bộcòn chưa tích cực thực hiện nghị quyết 19.

“Trong buổi đối thoại với doanh nghiệpgần đây nhất Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã nói, phải coi dân là đối tượng phụcvụ, không phải đối tượng kiểm tra kiểm soát. Đó chính là tinh thần đổi mới màthủ tướng đã cam kết với doanh nghiệp. Do đó, để thực hiện nghiêm Nghị quyết 19phải truy đến cùng vấn đề, truy đến cùng trách nhiệm”, ông Cung nhấn mạnh.

Tại Hội nghị, ông Trương Văn Cẩm - Tổngthư ký Hiệp hội Dệt may Việt Nam dẫn chứng, để nhập khẩu bông doanh nghiệp phảigửi công văn lên Cục thú y - Bộ NN&PTNT đề xin Giấy phép kiểm dịch thực vật.Tính từ khi gửi công văn đến khi có quyết định kiểm dịch là 7 ngày. Sau đó làmthủ tục mở tờ khai xin đăng ký kiểm dịch hun trùng tại cửa khẩu nhập mất 2ngày. Rồi cũng phải mất 24 giờ sau khi nộp kết quả kiểm dịch hàng mới đượcthông quan.

“Như vậy ít nhất phải mất 10 ngàydoanh nghiệp mới xong thủ tục kiểm dịch hàng hóa” – ông Cẩm nhấn mạnh.

Cũng theo ông Cẩm, mặc dù Nghị quyết19 đã ghi rõ “chuyển căn bản về hậu kiểm, giảm miễn kiểm tra”, nhưng Bộ Côngthương mới đây lại ban hành Thông tư số 37 thay thế Thông tư 32 trước đó lạikhông đề cập đến việc miễn kiểm tra mà vẫn yêu cầu kiểm tra thông thường, kiểmtra xác xuất...

Thông tư 37 này đã gây khó khăn, phiềnnhiễu hơn cho doanh nghiệp khi có lô hàng nhập khẩu về làm mẫu với số lượng chỉ5-10 mét vải cũng phải bắt buộc đi kiểm định hàm lượng formaldehyt và azodyer,tốn phí kiểm định khoảng 100 USD và mất thời gian thêm cho doanh nghiệp.

“Đã có doanh nghiệp khóc lên khi nhiềunăm trời góp ý cho Thông tư 32 trước đó nhưng lãnh đạo Bộ Công thương không chịuthay đổi. Nay đã thay bằng Thông tư 37 thì cũng chẳng khá hơn...”, ông Cẩm bứcxúc.

“Ngành dệt may nhiều doanh nghiệp phảinhập máy in về nhưng theo quy định Bộ Thông tin và Truyền thông, muốn được nhậpmáy in, cấp phép hoạt động máy in thì chủ doanh nghiệp phải có bằng nghiệp vụ từcao đẳng trở lên hoặc có giấy chứng nhận do Bộ cấp khi tham gia bồi dưỡng hoạtđộng in (khoảng 3 - 4 tháng). Trong khi đó lớp học này ngoài miền Bắc không mở,muốn học phải vào Nam học...”, ông Cẩm dẫn chứng thêm.

Ông Nguyễn Sơn - Chủ tịch Hiệp hộibông sợi Việt Nam bổ sung thêm, mỗi năm các doanh nghiệp nhập khẩu bông sợi phảichi cho dịch vụ kiểm dịch khoảng 17-18 tỷ đồng, đó là chưa kể chi phí cho hàngngàn người và xe cộ đi lại cửa khẩu. Trong khi đó, kết quả kiểm tra của cơ quankiểm dịch lại từ nhiều năm nay cho thấy chưa phát hiện lô hàng nào có sâu, bọ...

“Tại sao không tiến hành kiểm tra theoxác xuất, kiểm tra ngẫu nhiên?”, ông Sơn đặt câu hỏi.

Chủ tịch Hiệp hội sữa Việt Nam, ông TrầnQuang Trung cũng thẳng thắn: “Trước đây khi làm làm lãnh đạo Cục An toàn Thựcphẩm (Bộ Y tế) tôi đi "hành" doanh nghiệp, nay ngồi bên cạnh doanh nghiệp tôi mớithấy doanh nghiệp khổ trăm đường...”.

Cũng theo ông Trung, để cán bộ quản lýhành được doanh nghiệp là do các văn bản quản lý Nhà nước còn quá bất cập, cácquy chuẩn, tiêu chuẩn không phù hợp khiến doanh nghiệp phải chịu trận.

Ông Nguyễn Hoài Nam, Tổng thư ký VASEPcũng tỏ ra bức xúc: “Với Bộ Y tế chúng tôi đã có “một chum” văn bản liên quan đếnhợp qui, dãn nhãn... gây khó khăn cho doanh nghiệp nhưng khi chuyển lên Bộ trưởngthì Bộ trưởng lại chuyển về Cục vệ sinh an toàn thực phẩm, nơi đã từng giải quyếtnhưng không thoả đáng. Chúng tôi mong muốn được giải quyết sớm, với lãnh đạo bộchậm giải quyết chẳng làm sao nhưng doanh nghiệp chúng tôi đâu thể dừng sản xuấtđược, dù chỉ 1 ngày...”.

Sau khi nghe đại diện các doanh nghiệpbày tỏ, TS. Nguyễn Đình Cung kết luận: “Vấn đề gây cản trở nằm ở các bộ. Các bộtrưởng không thay đổi thì khó có thể giải quyết được. Cách quản lý hiện nay vẫnkhông thân thiện với thị trường, với doanh nghiệp và đầy rẫy xin cho.

Cũng theo ông Cung, các bộ có làmnhưng làm nhỏ giọt không dứt điểm, kéo dài, làm cho có cái để báo cáo... Nhiềunơi còn mắc bệnh “nghiện” kiểm tra, mà nghiện rồi thì khó sửa. Chắc chắn phảicó gì đó hấp dẫn lắm người ta mới thích đi kiểm tra...

Thứ trưởng Bộ Tài chính Đỗ Hoành AnhTuấn bổ sung thêm, không chỉ là ở việc kiểm tra mà vấn đề là đối tượng kiểm trahiện vẫn định tính, chưa định danh được rõ ràng. Đây là khâu cần làm sớm, dứtđiểm trong năm nay, cần cụ thể ra mặt hàng nào, số lượng bao nhiêu mới phải kiểmtra và hình thức kiểm tra như thế nào...?. Phải làm rõ cái đó mới giảm 34% hàngkiểm tra hàng hóa tại cửa khẩu hiện nay mà Nghị quyết 19 đề ra.

Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Lê MạnhHà đánh giá, qua 2 năm thực hiện Nghị quyết 19 cho thấy hiệu quả chưa cao. Mặcdù chúng ta đã giao nhiệm vụ cụ thể nhưng cơ chế giám sát có chưa đủ mạnh để bắtbuộc thực hiện nhiệm vụ đó.

Giảm thời gian giải quyết thủ tục chodoanh nghiệp là vấn đề rất quan trọng, không được nhũng nhiễu, không được đểtình trạng “tiền dưới gầm bàn”. Nếu thủ tục giải quyết nhanh hơn mà vẫn cònnhũng nhiễu, doanh nghiệp vẫn phải gặp “ông nọ bà kia” thì không phải mục tiêu.

“Muốn làm được phải công khai minh bạch,nếu không có người dân và doanh nghiệp giám sát khó thực hiện được mục tiêu cảithiện môi trường kinh doanh...”, ông Hà nhấn mạnh.