Bitcoin liên tục lao dốc, niềm tin cốt lõi về tiền số lung lay

Đợt bán tháo gần đây kéo giá bitcoin giảm mạnh so với mức đỉnh ghi nhận vào tháng 10/2025, buộc các nhà đầu tư và những người ủng hộ bitcoin phải nhìn nhận lại thực tế không mấy dễ chịu về bản chất của đồng tiền số này.

VAI TRÒ PHÒNG NGỪA RỦI RO BỊ THỬ THÁCH

Một trong những niềm tin lớn nhất của nhà đầu tư về bitcoin - rằng tài sản này đóng vai trò kênh phòng ngừa rủi ro mất giá tiền tệ, chi tiêu ngân sách quá mức, in tiền và lạm phát - đang đối mặt thử thách rõ rệt.

Kể từ tháng 10 năm ngoái, giá bitcoin vẫn đi xuống dù đồng USD suy yếu, trong khi lo ngại về mức nợ công đáng báo động lại góp phần hỗ trợ giá vàng tăng mạnh.

”Cực kỳ khó hiểu. USD giảm theo mọi thước đo, vậy mà bitcoin còn giảm mạnh hơn. Điều này là đi ngược hoàn toàn những gì mà bitcoin từng hứa hẹn mang lại", một nhà đầu tư tiền số lâu năm, đã mua bitcoin lần đầu vào năm 2014, chia sẻ với trang tin MarketWatch.

Theo dữ liệu từ FactSet, từ đầu năm đến nay, chỉ số Dollar Index - thước đo giá trị USD so với một rổ đồng tiền lớn - giảm 0,5%. So với đỉnh gần nhất thiết lập vào đầu năm 2025, chỉ số này giảm hơn 10%. Trong phiên giao dịch ngày 5/2, chỉ số này đứng ở mức 97,87 điểm, tăng 0,3%.

Cũng trong phiên 5/2, giá bitcoin giảm hơn 18%, có lúc rơi xuống 62.339 USD - mức thấp nhất trong một ngày kể từ ngày 13/10/2024. Đà giảm này đã xóa sạch toàn bộ mức tăng sau chiến thắng trong cuộc bầu cử tháng 11/2024 của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Còn theo dữ liệu từ Dow Jones Market Data, tính đến 16h00 ngày thứ Năm theo giờ New York, đây là phiên giảm mạnh nhất của bitcoin kể từ tháng 6/2022. Ở vùng đáy trong ngày, bitcoin giảm hơn 50% so với đỉnh thiết lập vào đầu tháng 10/2025.

“Lập luận rằng bitcoin là một dạng ‘vàng số’ và một kênh phòng ngừa rủi ro tiền tệ mất giá từng là niềm tin quan trọng, góp phần thúc đẩy đà đi lên của tiền ảo này", ông Michael O’Rourke, chiến lược gia trưởng tại công ty JonesTrading, nhận xét.

Tuy nhiên, hơn một thập kỷ sau khi giá bitcoin lần đầu vượt mốc 1.000 USD vào cuối năm 2013, nhà đầu tư bắt đầu nhìn nhận rằng tiền số này biến động giống một cổ phiếu công nghệ có tính đầu cơ cao, hơn là một công cụ phòng ngừa rủi ro.

Biểu đồ dưới đây thể hiện hệ số tương quan 21 ngày - tức tính trên 21 phiên gần nhất và cập nhật theo từng phiên - giữa bitcoin và quỹ hoán đổi danh mục (ETF) ProShares UltraPro QQQ - một quỹ đặt mục tiêu khuếch đại gấp 3 lần biến động hàng ngày của chỉ số Nasdaq-100. Hệ số này đang ở mức cao hơn đáng kể so với tương quan giữa bitcoin và vàng.

Nếu thực sự là một kênh phòng ngừa rủi ro mất giá tiền tệ do các chính sách nới lỏng tiền tệ, bitcoin lẽ ra phải biến động cùng nhịp và sát hơn với giá vàng. Tuy nhiên, trong phiên thứ Năm, hệ số tương quan giữa bitcoin và ETF TQQQ ở mức 0,4. Năm ngoái, hệ số này có thời điểm lên tới 0,78.

“Điều này cho thấy bitcoin không giúp nhà đầu tư đa dạng hóa danh mục nhiều như kỳ vọng. Mọi người cần nhớ rằng bitcoin là tài sản mang tính rủi ro - thường tăng khi thị trường chuyển sang trạng thái chấp nhận rủi ro và giảm khi nhà đầu tư tìm đến tài sản trú ẩn”, bà Marta Norton, chiến lược gia trưởng tại công ty Empower, nhận xét.

Cũng trong ngày thứ Năm, hệ số tương quan 21 ngày giữa bitcoin và vàng chỉ ở mức -0,03, tức hai tài sản này gần như không biến động cùng nhau.

VỠ MỘNG

Nhà đầu tư cũng đang phải điều chỉnh kỳ vọng trước một thực tế không mấy dễ chịu: ông Trump từng được thị trường xem là “tổng thống của tiền số”, nhưng ý tưởng lập kho dự trữ bitcoin chiến lược của ông đến nay vẫn chưa thành hiện thực.

Các niềm tin khác về bitcoin cũng dần lung lay trong nhiều năm qua. Chẳng hạn, quan điểm cho rằng tiền số này giúp cá nhân chuyển tiền cá nhân, tránh bị chính phủ can thiệp đã suy yếu rõ rệt sau khi Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) triệt phá Silk Road - một chợ trực tuyến dùng bitcoin để phục vụ các giao dịch phi pháp - vào năm 2013.

“Từ đó, tiền số chuyển từ vị thế ‘đối đầu với Phố Wall’ sang ‘bắt tay với Phố Wall’, ông Joseph Saluzzi, trưởng bộ phận giao dịch cổ phiếu tại công ty Themis Trading, nhận xét.

“Tiền số đã thỏa hiệp. Ban đầu, loại tiền này được tung hô là một giao thức tài chính phi tập trung. Nhưng rồi khi quỹ đầu tư BlackRock nhảy vào, các quỹ ETF xuất hiện, giới giao dịch chênh lệch giá cũng nhập cuộc. Giờ đây, bitcoin cũng chỉ là một loại tài sản để Phố Wall mua đi bán lại”, ông Saluzzi nói.

Nhà đầu tư cũng dần vỡ mộng với các công ty được gọi là “kho bạc tài sản số” - mô hình doanh nghiệp dùng bảng cân đối kế toán để tích lũy một lượng lớn tiền số, coi đây như tài sản dự trữ cốt lõi và thường huy động vốn để mua thêm. Ví dụ tiêu biểu của mô hình là công ty Strategy Inc. do tỷ phú Michael Saylor điều hành.

Trước đây, khi cổ phiếu Strategy giao dịch cao hơn nhiều so với giá trị lượng bitcoin công ty nắm giữ, nhà đầu tư từng ca ngợi ông Saylor đã tìm ra “một chiến lược kiếm tiền vô hạn”.

Nhưng trong phiên thứ Năm, giá cổ phiếu Strategy giảm hơn 15% khi giá bitcoin sụt mạnh khiến giá trị danh mục bitcoin của công ty rơi dưới mức giá mua bình quân. 

Bên cạnh đó, lập luận cho rằng công nghệ chuỗi khối (blockchain) sẽ tạo ra một cuộc cách mạng trong lĩnh vực dịch vụ tài chính và kéo giá tiền số tăng vọt đến nay vẫn chưa thành hiện thực. Trên thực tế, một số ứng dụng bắt nguồn từ tiền số và blockchain - như stablecoin, tức tiền số neo giá theo một đồng tiền pháp định - đang được sử dụng rộng rãi hơn, nhưng mức độ phổ cập và phạm vi ứng dụng vẫn còn hạn chế.

Theo ông Saluzzi, kể cả khi các ứng dụng dựa trên tiền số và blockchain được chấp nhận rộng rãi hơn, cũng không có cơ sở để kỳ vọng xu hướng này sẽ trở thành lực đẩy cho bitcoin hay các đồng tiền số khác.

“Thị trường đang nói nhiều việc ứng dụng tiền số và đưa thêm tài sản lên blockchain, nhưng điều đó không đồng nghĩa tiền số tự nhiên trở nên có giá trị hơn", ông nhận xét.

Các công ty theo mô hình “kho bạc tài sản số” như Strategy cũng chịu áp lực lớn. Trong phiên thứ Năm, giá cổ phiếu Bitmine Immersion Technologies - công ty tập trung vào ethereum - giảm hơn 15%, nâng mức giảm từ đầu năm đến nay lên hơn 30%.

Ngay cả niềm tin rằng hệ thống công nghệ đằng sau bitcoin khó bị can thiệp cũng đang bị đặt dấu hỏi, khi một số nhà đầu tư cảnh báo sự phát triển của điện toán lượng tử có thể đe dọa lớp bảo mật dựa trên mật mã của hệ thống này.

Ông Tom Lee, Chủ tịch Bitmine Immersion Technologies, cho rằng rủi ro từ điện toán lượng tử có thể ảnh hưởng tới khoảng 25% lượng bitcoin đang lưu hành.

Theo ông Lee, bitcoin nằm trong những ví đời cũ có thể đối mặt nguy cơ bị chiếm đoạt nếu điện toán lượng tử đủ khả năng phá lớp mã hóa. Do khó có thể nâng cấp các ví này lên giao thức bitcoin mới có khả năng chống điện toán lượng tử, chúng có thể trở thành “điểm yếu” trước các cuộc tấn công.