Moody’s: Kinh tế Mỹ khó tránh suy thoái

Mô hình dự báo của công ty phân tích kinh tế Moody's Analytics cho thấy từ trước khi chiến tranh giữa Mỹ và Iran nổ ra, khả năng kinh tế Mỹ rơi vào suy thoái trong vòng 12 tháng tới đã là 49%, mức cao trong nhiều năm qua.

Các nhà phân tích của Moody’s cho rằng với việc giá dầu thô tại Mỹ leo thang lên vùng 100 USD/thùng hiện nay, khả năng suy thoái kinh tế Mỹ trong vòng 1 năm tới đã vượt qua ngưỡng 50%.

Trong một cuộc trao đổi với trang Euronews, ông Mark Zandi - nhà kinh tế trưởng của Moody's Analytics - giải thích rằng sự gia tăng gần đây về khả năng suy thoái kinh tế Mỹ chủ yếu là do thị trường lao động của Mỹ suy yếu, bên cạnh hầu hết các dữ liệu kinh tế khác của nước này đã yếu đi kể từ cuối năm ngoái.

Moody's cho biết mô hình dự báo của họ có độ chính xác cao và cũng rất nhạy cảm với chi phí năng lượng - một điều không phải ngẫu nhiên. Mỗi cuộc suy thoái ở Mỹ kể từ Chiến tranh thế giới thứ hai đến nay, ngoại trừ cuộc suy thoái do đại dịch Covid-19, đều bắt đầu từ một đợt tăng mạnh của giá dầu.

Mỹ hiện sản xuất được gần như đủ dầu thô để đáp ứng nhu cầu trong nước, nhưng ông Zandi nói rằng giá dầu tăng cao vẫn gây ảnh hưởng nặng nề đến kinh tế Mỹ. “Mức giá dầu cao hơn khiến người tiêu dùng Mỹ thắt chặt hầu bao nhanh hơn so với việc khuyến khích các công ty dầu khí Mỹ tăng cường đầu tư và sản xuất” - đồng nghĩa rằng lợi ích đối với nền kinh tế Mỹ từ việc tăng đầu tư vào sản xuất dầu khí sẽ không bù lại được thiệt hại từ việc người tiêu dùng hạn chế chi tiêu do xăng dầu đắt đỏ hơn trước, ông Zandi nói.

Giới chuyên gia cho rằng thị trường có thể đang đánh giá thấp về mức độ gián đoạn mà cuộc chiến Mỹ - Iran gây ra đối với thị trường năng lượng toàn cầu, cũng như mức độ thiệt hại của nền kinh tế toàn cầu, nhất là trong trường hợp xung đột kéo dài.

Ông Zandi nhận định các nhà sản xuất dầu khí Mỹ có thể sẽ không tăng sản lượng nhanh chóng, vì họ coi đợt tăng giá này là ngắn hạn. "Chúng ta còn cách xa điểm mà đầu tư và tuyển dụng gia tăng trong trong ngành dầu khí có thể bù đắp cho thiệt hại của người tiêu dùng”, ông nói.

Tuy nhiên, tình trạng suy yếu của thị trường lao động Mỹ là yếu tố lớn nhất làm gia tăng khả năng suy thoái - theo ông Zandi. "Số lượng việc làm phi nông nghiệp của Mỹ đã giảm trong tháng 2 và đã đi ngang trong suốt năm qua. Việc làm là thước đo tốt nhất của hoạt động kinh tế”, ông giải thích, đồng thời chỉ ra các tín hiệu suy yếu khác của nền kinh tế như sự sụt giảm trong số lượng giấy phép xây dựng nhà ở và chỉ số tâm lý người tiêu dùng.

Trong số 19 báo cáo việc làm phi nông nghiệp gần đây nhất của Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS), có 16 báo cáo đã bị điều chỉnh giảm sau khi được công bố - con số cao nhất kể từ năm 2008. Khi được hỏi về sự điều chỉnh thống kê này và mức độ đáng tin cậy của dữ liệu thị trường lao động Mỹ, ông Zandi lưu ý rằng "nếu có điều gì đó, thì đó là thị trường việc làm còn yếu hơn và rủi ro suy thoái còn cao hơn so với những số liệu hiện tại cho thấy”.

Tuy nhiên, nhà kinh tế trưởng của Moody's cũng đưa ra thêm một lưu ý quan trọng rằng "nếu thị trường việc làm có thể tự duy trì ở mức hiện tại, chỉ riêng lạm phát cao có thể sẽ không đủ để đẩy nền kinh tế Mỹ vào suy thoái”.

Ông chỉ rõ rằng chi phí năng lượng tăng cao do cuộc chiến Iran kết hợp với thị trường việc làm suy giảm có thể rốt cục sẽ gây ra "sự suy giảm tiêu dùng, từ đó khiến các doanh nghiệp giảm đầu tư và sa thải bớt lao động, dẫn tới kích hoạt một vòng xoáy suy giảm tăng trưởng kinh tế”.

Cũng theo ông Zandi, nhiều nhà kinh tế học ở thời điểm hiện tại không muốn đưa ra dự báo suy thoái kinh tế Mỹ, vì dự báo như vậy đã liên tục sai trong những năm gần đây, nhưng nếu giá dầu còn ở mức cao như hiện tại trong vài tuần nữa, kinh tế Mỹ sẽ khó tránh được một cuộc suy thoái nếu không có sự hỗ trợ chính sách hay giảm căng thẳng ở Trung Đông.

Sự kết hợp giữa không có tăng trưởng việc làm và áp lực chi phí cao do giá năng lượng tăng gây ra sẽ khiến nền kinh tế Mỹ dễ rơi vào một vòng xoáy suy giảm tăng trưởng tự mạnh lên.

Đối với nền kinh tế toàn cầu, mỗi 10% tăng thêm trong giá dầu, nếu duy trì trong phần lớn thời gian của năm nay, sẽ đẩy tốc độ lạm phát toàn cầu tăng thêm 0,4 điểm phần trăm và khiến sản lượng kinh tế toàn cầu giảm tới 0,2% - theo ước tính của bà Kristalina Georgieva, Tổng giám đốc Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF).

Trong một báo cáo gần đây, công ty nghiên cứu kinh tế Oxford Economics cũng xác định mức giá 140 USD mỗi thùng dầu là ngưỡng mà nền kinh tế toàn cầu sẽ rơi vào suy thoái nhẹ, có thể khiến giảm GDP thế giới giảm 0,7% trong năm nay, đồng thời đẩy các nền kinh tế Anh, khu vực eurozone và Nhật Bản vào tình trạng suy giảm.