Liên quan dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kế toán, Luật Kiểm toán độc lập, Bộ Tài chính đề xuất đưa hoạt động dịch vụ kế toán ra khỏi danh mục ngành, nghề kinh doanh có điều kiện theo quy định của Luật Đầu tư năm 2025 và cắt giảm toàn bộ thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh.

Ngày 6/7, Bộ Tư pháp đã công bố tài liệu thẩm định Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kế toán, Luật Kiểm toán độc lập.

SỐ LƯỢNG CÁ NHÂN, TỔ CHỨC KINH DOANH DỊCH VỤ KẾ TOÁN ĐƯỢC CẤP PHÉP RẤT ÍT

Theo Bộ Tài chính – cơ quan chủ trì soạn thảo, quy định hiện hành tại Luật Kế toán 2015 thì dịch vụ kế toán là ngành nghề kinh doanh có điều kiện.

Theo đó, các cá nhân, tổ chức muốn kinh doanh dịch vụ kế toán sẽ phải đáp ứng các tiêu chuẩn, điều kiện và tuân thủ các thủ tục cấp giấy phép rất chặt chẽ. Ví dụ, cá nhân hành nghề dịch vụ kế toán trong doanh nghiệp, người hành nghề phải có chứng chỉ kế toán viên hoặc chứng chỉ kiểm toán viên, mỗi doanh nghiệp phải có ít nhất 2 kế toán viên hành nghề...

Vì vậy, số lượng các cá nhân, tổ chức kinh doanh dịch vụ kế toán được Bộ Tài chính cấp giấy phép hiện nay rất ít, khoảng 540 kế toán viên hành nghề tại khoảng 190 đơn vị kinh doanh dịch vụ kế toán và khoảng 118 doanh nghiệp kiểm toán có cung cấp dịch vụ kế toán.

Quy mô này chưa đáp ứng đủ nhu cầu cần thuê dịch vụ kế toán của các đơn vị trong nền kinh tế trong khi Việt Nam hiện có gần 1,1 triệu doanh nghiệp trong đó có khoảng 98% doanh nghiệp nhỏ và vừa, siêu nhỏ, chưa kể đến các hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và đơn vị kế toán công có nhu cầu thuê dịch vụ kế toán).

Theo thông lệ quốc tế, hầu hết các quốc gia trên thế giới đều không coi dịch vụ kế toán là ngành, nghề kinh doanh có điều kiện và cũng không có việc tổ  chức thi, cấp chứng chỉ kế toán viên để làm điều kiện cho việc hành nghề và kinh doanh dịch vụ kế toán như Việt Nam hiện nay.

Do đó, Bộ Tài chính đề xuất đưa hoạt động dịch vụ kế toán ra khỏi danh mục ngành, nghề kinh doanh có điều kiện theo quy định của Luật Đầu tư năm 2025 và cắt giảm toàn bộ thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh.

ĐỀ XUẤT MỚI GIÚP MỞ RỘNG ĐỐI TƯỢNG CUNG CẤP DỊCH VỤ KẾ TOÁN

Dự thảo luật bãi bỏ toàn bộ điều 60, 61, 62 quy định về điều kiện, hồ sơ, thời hạn cấp phép dịch vụ kế toán và nhiều quy định khác có liên quan. Điều 57 quy định về việc cấp chứng chỉ kế toán viên cũng bị bãi bỏ.

Theo Bộ Tài chính, việc đưa dịch vụ kế toán ra khỏi ngành, nghề kinh doanh có điều kiện góp phần quan trọng trong việc mở rộng đối tượng được cung cấp dịch vụ kế toán..

Cá nhân cung cấp dịch vụ kế toán chỉ cần có tiêu chuẩn như đối với người làm kế toán, kế toán trưởng tại các doanh nghiệp thay vì phải có chứng chi kế toán viên hoặc chứng chỉ kiểm toán viên như hiện nay.

Theo đó, người làm kế toán phải có phẩm chất đạo đức nghề nghiệp, trung thực, liêm khiết, có ý thức chấp hành pháp luật; có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ về kế toán, có quyền độc lập về chuyên môn, nghiệp vụ kế toán; tuân thủ các quy định của pháp luật về kế toán…  (Điều 51 Luật Kế toán 2015).

Như vậy, sẽ có thêm nhiều cá nhân, tổ chức cung cấp dịch vụ kế toán để các đơn vị có nhu cầu lựa chọn, tạo thuận lợi cho công tác kế toán của đơn vị.

Đối với việc bảo vệ lợi ích của các đơn vị thuê dịch vụ, các quy định về tiêu chuẩn của người làm kế toán, người làm kế toán trưởng vẫn được giữ nguyên. Trong đó,  kế toán trưởng phải có thời gian công tác thực tế về tài chính, kế toán, kiểm toán lên đến 5 năm đối với người làm kế toán trưởng.

Các cá nhân, tổ chức cung cấp dịch vụ kế toán phải có trách nhiệm tuân thủ pháp luật về kế toán và chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp; chịu trách nhiệm trước khách hàng và trước pháp luật về nội dung dịch vụ kế toán đã cung cấp.

Nếu xác định có thiệt hại, đơn vị thuê dịch vụ có quyền yêu cầu cá nhân, đơn vị cung cấp dịch vụ kế toán bồi thường theo hợp đồng và quy định của pháp luật.