Năm 2026, Chính phủ giao mục tiêu phát triển 158.700 căn nhà ở xã hội, tăng 1,5 lần so với năm 2025. Tuy nhiên, với quy mô 220 dự án đang triển khai, tương ứng gần 215.000 căn, dự kiến nguồn cung có thể vượt mức kế hoạch của năm nay…

Phát biểu tại hội thảo “Nhà ở xã hội: Bứt tốc nguồn cung, đảm bảo công bằng thụ hưởng”, do Bộ Xây dựng và Báo Tiền Phong tổ chức ngày 12/3, ông Phùng Công Sưởng, Tổng Biên tập báo Tiền Phong, nhận định bức tranh phát triển nhà ở xã hội hiện ghi nhận nhiều điểm sáng trên khắp cả nước. Thời gian gần đây, liên tiếp xuất hiện những thông tin tích cực như khởi công, mở bán các dự án nhà ở xã hội tại địa phương, cho thấy nguồn cung đang từng bước được thúc đẩy.

NGUỒN CUNG DẦN KHỞI SẮC 

Theo Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh, đến nay, cả nước đang triển khai 737 dự án nhà ở xã hội với quy mô 701.247 căn, tương đương 70% mục tiêu của Đề án phát triển 1 triệu căn nhà ở xã hội. Trong đó, 196 dự án đã hoàn thành với 170.673 căn; 220 dự án đang khởi công xây dựng với 214.948 căn và 321 dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư với quy mô 315.626 căn.

Bước sang năm 2026, Chính phủ giao mục tiêu phát triển 158.700 căn nhà ở xã hội, tăng khoảng 1,5 lần so với năm 2025. Tuy nhiên, quy mô 220 dự án đang triển khai với gần 215.000 căn dự kiến vượt mức kế hoạch của năm nay. Đặc biệt, chỉ riêng tháng 2 vừa qua, các địa phương khởi công thêm 28 dự án, quy mô 20.000 căn hộ.

Đáng chú ý, năm 2025, cả nước hoàn thành 103.113 căn hộ, đạt 103% so với mục tiêu đề ra (100.000 căn). Có 20 địa phương hoàn thành và vượt chỉ tiêu, qua đó, góp phần giúp kết quả chung vượt kế hoạch.

Phân tích những con số trên, ông Hà Quang Hưng, Cục Phó Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản, Bộ Xây dựng, cho rằng tiến độ thực hiện Đề án đang cải thiện rõ rệt qua từng năm và đi đúng hướng. Điều này phản ánh sự vào cuộc quyết liệt của Chính phủ, cùng các bộ ngành và địa phương trong thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội.

Song, bên cạnh kết quả đạt được, thực tế tại các đô thị lớn vẫn cho thấy nguồn cung nhà ở xã hội chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu. Theo ông Hà Quang Hưng, có thể chỉ ra ba nhóm nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng mất cân đối cung - cầu hiện nay.

Thứ nhất, trong một thời gian dài, nguồn cung bất động sản trên thị trường bị lệch về phân khúc cao cấp và trung - cao cấp, trong khi thiếu nghiêm trọng sản phẩm phù hợp với khả năng chi trả của người thu nhập thấp và trung bình. Giá nhà thương mại bị đẩy lên cao tạo áp lực lớn lên nhu cầu nhà ở xã hội.

Thứ hai vấn đề quỹ đất cũng là rào cản đáng kể. Dù một số địa phương có bố trí quỹ đất cho phát triển nhà ở xã hội, nhưng nhiều vị trí lại nằm xa trung tâm, thiếu kết nối hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội, khiến nhà đầu tư chưa thực sự mặn mà tham gia, đồng thời làm giảm sức hút đối với người mua.

Thứ ba, thủ tục đầu tư, lựa chọn chủ đầu tư và triển khai dự án trước đây còn khá phức tạp, kéo dài. Tuy nhiên, thời gian gần đây, với việc ban hành các cơ chế thí điểm và chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội, nhiều vướng mắc đã từng bước được tháo gỡ.

CHO PHÉP THỰC HIỆN SONG SONG NHIỀU THỦ TỤC

Trước thực tế nêu trên, để đẩy nhanh tiến độ và hướng tới mục tiêu hoàn thành 1 triệu căn nhà ở xã hội vào năm 2028, sớm hơn 2 năm so với kế hoạch ban đầu, Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh cho biết Bộ Xây dựng sẽ triển khai 9 nhóm giải pháp trọng tâm.

Cụ thể, ưu tiên hoàn thiện cơ chế chính sách và tháo gỡ vướng mắc cho các dự án; phối hợp cùng bộ, ngành, địa phương theo sát tiến độ từng công trình; đồng thời yêu cầu địa phương đưa chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hàng năm.

Ngoài ra, Bộ Xây dựng yêu cầu các chủ đầu tư tập trung nguồn lực để hoàn thành những dự án đang khởi công ngay trong năm nay; chủ động chuẩn bị quỹ đất sạch có vị trí thuận lợi, hạ tầng đồng bộ để phát triển thêm dự án mới. Các cơ chế đặc thù sẽ được áp dụng nhằm thu hút nhà đầu tư có năng lực tài chính, sẵn quỹ đất tham gia phát triển phân khúc này.

Đặc biệt, các dự án nhà ở xã hội sẽ được đưa vào nhóm “luồng xanh” về thủ tục hành chính, cho phép thực hiện song song nhiều quy trình nhằm cắt giảm tối thiểu 50% thời gian giải quyết thủ tục và chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp. Tiến độ triển khai chương trình sẽ được tổng hợp, báo cáo Thủ tướng định kỳ hàng tháng và hàng quý để kịp thời có giải pháp chỉ đạo, điều hành.

Theo ông Phùng Công Sưởng, trong quá trình triển khai, việc phát sinh vướng mắc là điều khó tránh khỏi. Tuy nhiên, với định hướng rõ ràng và quyết tâm cao thì vướng mắc chắc chắn được tháo gỡ. Nhà nước đồng hành cùng doanh nghiệp, doanh nghiệp đồng hành cùng người dân.

Khi các bên cùng chung mục tiêu, khó khăn sẽ không phải là rào cản không thể vượt qua. Với tinh thần trách nhiệm và quyết tâm đó, chương trình phát triển nhà ở xã hội kỳ vọng tiếp tục đạt thêm những bước tiến mới, thực chất và hiệu quả hơn vào thời gian tới.