Bốn tỉnh ĐBSCL cần rà soát “ngân hàng cán bộ”, đẩy nhanh vốn đầu tư công

Ngày 8/8, tại tỉnh Vĩnh Long, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà, Tổ trưởng Tổ công tác số 3 của Chính phủ về đôn đốc, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong sản xuất kinh doanh, xuất nhập khẩu, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, xây dựng hạ tầng, nhà ở xã hội, đầu tư công, các chương trình mục tiêu quốc gia và công tác triển khai chính quyền địa phương 2 cấp, đã làm việc với các tỉnh An Giang, Cà Mau, Đồng Tháp, Vĩnh Long.

THU HÚT VỐN ĐẦU TƯ ĐẠT HƠN 42.000 TỶ ĐỒNG

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, trong 6 tháng đầu năm 2025, tình hình kinh tế - xã hội của các tỉnh Đồng Tháp, An Giang, Cà Mau và Vĩnh Long đạt được nhiều kết quả tích cực. Tăng trưởng GRDP đạt mức khá, trong đó An Giang và Vĩnh Long dẫn đầu với mức tăng xấp xỉ hoặc vượt 8%.

Trong đó, ngành công nghiệp - xây dựng tăng mạnh tại 4 địa phương, đóng vai trò động lực then chốt. Ngành du lịch phục hồi tốt, đặc biệt ở An Giang và Cà Mau nhờ du lịch nội địa phát triển. Lĩnh vực nông nghiệp tăng trưởng chậm tại các địa phương do chịu tác động bởi biến đổi khí hậu và biến động giá.

Cà Mau nổi bật với các dự án năng lượng và công nghiệp trọng điểm như: Nhà máy điện khí LNG, Đạm Cà Mau mở rộng; tỉnh Vĩnh Long có bước phát triển mạnh trong thu hút FDI, đặc biệt là tại khu công nghiệp Hòa Phú đạt trên 1 tỷ USD.

Đồng Tháp và An Giang tập trung thu hút đầu tư vào lĩnh vực chế biến nông - thủy sản và logistic gắn với vùng nguyên liệu. Hơn 1.000 doanh nghiệp thành lập mới tại mỗi địa phương, chủ yếu trong lĩnh vực thương mại, dịch vụ, chế biến nông sản và logistics. Tỷ lệ doanh nghiệp đăng ký trực tuyến đạt từ 95 - 100%, cho thấy việc áp dụng chuyển đổi số trong quản lý đầu tư - doanh nghiệp đã đạt được những thành tựu nổi bật.

Về thu hút đầu tư, Đồng Tháp, An Giang, Cà Mau và Vĩnh Long thu hút ước đạt hơn 60 dự án đầu tư mới, với tổng vốn đầu tư đăng ký đầu tư vượt 42.000 tỷ đồng.

Về nhà ở xã hội, tỉnh An Giang dẫn đầu trong 4 địa phương về tiến độ xây dựng, đã hoàn thành 1.809 căn, đạt khoảng 72% kế hoạch năm 2025. Bên cạnh đó, Đồng Tháp, Vĩnh Long và Cà Mau đang trong giai đoạn đầu triển khai, các dự án trong giai đoạn hoàn tất thủ tục pháp lý.

Báo cáo với Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà về kết quả vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, lãnh đạo các địa phương cho biết, sau sắp xếp, nhân sự của cấp xã chủ yếu sắp xếp cơ học. Số lượng dôi dư nhưng chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu vị trí việc làm, trình độ chưa đồng đều, còn tình trạng thừa, thiếu cục bộ.

Bên cạnh đó, với số lượng đầu mối quản lý tăng hơn 10 lần so với trước và nhân sự phần lớn đã thay đổi, nên việc theo dõi, quản lý, nắm tình hình và cập nhật thông tin, số liệu báo cáo phục vụ yêu cầu của các cơ quan ở Trung ương, tỉnh gặp khó khăn, không đảm bảo thời gian theo yêu cầu.

Ngoài ra, một số thủ tục trên Cổng Dịch vụ công Quốc gia (lĩnh vực tư pháp, địa chính, tài chính,...) vẫn chưa cập nhật hoàn chỉnh, chưa đồng bộ nên gặp nhiều khó khăn, vướng mắc.

TIẾP TỤC TĂNG TỐC GIẢI NGÂN VỐN ĐẦU TƯ CÔNG

Kết luận cuộc làm việc, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà nhấn mạnh yêu cầu các địa phương đánh giá lại toàn diện tình hình giải ngân vốn đầu tư công và các chương trình mục tiêu quốc gia. Trong đó, bốn tỉnh Đồng Tháp, An Giang, Cà Mau và Vĩnh Long được chỉ rõ là có tỷ lệ giải ngân thấp hơn mức trung bình cả nước.

Phó Thủ tướng yêu cầu các địa phương khẩn trương xác định rõ nguyên nhân chủ quan và khách quan, nhất là các điểm nghẽn liên quan đến thủ tục đất đai, đấu thầu, cấp phép xây dựng, và phân bổ vốn. Trong bối cảnh hệ thống pháp luật đã được sửa đổi, hoàn thiện đáng kể với nhiều luật và nghị định mới ban hành, địa phương cần rà soát kỹ để phát hiện vướng mắc còn tồn tại do tổ chức thực thi, không chờ đợi sửa luật tiếp theo.

Đối với các dự án bị chậm do vướng mắc pháp lý, nhất là các dự án liên quan đến kết luận thanh tra, kiểm tra hoặc bản án, Phó Thủ tướng cho biết Chính phủ đang trình Bộ Chính trị xem xét cơ chế cho phép các địa phương xử lý theo hướng, dự án đã có kết luận thì xem xét cho triển khai tiếp sau khi khắc phục; những dự án chưa có kết luận sẽ tạm loại khỏi danh mục vướng mắc để không ảnh hưởng kế hoạch đầu tư.

Về lâu dài, Phó Thủ tướng đề nghị Bộ Tài chính và các bộ ngành liên quan tổng hợp các đề xuất cụ thể, phân loại theo nhóm kiến nghị đã giải quyết xong, đang xử lý, và cần có cam kết thời hạn hoàn thành. Các địa phương được giao trách nhiệm thống kê các dự án chậm triển khai, báo cáo kèm theo nguyên nhân và đề xuất xử lý, nhằm có cơ sở ra quyết định ở cấp Trung ương.

Cùng với đó, Phó Thủ tướng đặc biệt lưu ý đến việc lồng ghép đầu tư công với các chương trình phát triển hạ tầng vùng biên, vùng sâu, như các tuyến đường kết nối Đất Mũi – Cà Mau, cảng Hòn Khoai và tuyến tránh đô thị ở An Giang, Đồng Tháp.

Về tổ chức chính quyền cấp xã, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đánh giá cao nỗ lực của các địa phương trong việc sắp xếp, vận hành mô hình chính quyền hai cấp sau sáp nhập đơn vị hành chính. Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều nơi đang gặp khó khăn về nhân sự, thiếu hụt cán bộ chuyên môn, bố trí chưa đúng người, đúng việc, và hạ tầng kỹ thuật yếu kém.

Phó Thủ tướng cho rằng cán bộ cấp xã hiện đủ số lượng nhưng chất lượng chưa đáp ứng yêu cầu, nhiều người tuyển trước cải cách không đạt tiêu chuẩn mới về năng lực, trình độ, nhất là ở các lĩnh vực phức tạp như xây dựng, đất đai, tài chính – kế toán, công thương, nông nghiệp – môi trường. Nguồn lực bị phân tán do chia nhỏ từ huyện về xã cũng làm giảm tính chuyên môn hóa.

Đồng thời, Phó Thủ tướng yêu cầu tỉnh rà soát “ngân hàng cán bộ”, đánh giá nhu cầu từng lĩnh vực, điều động từ nơi thừa sang nơi thiếu, dùng biên chế dự phòng; trước mắt có thể ký hợp đồng ngắn hạn cho vị trí cấp thiết, sau đó tuyển dụng chính thức khi có tiêu chí đầy đủ. Bộ Nội vụ được giao sớm ban hành hướng dẫn về tiêu chí, vị trí việc làm và khung năng lực.

Về đào tạo, cần áp dụng phương pháp “cầm tay chỉ việc”, tổ chức khóa chuyên sâu, thực tiễn cho cán bộ xã; nếu không đủ khả năng thì kiến nghị bộ, ngành hỗ trợ. Ngoài nhân lực, hạ tầng kỹ thuật xã cũng yếu, thiếu thiết bị và đường truyền, gây khó khăn cho dịch vụ công trực tuyến và chuyển đổi số. Các tập đoàn như VNPT, Viettel được giao đề xuất nâng cấp mạng; phần mềm phải liên thông, đồng bộ, tránh phân mảnh.

“Mô hình liên kết chuyên môn theo cụm, liên xã cho các lĩnh vực đặc thù như phòng chống thiên tai, dịch bệnh, y tế dự phòng… nhằm tiết kiệm nguồn lực và tăng hiệu quả, nhất là ở các xã sáp nhập, quy mô lớn. Đồng thời, cần cơ chế đặc thù hỗ trợ nhà ở, đi lại, phụ cấp cho cán bộ vùng sâu, xa, hải đảo”, Phó Thủ tướng gợi ý.

Bên cạnh đó, Phó Thủ tướng yêu cầu đến 30/8, các địa phương hoàn tất bố trí lãnh đạo, rà soát cơ sở vật chất, chuẩn bị hạ tầng công nghệ để mô hình hai cấp vận hành thông suốt; trước 1/9 phải xử lý dứt điểm các vướng mắc về sửa chữa, đầu tư, đấu thầu để xã/phường hoạt động ổn định.