Việt Nam đang đối mặt với áp lực kép: vừa duy trì tốc độ tăng trưởng nhanh, vừa đảm bảo phát triển bền vững. Các chỉ tiêu quốc gia về trung hòa carbon vào năm 2050 và phát triển kinh tế tuần hoàn đang thúc đẩy ngành nông nghiệp và môi trường thay đổi căn bản tư duy phát triển.
Trong bối cảnh toàn cầu hóa, ngành nông nghiệp và môi trường sẽ chịu tác động sâu sắc từ biến động chính trị, kinh tế, khí hậu và công nghệ. Các yêu cầu về phát thải thấp, sản xuất bền vững và truy xuất nguồn gốc đang trở thành những "luật chơi mới", tiêu chuẩn bắt buộc trên thị trường quốc tế. Việt Nam cần chủ động nắm bắt cơ hội từ những thách thức này để phát triển bền vững.
Thời gian qua, công tác bảo vệ môi trường đã có nhiều chuyển biến tích cực, chất lượng môi trường đã được cải thiện. Hệ thống chính sách và pháp luật môi trường tiếp tục được hoàn thiện, với nhiều quy định tiến bộ nhằm thích ứng với biến đổi khí hậu và phát triển kinh tế xanh.
Việt Nam đã cam kết đạt mức phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, thông qua việc giảm phát thải khí nhà kính và chuyển đổi năng lượng. Ngành nông nghiệp và môi trường đóng vai trò nòng cốt trong việc xây dựng khung pháp lý và tiêu chí cho phát triển bền vững. Việc sáp nhập hai ngành nông nghiệp và môi trường được coi là một quyết định chiến lược.
Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà nhấn mạnh rằng ngành nông nghiệp và môi trường cần chủ động dẫn dắt phát triển bền vững, từ tư duy “bảo vệ môi trường” sang “kinh tế môi trường”. Chuyển đổi xanh, kinh tế carbon thấp, kinh tế tuần hoàn phải do ngành nông nghiệp và môi trường dẫn dắt.
Chính phủ đã triển khai nhiều nhóm giải pháp đồng bộ, đạt kết quả tích cực trong việc ứng phó với biến đổi khí hậu và giảm phát thải. Việt Nam đang chuẩn bị các điều kiện cần thiết để vận hành thử nghiệm thị trường carbon từ cuối năm 2025, tiến tới vận hành chính thức vào năm 2029. Các chỉ tiêu môi trường trong Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhiệm kỳ 2025-2030 cũng đã được xác định, với mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính ít nhất 15,8% và tỷ lệ xử lý nước thải đạt khoảng 65-70%.
Việc chuyển đổi sang nền kinh tế xanh, bền vững không chỉ là một yêu cầu cấp thiết mà còn là cơ hội để Việt Nam khẳng định vị thế trên trường quốc tế. Bảo vệ môi trường không chỉ là trách nhiệm mà còn là cơ hội để phát triển kinh tế, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.
Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 35+36-2025 phát hành ngày 01/09/2025. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây:
Link: https://premium.vneconomy.vn/dat-mua/an-pham/tap-chi-kinh-te-viet-nam-so-33.html
Trung Quốc đã hoàn tất kết cấu chính của nền tảng ngoài khơi đầu tiên được thiết kế để bơm CO₂ trở lại các cấu tạo địa chất dưới đáy biển, vừa nâng cao khả năng thu hồi khí tự nhiên, vừa lưu trữ carbon lâu dài…
Ngành bao bì đang bước ra khỏi câu chuyện vật liệu và xử lý chất thải để trở thành một phần của năng lực cạnh tranh, khi cả thị trường trong nước và các thị trường xuất khẩu lớn cùng nâng yêu cầu về khả năng tái chế, hàm lượng tái sinh và minh bạch thông tin...
Trong bối cảnh ô nhiễm môi trường ngày càng trở thành vấn đề cấp bách, Đà Nẵng đã thể hiện quyết tâm mạnh mẽ trong việc xử lý nghiêm các hành vi xả thải và đổ rác thải không đúng quy định. Đây là một phần trong nỗ lực xây dựng mạng lưới tuần hoàn rác thải, hướng tới một tương lai bền vững cho thành phố...
Các cơ sở cần cẩn trọng trong tính toán lượng phát thải khí nhà kính bởi nếu báo cáo kiểm kê phát thải thấp hơn thực tế, doanh nghiệp có thể bị xử phạt, còn nếu tính toán sai khiến con số tăng quá cao, doanh nghiệp sẽ phải gánh thêm chi phí mua hạn ngạch và mất ưu thế cạnh tranh trên thị trường...
Từ ngày 25/9/2026, Quyết định số 42/2026/QĐ-TTg về Danh mục lĩnh vực, cơ sở phát thải khí nhà kính phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính (cập nhật) có hiệu lực. Theo đó, hơn 2.400 cơ sở phát thải khí nhà kính trong 6 lĩnh vực sản xuất sẽ phải thực hiện kiểm kê phát thải khí nhà kính. Việc kiểm kê khí nhà kính được ví như “bắt bệnh” để từ đó các doanh nghiệp phát hiện ra những khâu phát thải nhiều nhất hoặc những khâu chưa hiệu quả để có giải pháp khắc phục, giảm phát thải một cách phù hợp, hiệu quả, sản xuất bền vững...
Việt Nam đã vươn lên thành một trong những “cường quốc xuất khẩu” trên thế giới. Tuy nhiên, đằng sau kim ngạch hàng trăm tỷ USD và những dòng hàng hóa đã đi khắp các thị trường, thương hiệu Việt vẫn đang đối mặt với bài toán định vị và nâng cao giá trị trên bản đồ toàn cầu.
Tăng trưởng nhanh sẽ kéo theo những thay đổi lớn. Nếu người dân không được lắng nghe, doanh nghiệp thiếu niềm tin và các nhóm chịu tác động không được hỗ trợ thích đáng, chi phí xã hội của quá trình cải cách sẽ tăng lên.