Việt Nam đang đối mặt với áp lực kép: vừa duy trì tốc độ tăng trưởng nhanh, vừa đảm bảo phát triển bền vững. Các chỉ tiêu quốc gia về trung hòa carbon vào năm 2050 và phát triển kinh tế tuần hoàn đang thúc đẩy ngành nông nghiệp và môi trường thay đổi căn bản tư duy phát triển.
Trong bối cảnh toàn cầu hóa, ngành nông nghiệp và môi trường sẽ chịu tác động sâu sắc từ biến động chính trị, kinh tế, khí hậu và công nghệ. Các yêu cầu về phát thải thấp, sản xuất bền vững và truy xuất nguồn gốc đang trở thành những "luật chơi mới", tiêu chuẩn bắt buộc trên thị trường quốc tế. Việt Nam cần chủ động nắm bắt cơ hội từ những thách thức này để phát triển bền vững.
Thời gian qua, công tác bảo vệ môi trường đã có nhiều chuyển biến tích cực, chất lượng môi trường đã được cải thiện. Hệ thống chính sách và pháp luật môi trường tiếp tục được hoàn thiện, với nhiều quy định tiến bộ nhằm thích ứng với biến đổi khí hậu và phát triển kinh tế xanh.
Việt Nam đã cam kết đạt mức phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, thông qua việc giảm phát thải khí nhà kính và chuyển đổi năng lượng. Ngành nông nghiệp và môi trường đóng vai trò nòng cốt trong việc xây dựng khung pháp lý và tiêu chí cho phát triển bền vững. Việc sáp nhập hai ngành nông nghiệp và môi trường được coi là một quyết định chiến lược.
Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà nhấn mạnh rằng ngành nông nghiệp và môi trường cần chủ động dẫn dắt phát triển bền vững, từ tư duy “bảo vệ môi trường” sang “kinh tế môi trường”. Chuyển đổi xanh, kinh tế carbon thấp, kinh tế tuần hoàn phải do ngành nông nghiệp và môi trường dẫn dắt.
Chính phủ đã triển khai nhiều nhóm giải pháp đồng bộ, đạt kết quả tích cực trong việc ứng phó với biến đổi khí hậu và giảm phát thải. Việt Nam đang chuẩn bị các điều kiện cần thiết để vận hành thử nghiệm thị trường carbon từ cuối năm 2025, tiến tới vận hành chính thức vào năm 2029. Các chỉ tiêu môi trường trong Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhiệm kỳ 2025-2030 cũng đã được xác định, với mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính ít nhất 15,8% và tỷ lệ xử lý nước thải đạt khoảng 65-70%.
Việc chuyển đổi sang nền kinh tế xanh, bền vững không chỉ là một yêu cầu cấp thiết mà còn là cơ hội để Việt Nam khẳng định vị thế trên trường quốc tế. Bảo vệ môi trường không chỉ là trách nhiệm mà còn là cơ hội để phát triển kinh tế, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.
Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 35+36-2025 phát hành ngày 01/09/2025. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây:
Link: https://premium.vneconomy.vn/dat-mua/an-pham/tap-chi-kinh-te-viet-nam-so-33.html
Trước nguy cơ hạn hán, thiếu nước nghiêm trọng do El Nino, yêu cầu đặt ra phải chủ động ứng phó, sớm hành động, không chờ đến mùa khô năm 2027 mới chống hạn...
Cải thiện điều kiện làm việc, nâng cao kỹ năng và bảo đảm an sinh cho người lao động đang trở thành giải pháp quan trọng giúp doanh nghiệp tôm, lúa gạo Việt Nam nâng sức cạnh tranh. Thông qua dự án phối hợp giữa VCCI-HCM và Oxfam tại Việt Nam, hơn 100 doanh nghiệp được hỗ trợ cải tiến quản trị, hơn 23.500 lao động hưởng lợi, góp phần thúc đẩy thực hành kinh doanh có trách nhiệm và đáp ứng các tiêu chuẩn bền vững của thị trường quốc tế...
Ngày 14/10/2026, tại Hà Nội, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng đã có buổi làm việc với Đại sứ Liên minh châu Âu (EU) tại Việt Nam Julien Guerrier, trao đổi các định hướng hợp tác về nông nghiệp, môi trường, thương mại và phát triển bền vững...
Xe buýt điện ngày càng phổ biến tại các đô thị châu Âu, nhưng chi phí đầu tư, tốc độ chuyển đổi chậm và sự phụ thuộc vào ô tô cá nhân vẫn là những thách thức đối với mục tiêu phát thải bằng 0 của khu vực…
Ngoài chia sẻ về các chính sách, công cụ kiểm kê, giảm phát thải khí nhà kính; các tổ chức, đơn vị, cơ sở phát thải lớn còn thực hành kỹ thuật kiểm kê cho 4 lĩnh vực trọng điểm gồm: năng lượng; các quá trình công nghiệp; nông nghiệp, lâm nghiệp và sử dụng đất; chất thải…
Việt Nam luôn cần vốn ngoại để mở xưởng, tạo việc làm, thúc đẩy xuất khẩu và kết nối toàn cầu. Bước sang năm 2026, khi vị thế kinh tế đã khác, thu hút FDI của Việt Nam đòi hỏi chuẩn mực khắt khe hơn: phải xanh, số hóa, công nghệ cao, có sức lan tỏa và giúp Việt Nam từng bước làm chủ, tiến tới sở hữu công nghệ gốc.
Theo các chuyên gia, thay vì cạnh tranh bằng ưu đãi thuế hoặc chi phí lao động giá rẻ, Việt Nam cần chuyển hướng cạnh tranh bằng chất lượng hạ tầng đô thị, dịch vụ công và môi trường sống thân thiện.