Căng thẳng Trung Đông ảnh hưởng tới thị trường chứng khoán Việt Nam thế nào?

Bộ phận phân tích của KBSV vừa đưa ra nhận định tình hình leo thang chiến sự giữa 2 quốc gia khu vực Trung Đông là Iran và Israel trong đó nhấn mạnh sẽ không có ảnh hưởng trực tiếp lên kinh tế Việt Nam.

Nguyên nhân do tỷ trọng xuất nhập khẩu và vốn đầu tư FDI đến từ 2 quốc gia trên là khá nhỏ. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam với Israel vào khoảng 3 tỷ USD trong 2 năm gần nhất, Iran không có dữ liệu thống kê. Ngoài ra, tỷ trọng vốn đầu tư FDI của Việt Nam từ cả 2 nước không chiếm đến 0,1%.

Tuy nhiên, sẽ có những tác động gián tiếp liên quan đến lạm phát và tỷ giá.

Xung đột tại khu vực cung ứng dầu mỏ trọng yếu của thế giới sẽ đẩy giá dầu thô tăng vọt, tạo áp lực lên giá năng lượng, chi phí vận tải và và tác động tới lạm phát chi phí đẩy. Điều này đã từng được chứng kiến vào năm 2022 khi xung đột Nga – Ukraine diễn ra. Tác động lên lạm phát của Nga – Ukraine lớn hơn do 2 quốc gia này đóng vai trò là nguồn cung quan trọng về năng lượng và thực phẩm cho thế giới và đặc biệt là EU.

Tuy nhiên tác động của Israel – Iran nếu kết hợp thêm cú shock về thuế quan có thể gây nên nhiều tác động khó lường.

Về tỷ giá, tình hình bất ổn từ địa – chính trị có thể thúc đẩy các nhà đầu tư toàn cầu tìm đến các tài sản trú ẩn an toàn (Vàng, USD). Mặc dù chỉ số DXY đã giảm mạnh từ đầu năm đến nay, tuy nhiên tỷ giá USD/VND vẫn tăng mạnh đi ngược xu hướng chung của các đồng tiền trong khu vực, do lo ngại tác động của thuế quan lên hoạt động xuất khẩu và thu hút vốn FDI. Nếu DXY đảo chiều tăng trở lại trong thời gian tới, áp lực tỷ giá sẽ thêm trầm trọng.

Đối với thị trường chứng khoán, trong ngắn hạn, cuộc xung đột sẽ kích hoạt phản ứng kém khả quan về mặt tâm lý trên thị trường chứng khoán toàn cầu, gây ra tình trạng điều chỉnh trên nhiều loại tài sản tài chính. Thị trường chứng khoán Việt Nam với mức độ tương quan cao cũng sẽ không tránh khỏi các tác động tiêu cực.

Về trung hạn, cần thêm thời gian để đánh giá cụ thể tác động lên lạm phát và tỷ giá trong bối cảnh cộng hưởng với rủi ro thuế quan (vẫn đang trong quá trình đàm phán). Quan sát thêm diễn biến giá dầu để đánh giá mức độ tác động, nếu giá dầu Brent quay lên vùng trên 90$ 1 thùng, sức ép lạm phát sẽ trở nên rõ nét hơn.

Liên hệ với Chiến sự Ukraine và Nga năm 2022 cho thấy, cú sốc tâm lý ban đầu cũng xảy ra. Tuy nhiên, dòng tiền sau đó cũng có sự phân hóa mạnh mẽ, dần xoay chuyển từ các nhóm ngành nhạy cảm với rủi sang các lĩnh vực được hưởng lợi từ bối cảnh. 

KBSV cho rằng, các nhóm ngành như dầu khí thượng nguồn, vận tải biển có khả năng hưởng lợi trực tiếp từ chiến sự leo thang giữa Iran và Israel, khi trung tâm của 2 cuộc xung đột đều liên kết chặt chẽ tới lĩnh vực vận chuyển hàng hóa và sản xuất dầu thô.

Trên thị trường chứng khoán, cổ phiếu dầu khí và vận tải biển tăng trưởng khá tích cực trong phiên cuối tuần trước sau khi có thông tin Israel chính thức tấn công Iran. Đóng cửa phiên thứ 6, nhóm dầu khí nhờ giá dầu bật tăng mạnh PVC kịch trần, PVD tăng 5,68%; PVS tăng 6,75%; PVB tăng 4,21%; PSB tăng 11,63%. Nhóm vận tải biển cũng hút dòng tiền, PHP tăng 2,43%; VSC tăng 0,92%; HAH tăng 0,58%; PAP tăng 3,11%. 

Nhận định thêm về triển vọng nhóm dầu khí, trong báo cáo phân tích mới đây, SSI Research kỳ vọng giá dầu trung bình sẽ dao động từ 70-75 USD/thùng trong năm 2025. Yếu tố hỗ trợ cho giá dầu bao gồm việc OPEC trì hoãn cắt giảm sản lượng dầu, thị trường Trung Quốc phục hồi tốt hơn dự kiến, và/hoặc việc cắt giảm lãi suất nhanh hơn dự kiến.

Năm 2025, SSI Research kỳ vọng triển vọng lợi nhuận nhóm dầu khí sẽ tốt hơn năm 2024 nhờ hoạt động E&P cải thiện. Lợi nhuận của BSR được kỳ vọng sẽ tăng 73% svck lên 3.100 tỷ đồng nhờ sản lượng tiêu thụ phục hồi 15% svck sau khi bảo trì trong năm 2024, và crack spread ổn định sau khi một lượng công suất lọc dầu trên thị trường toàn cầu đóng cửa. PLX dự kiến sẽ đạt tăng trưởng lợi nhuận 1 chữ số nhờ tăng trưởng sản lượng tiêu thụ tự nhiên đạt 4%. Lợi nhuận của GAS kỳ vọng sẽ đi ngang, do sản lượng LNG tăng sẽ bù đắp cho các mỏ truyền thống cạn kiệt.

Mặt khác, những công ty thượng nguồn như PVD và PVS dự kiến sẽ duy trì đà tăng trưởng nhờ hoạt động E&P sôi nổi. Những công ty này cũng được hưởng lợi chính từ dự án Lô B. SSI Research dự báo PVD sẽ duy trì đà tăng mạnh ở mức khoảng 50% svck nhờ công suất hoạt động cao và giá thuê ngày của giàn khoan dầu cao hơn 10% svck. PVS được kỳ vọng sẽ tăng 20% svck trong năm 2025 nhờ thu nhập tăng từ các hợp đồng EPC cho phần thượng nguồn dự án Lô B với tổng giá trị hợp đồng ước tính khoảng 1 tỷ đồng.