Cao tốc Cầu Giẽ - Ninh Bình: VEC nêu lý do đội 2,5 lần chi phí

Như VnEconomy đã đề cập, Kiểm toán Nhà nước mới đây đã công bố kết luận kiểm toán đối với dự án xây dựng tuyến đường cao tốc Cầu Giẽ - Ninh Bình giai đoạn 1 với rất nhiều nội dung đáng chú ý.

Sau khi các nội dung của kết luận kiểm toán được công bố rộng rãi trên báo chí, Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC), chủ đầu tư dự án này đã có báo cáo giải trình, đồng thời cũng đưa ra hướng xử lý những tồn tại mà Kiểm toán Nhà nước đã nêu.

Cụ thể, VEC cho biết dự án đường cao tốc Cầu Giẽ - Ninh Bình bắt đầu được nghiên cứu từ 1999, trong đó dự  định xây dựng theo 3 hướng tuyến gồm: nâng cấp đường hiện tại, xây dựng mới tuyến đường phía Tây và xây dựng mới tuyến đường phía Đông quốc lộ 1A. Tuy nhiên, do định hướng xây dựng tuyến này thành đường cao tốc, nên phương án tuyến phía Đông được tập trung nghiên cứu.

Sau khi khảo sát, VEC và phía tư vấn thiết kế cho rằng, tuyến cao tốc phía Đông sẽ khắc phục được các tồn tại của phương án phía Tây, ngoài ra còn có ưu điểm là đạt tiêu chuẩn của đường cao tốc tốc độ 100-120 km/h, khối lượng đắp nền thấp hơn phương án phía Tây do tuyến nằm ngoài hệ thống đê sông Đáy và sông Hoàng Long, khối lượng đền bù giải phóng mặt bằng thấp, do đi vào khu vực mạng đường chưa phát triển nên khối lượng các công trình giao, vượt ít.

Ngoài ra, phương án phía Đông phù hợp với quy hoạch mạng đường cao tốc phía Bắc, tăng tính kết nối với mạng đường hiện tại cũng như quy hoạch các đô thị, khu công nghiệp của các tỉnh Hà Nam, Nam Định, Ninh Bình, vẫn theo giải thích của VEC.

“VEC khẳng định việc lập, thẩm định dự án theo đúng quy định pháp luật. Việc thu thập số liệu và khảo sát thực địa đã được tiến hành để phục vụ cho so sánh, phân tích lựa chọn phương án tuyến. Ngoài ra, cơ quan tư vấn TEDI còn sử dụng số liệu khảo sát thủy văn, địa chất của một số dự án (quốc lộ 10, quốc lộ 38, quốc lộ 21A, quốc lộ 1A, đường sắt Bắc Nam...) để hoạch định phương án thiết kế là phù hợp với tiêu chuẩn hiện hành”, báo cáo của VEC viết.

Khi lý giải về tăng tổng mức đầu tư dự án, VEC cho biết ngày 20/4/2005, Thủ tướng Chính phủ có quyết định số 323/QĐ-TTg về việc đầu tư dự án xây dựng đường cao tốc Cầu Giẽ - Ninh Bình (giai đoạn 1) với tổng mức đầu tư là 3.733,3 tỷ đồng (thời giá tháng 8/2004).

Do tổng mức đầu tư của dự án lập vào thời điểm trước năm 2005, tại thời điểm này hình thức đầu tư bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước, sau đó do ngân sách nhà nước gặp khó khăn nên đã chuyển sang hình thức đầu tư bằng vốn trái phiếu công trình do VEC phát hành.

Trong quá trình chuẩn bị xây dựng do thay đổi hình thức đầu tư bằng vốn trái phiếu công trình nên dự án đã phải chịu thêm phần lãi suất vay ngân hàng (có lúc lên đến 16%/năm) cùng với những biến động lớn về giá vật liệu, giá nhân công, giá ca máy, thay đổi thể chế chính sách xây dựng của Nhà nước dẫn đến tổng mức đầu tư của dự án đã được duyệt không còn phù hợp với thực tế, báo cáo cho biết.

Vì vậy, dự án đã được điều chỉnh trên cơ sở tuân thủ Nghị định 16/2005/NĐ-CP ngày 07/02/2005 của Chính phủ về quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình, để trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định. Dự án điều chỉnh được phê duyệt năm 2007 có tổng mức đầu tư là 7.723 tỷ đồng và năm 2010 là 8.974 tỷ đồng.

“Việc tăng tổng mức đầu tư chủ yếu là do các nguyên nhân cộng thêm lãi suất huy động vốn và thay đổi bất khả kháng (giá vật liệu, giá nhân công, bổ sung khối lượng hạng mục, thể chế chính sách...) Các hạng mục khác tăng là do cơ chế quản lý đầu tư xây dựng của Nhà nước có sự thay đổi, thời điểm lập dự án và thực hiện dự án kéo dài. Trong đó, nguyên nhân gây tăng tổng mức lớn nhất do giải phóng mặt bằng chậm; tăng khối lượng công trình cầu vượt, cống chui theo yêu cầu của địa phương; địa chất, địa mạo diễn biến phức tạp, bất thường; biến động giá bất thường vào thời điểm năm 2007-2008”, báo cáo của VEC giải trình.

Tuy nhiên, trước các tồn tại mà kiểm toán đã nêu, phía VEC cũng khẳng định sẽ "chỉ đạo các đơn vị và tổ chức nghiêm túc kiểm điểm rút kinh nghiệm cho các dự án đang và sẽ triển khai".

Ngày 6/2/2014, VEC đã ban hành chỉ thị số 327/CT-VEC về việc chấn chỉnh công tác quản lý dự án đầu tư. Tiếp đó, đến ngày 21/2/2014, VEC tổ chức cuộc họp với tất cả các nhà thầu, tư vấn giám sát triển khai công tác kiểm điểm, khắc phục các tồn tại liên quan.

VEC cũng đã gửi văn bản tới từng đơn vị về các tồn tại được nêu trong báo cáo kiểm toán và yêu cầu các đơn vị kiểm điểm trách nhiệm các tập thể, cá nhân có liên quan. Đồng thời yêu cầu các đơn vị hoàn thành việc khắc phục các tồn tại đã nêu trong báo cáo kiểm toán trước ngày 10/5/2014.

Đối với các sai lệch khác trong công tác nghiệm thu, thanh toán, VEC cho hay đã giao ban quản lý dự án phối hợp với tư vấn giám sát, các nhà thầu rà soát và đối chiếu lại toàn bộ các khối lượng theo hồ sơ hoàn công để xác định giá trị xây lắp hoàn thành  làm cơ sở thanh, quyết toán dự án.

Riêng đối với các kết quả kiểm toán đo đạc hiện trường có sai lệch về độ dày kết cấu nền, mặt đường, phía VEC thừa nhận "có xảy ra cục bộ tại một số vị trí".

Hiện tại, Bộ Giao thông Vận tải đã có ý kiến chỉ đạo VEC tổ chức mời tư vấn độc lập kiểm định chất lượng công trình xác định chi tiết các khiếm khuyết và xử lý trách nhiệm đúng quy định của pháp luật.

Đồng thời, Bộ cũng yêu cầu kiểm tra giám sát chặt chẽ, tiếp thu các ý kiến của kiểm toán, của các cơ quan có liên quan và xử lý nghiêm khi có ý kiến kết luận của tư vấn độc lập.