Dự thảo Nghị định sửa đổi Luật Thuế giá trị gia tăng hướng tới mở cơ chế cho doanh nghiệp được khấu trừ thuế giá trị gia tăng nếu có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt bổ sung sau thời điểm đã điều chỉnh giảm nhằm tăng tính linh hoạt và phù hợp với thực tiễn kế toán…

Liên quan đến Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 181/2025/NĐ-CP ngày 1/7/2025 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 359/2025/NĐ-CP ngày 31/12/2025), nhiều ý kiến vẫn tập trung xoay quanh vấn đề về khấu trừ thuế đối với hàng hóa, dịch vụ mua trả chậm, trả góp.

Cụ thể, Điểm g Khoản 2 Điều 26 Nghị định số 181/2025/NĐ-CP nêu rõ, đối với hàng hóa, dịch vụ mua trả chậm, trả góp có giá trị từ 5 triệu đồng trở lên, cơ sở kinh doanh căn cứ vào hợp đồng mua bán bằng văn bản, hóa đơn giá trị gia tăng và chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt để khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào.

Trường hợp chưa có chứng từ thanh toán do chưa đến thời điểm thanh toán theo hợp đồng hoặc phụ lục hợp đồng thì cơ sở kinh doanh vẫn được khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào.

Nếu đến hạn thanh toán mà không có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt thì cơ sở kinh doanh phải kê khai, điều chỉnh giảm số thuế giá trị gia tăng đầu vào được khấu trừ đối với phần giá trị hàng hóa, dịch vụ chưa có chứng từ vào kỳ tính thuế phát sinh nghĩa vụ thanh toán theo hợp đồng, phụ lục hợp đồng.

Tuy nhiên, Uỷ ban nhân dân tỉnh Quảng Ngãi và Uỷ ban nhân dân TP Hà Nội cho rằng, quy định hiện hành tại Nghị định số 181/2025/NĐ-CP chỉ đang dừng ở yêu cầu doanh nghiệp phải điều chỉnh giảm thuế giá trị gia tăng đầu vào khi đến hạn thanh toán mà không có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.

Cùng quan điểm, Uỷ ban nhân dân tỉnh Đắc Lắk đánh giá quy định trên chưa phù hợp với nguyên tắc kế toán về chi phí phải trả (tài khoản 335) Thông tư số 99/2025/TT-BTC ngày 27/10/2025 của Bộ Tài chính.

Theo quy định, tài khoản này phản ánh các khoản phải trả cho hàng hóa, dịch vụ đã nhận trong kỳ nhưng thực tế chưa chi trả do chưa đủ chứng từ, hồ sơ, tài liệu kế toán được ghi nhận vào chi phí sản xuất, kinh doanh của kỳ báo cáo.

Trước vướng mắc trên, các địa phương đề xuất vẫn cho phép doanh nghiệp được kê khai, bổ sung số thuế giá trị gia tăng đầu vào được khấu trừ vào kỳ tính thuế phát sinh chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt, nếu sau này doanh nghiệp có đầy đủ chứng từ theo quy định nhằm bảo đảm quyền lợi của người nộp thuế.

Trong khi đó, Uỷ ban nhân dân tỉnh Quảng Ninh kiến nghị mở rộng thêm trường hợp doanh nghiệp được gia hạn thời hạn thanh toán bằng phụ lục hợp đồng khác.

Theo đó, sau khi đã kê khai, điều chỉnh giảm số thuế giá trị gia tăng đầu vào được khấu trừ, nếu cơ sở được gia hạn thanh toán thì tiếp tục được kê khai khấu trừ thuế tại kỳ tính thuế phát sinh việc gia hạn.

Trường hợp hết thời hạn gia hạn mà doanh nghiệp mới có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt thì được kê khai khấu trừ tại kỳ phát sinh chứng từ thanh toán.