Chuyển đổi số và toàn cầu hóa: Thách thức mới trong quản trị rủi ro pháp lý đầu tư kinh doanh

Ngày 17/4/2026, tại Đà Nẵng, Trung tâm trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) phối hợp với Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (Chi nhánh miền Trung – Tây Nguyên) và Công ty TNHH Một thành viên Sở hữu Trí tuệ VCCI tổ chức Diễn đàn với chủ đề “Quản trị rủi ro pháp lý và phòng ngừa, giải quyết tranh chấp trong hoạt động đầu tư kinh doanh trong kỷ nguyên số”. 

Sự kiện thu hút sự tham gia của hơn 100 đại biểu đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, chuyên gia pháp lý, cộng đồng doanh nghiệp và các hiệp hội ngành nghề trên địa bàn Đà Nẵng-nơi đang được định hướng trở thành Trung tâm tài chính và dịch vụ chất lượng cao của khu vực.

Phát biểu khai mạc diễn đàn, ông Hồ Quang Bửu, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng, nhấn mạnh: "Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu, môi trường đầu tư, kinh doanh đang có những thay đổi sâu sắc. Bên cạnh những cơ hội to lớn về đổi mới sáng tạo, mở rộng thị trường, nâng cao năng suất, thì các rủi ro pháp lý và tranh chấp trong hoạt động đầu tư, kinh doanh cũng ngày càng trở nên đa dạng, phức tạp hơn".

Đối với thành phố Đà Nẵng, với định hướng phát triển trở thành trung tâm kinh tế - xã hội lớn của khu vực miền Trung; xây dựng đô thị xanh - thông minh - đáng sống; hạ tầng giao thông, logistics, đô thị và công nghệ hiện đại; có các cơ chế đặc thù như trung tâm đổi mới sáng tạo, trung tâm tài chính và thương mại quốc tế tạo động lực tăng trưởng dài hạn, việc xây dựng một môi trường đầu tư minh bạch, ổn định, có khả năng phòng ngừa và xử lý hiệu quả các rủi ro pháp lý là yêu cầu hết sức cấp thiết.

Thời gian qua, thành phố đã không ngừng cải thiện môi trường đầu tư, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, tăng cường ứng dụng công nghệ số trong quản lý nhà nước, đồng thời chú trọng hoàn thiện các cơ chế, chính sách nhằm hỗ trợ doanh nghiệp phát triển.

“Đà Nẵng luôn xác định cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư là động lực quan trọng cho sự phát triển. Chính quyền thành phố cam kết tiếp tục đồng hành, lắng nghe và kịp thời tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc; không ngừng hoàn thiện thể chế, nâng cao chất lượng quản trị công, hướng tới xây dựng một môi trường đầu tư an toàn, minh bạch và cạnh tranh lành mạnh", ông Bửu khẳng định; đồng thời cũng gửi đến Diễn đàn thông điệp cam kết của thành phố trong việc đồng hành, hỗ trợ doanh nghiệp trong quá trình phát triển.

GS.TS Lê Hồng Hạnh, Chủ tịch VIAC, chỉ ra rằng trong bối cảnh chuyển đổi số và toàn cầu hóa, cấu trúc của hoạt động đầu tư kinh doanh đang thay đổi căn bản, làm gia tăng tính phức tạp của các rủi ro pháp lý, đặc biệt trong các lĩnh vực như hợp đồng, dữ liệu và tài sản trí tuệ. Theo đó, rủi ro pháp lý cần được nhìn nhận như một yếu tố nội tại của giao dịch và phải được quản trị ngay từ khâu thiết kế.

Từ góc độ cộng đồng doanh nghiệp, ông Nguyễn Tiến Quang, Giám đốc VCCI miền Trung – Tây Nguyên, cho hay đối với thành phố Đà Nẵng – trung tâm kinh tế, đổi mới sáng tạo và logistics của khu vực miền Trung – Tây Nguyên, việc xây dựng một môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, an toàn, ổn định và có khả năng kiểm soát rủi ro là điều kiện tiên quyết để nâng cao năng lực cạnh tranh và thu hút các dòng vốn đầu tư chất lượng cao.

Tuy nhiên, theo ông Quang, cùng với quá trình số hóa mạnh mẽ các hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh, các doanh nghiệp cũng đang đối mặt với nhiều thách thức mới: từ rủi ro pháp lý trong giao kết và thực hiện hợp đồng, tranh chấp thương mại, xung đột lợi ích trong đầu tư, đến các vấn đề mới phát sinh trên môi trường số như dữ liệu, bảo mật thông tin, tài sản trí tuệ và giao dịch xuyên biên giới.

Thực tiễn cho thấy, chi phí của một tranh chấp phát sinh luôn lớn hơn rất nhiều so với chi phí phòng ngừa từ sớm. Chính vì vậy, năng lực quản trị rủi ro pháp lý đang trở thành một năng lực cốt lõi của doanh nghiệp trong kỷ nguyên số…

Chuyển đổi số đã trở thành một động lực phát triển tất yếu, không chỉ thúc đẩy sự đổi mới trong các mô hình kinh doanh, mà còn tạo ra những cơ hội và thách thức mới. Trong lĩnh vực đầu tư kinh doanh, sự thay đổi này thể hiện rõ nét qua việc các doanh nghiệp ngày càng phụ thuộc vào công nghệ và dữ liệu để tối ưu hóa hoạt động. Tuy nhiên, điều này cũng đồng nghĩa với việc các rủi ro pháp lý liên quan đến hợp đồng, dữ liệu và tài sản trí tuệ trở nên phức tạp hơn bao giờ hết.

Chính vì vậy, quản trị rủi ro pháp lý cần được nhìn nhận như một yếu tố nội tại của mọi giao dịch kinh doanh. Các doanh nghiệp cần phải tích hợp quản trị rủi ro pháp lý vào quy trình thiết kế giao dịch, từ việc xác định các rủi ro tiềm ẩn đến việc xây dựng các biện pháp phòng ngừa và giải quyết tranh chấp hiệu quả. Điều này không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro mà còn tăng cường khả năng dự báo và ứng phó với các thay đổi trong môi trường kinh doanh.

Để đạt được điều này, các doanh nghiệp cần phải tăng cường năng lực quản trị rủi ro pháp lý thông qua việc đào tạo nhân sự, xây dựng các quy trình quản trị rủi ro hiệu quả và hợp tác chặt chẽ với các chuyên gia pháp lý. Đồng thời, việc sử dụng các công cụ công nghệ như trí tuệ nhân tạo (AI) và phân tích dữ liệu lớn có thể giúp doanh nghiệp nhận diện và quản trị rủi ro pháp lý một cách hiệu quả hơn.

Trong bối cảnh chuyển đổi số và toàn cầu hóa, việc quản trị rủi ro pháp lý không chỉ là một thách thức mà còn là cơ hội để các doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh. Bằng cách tích hợp quản trị rủi ro pháp lý vào quy trình kinh doanh, các doanh nghiệp có thể không chỉ bảo vệ mình trước các rủi ro pháp lý mà còn tận dụng được các cơ hội mới trong môi trường kinh doanh số. Đây là một bước đi cần thiết để đảm bảo sự phát triển bền vững và thành công trong tương lai.