Huế đang đứng trước “cơ hội vàng” để lựa chọn con đường phát triển công nghiệp thông minh, xanh, thân thiện môi trường. Phát triển xanh là yếu tố sống còn.

Chiều ngày 19/9, hội thảo “Chuyển đổi xanh và Chiến lược thu hút đầu tư công nghiệp” diễn ra tại thành phố Huế, với  sự tham gia của hơn 150 đại biểu là  các gồm lãnh đạo bộ, ngành, chuyên gia kinh tế cùng đại diện 30 doanh nghiệp lớn. Đây được xem là diễn đàn quan trọng để định hình hướng đi công nghiệp xanh cho Huế trong giai đoạn tới.

PHÁT TRIỂN XANH LÀ YẾU TỐ SỐNG CÒN

Phát biểu khai mạc, ông Phan Quý Phương, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Huế nhấn mạnh "chuyển đổi xanh không chỉ là xu thế tất yếu mà còn là cách để phát triển kinh tế bền vững, giữ gìn bản sắc và môi trường vốn có của Cố đô"

Lãnh đạo thành phố cam kết xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, công bằng, nhiều ưu đãi về thuế, đất đai, tín dụng, đồng thời cải cách mạnh thủ tục hành chính. Một minh chứng cho định hướng này là dự án Khu phức hợp sản xuất lắp ráp Kim Long Motor Huế, tổng vốn 1 tỷ USD, được đánh giá là biểu tượng thu hút công nghiệp sạch và công nghệ cao.

Huế cũng đang định hướng phát triển các khu công nghiệp xanh, khu công nghiệp sinh thái; bố trí quỹ đất cho nhà ở chuyên gia, công nhân và dịch vụ phụ trợ; đầu tư hạ tầng giao thông, cảng biển, hạ tầng số; đồng thời đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao để đáp ứng yêu cầu hội nhập.

Cùng quan điểm về xu thế phát triển xanh hiện nay, PGS.TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam khẳng định: "phát triển xanh là yếu tố sống còn, không còn là lựa chọn". Kinh tế hiện vẫn phụ thuộc nhiều vào năng lượng truyền thống. Do đó, nếu không chuyển đổi xanh thì sẽ bị loại khỏi cuộc chơi toàn cầu.

Để chuyển nền kinh tế từ “nâu” sang “xanh”, chuyên gia này cho rằng cần thay đổi toàn bộ cấu trúc và hệ thống. Trong bối cảnh hơn 96% doanh nghiệp Việt Nam là nhỏ và vừa, thách thức đặt ra là tìm nguồn lực để thực hiện.

Ông đề nghị coi chuyển đổi xanh như một “thách thức quốc gia”, trong đó Nhà nước và doanh nghiệp cùng đồng kiến tạo phát triển, đồng thời cần trao quyền cho các địa phương đi trước, khuyến khích và thưởng xứng đáng cho những mô hình thành công.

PGS.TS. Trần Đình Thiên cũng gợi ý Huế cần mạnh dạn đề xuất cơ chế thí điểm “tự làm, tự quyết, tự chịu trách nhiệm” trong quy hoạch chuyển đổi xanh, đồng thời xây dựng “sandbox” – tổ hợp thử nghiệm, tập hợp các chuyên gia để huy động nguồn lực. Ông kỳ vọng Huế sẽ là địa phương đi đầu trong chuyển đổi xanh, trở thành hình mẫu của cả nước.

ĐỀ XUẤT 5 LĨNH VỰC THEN CHỐT CÓ THỂ TẬP TRUNG THU HÚT ĐẦU TƯ XANH

Ở góc nhìn khác, PGS. TS Trương Tấn Quân, Hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế (Đại học Huế), phân tích rằng sau gần ba thập niên phát triển, các khu công nghiệp đã đóng góp 60% giá trị sản xuất công nghiệp và 50% kim ngạch xuất khẩu của cả nước.

Tuy nhiên, điều này cũng đồng nghĩa với việc áp lực lên môi trường ngày càng lớn. Vì vậy, Huế cần chọn hướng công nghiệp xanh, sinh thái để vừa phát triển bền vững, vừa bảo tồn được hệ sinh thái và di sản đặc trưng.

Hiện Huế có 2 khu kinh tế, 6 khu công nghiệp cùng hàng chục cụm công nghiệp. Nhiều dự án đang triển khai theo định hướng xanh như Khu công nghiệp Gilimex Huế (hơn 460 ha) hay Khu kinh tế Chân Mây – Lăng Cô, nơi đã thu hút 55 dự án, trong đó 15 dự án FDI.

Theo TS Quân, Huế sở hữu những lợi thế đặc biệt mà hiếm nơi nào có được. Thành phố này nằm trên trục Bắc – Nam và hành lang kinh tế Đông – Tây, tạo điều kiện thuận lợi cho việc kết nối và phát triển.

Ngoài ra, cảnh quan thiên nhiên đa dạng với rừng, núi, biển và phá Tam Giang, cùng 7 di sản văn hóa vật thể và phi vật thể. Những yếu tố này chính là nền tảng vững chắc để Huế phát triển công nghiệp gắn liền với du lịch xanh, dịch vụ và kinh tế tuần hoàn.

Ông Quân đề xuất 5 lĩnh vực then chốt Huế có thể tập trung để thu hút đầu tư xanh

Thứ nhất, năng lượng sạch, tái tạo: phát triển điện mặt trời, điện gió gần bờ và ngoài khơi, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0.

Thứ hai, chế biến nông – lâm – thủy sản: gắn với lợi thế nguyên liệu địa phương, áp dụng công nghệ cao để đạt chuẩn quốc tế.

Thứ ba, sản xuất linh kiện điện tử, bán dẫn, công nghệ thông tin: tận dụng làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu.

Thứ tư, hạ tầng môi trường và xử lý chất thải: đầu tư công nghệ hiện đại, tích hợp mô hình cộng sinh công nghiệp.

Thứ năm, hạ tầng xã hội và du lịch xanh: phát triển nhà ở, y tế, giáo dục cho công nhân và gắn kết với sản phẩm du lịch xanh.

Để hiện thực hóa, PGS. TS Trương Tấn Quân cho rằng Huế cần chính sách tín dụng và thuế ưu đãi cho dự án xanh, đầu tư logistics, đào tạo nhân lực chất lượng cao, gắn kết đại học với doanh nghiệp, mở rộng hợp tác quốc tế và huy động nguồn vốn xanh.

“Nếu tận dụng được cơ hội vàng, Huế sẽ tạo ra động lực kinh tế mới, giữ được bản sắc đô thị di sản và góp phần vào cam kết phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 của Việt Nam”, ông nhấn mạnh.