CPI tháng 9/2009 bất ngờ tăng tốc

Chỉ số giá tiêu dùng tháng 9/2009 đột ngột tăng cao, đạt mức tăng 0,62% so với tháng trước đó, sau khi giảm tốc trong tháng 7 và tháng 8.

Nếu so với tháng 12/2008, CPI tháng này tăng 4,11%; so với cùng kỳ năm trước tăng 2,42%. Chỉ số giá bình quân 9 tháng năm 2009 so với cùng kỳ năm ngoái tăng 7,64%.

Như vậy, tính từ đầu năm đến nay, đây là tháng chỉ số giá tăng cao thứ hai, sau mức tăng 1,17% của tháng 2/2009.

Sự đột biến trong xu hướng tăng của CPI có nguyên nhân từ giá một số hàng hóa thiết yếu trên thị trường thế giới tăng trong chu kỳ tính chỉ số giá của tháng này. Hơn nữa, ở trong nước, một số nhân tố mới cũng tác động đến việc tăng tốc của CPI.

Tác nhân cơ bản tạo nên mức tăng cao của CPI tháng 9/2009 đến từ việc tăng giá xăng dầu ngày 30/8. Theo một chuyên gia từ Tổng cục Thống kê, với mức tăng ở nhiều mặt hàng xăng dầu, trong đó xăng A92 tăng thêm 1.000 đồng/ lít, đã góp phần đẩy chỉ số giá tăng thêm khoảng từ 0,15-0,18%.

Do giá phôi thép nhập khẩu tăng mạnh, giá bán lẻ mặt hàng này trong nước tăng từ 500-1.000 đồng/kg tùy từng khu vực. Giá gas bán lẻ tại trị trường trong nước cũng được điều chỉnh tăng thêm khoảng 20.000 đồng/bình từ đầu tháng 9/2009. Ngoài ra, giá nhiều loại vật liệu xây dựng cũng tăng hơn so với tháng trước.

Cũng có những nhân tố khác đẩy giá một số mặt hàng thiết yếu tăng cao trong tháng này. Trong tháng 9/2009, có một số ngày lễ đặc biệt như Quốc khánh, lễ khai giảng năm học mới, lễ Vu Lan, và các sản phẩm dành cho Tết Trung thu cũng bắt đầu xuất hiện trên thị trường.

Xét diễn biến cụ thể ở các nhóm hàng hóa, dịch vụ thiết yếu trong tháng này, mức tăng cao nhất thuộc nhóm giáo dục, với mức tăng 4,33% do tăng giá một số hàng hóa phục vụ khai giảng và tăng học phí. Tiếp đến là nhóm phương tiện đi lại tăng 2,37%, chủ yếu do tăng giá xăng. Đây cũng là hai nhóm duy nhất có chỉ số giá tăng trên 2%. Các nhóm còn lại đều tăng dưới 1%.

Ở các nhóm có mức tăng thấp, đáng chú ý là hàng ăn và dịch vụ ăn uống chỉ tăng 0,05% và đạt mức tăng thấp nhất. Tiếp đến là nhóm dược phẩm, y tế tăng 0,19%; nhóm văn hóa, thể thao, giải trí tăng 0,25%...

Do tác động tăng giá gas, dầu hỏa và vật liệu xây dựng, nhóm nhà ở và vật liệu xây dựng tăng 0,87%.

Biểu đồ diễn biến CPI từ đầu năm tới nay (Đơn vị: %) - Nguồn: Tổng cục Thống kê.

Tốc độ tăng CPI trong tháng 9/2009 mạnh hơn tháng trước không phải là điều quá bất thường, nếu xét theo quy luật diễn biến chỉ số giá nhiều năm trước.

Nguyên nhân được một đại diện của Tổng cục Thống kê giải thích là do giai đoạn này trong năm, các doanh nghiệp bắt đầu tăng mạnh sản xuất để chuẩn bị hàng hóa phục vụ Tết dương lịch và Nguyên đán. Tiêu dùng của người dân cũng tăng hơn thời gian trước đó.

Về chỉ số giá của năm 2009, trong một báo cáo mới đây trình Ủy ban Kinh tế Quốc hội, Bộ Kế hoạch và Đầu tư vẫn khẳng định CPI năm nay sẽ không vượt quá 7%. Nếu xét trên diễn biến chỉ số giá của tháng này, mức kế hoạch kể trên vẫn có thể đạt được.